11-quehuong

1959, Đảng ta ra Nghị quyết Trung ương lần thứ 15 (Khoá II)

2007-06-12T14:09:00.000-07:00

1959, Đảng ta ra Nghị quyết Trung ương lần thứ 15 (Khoá II)

.: Tiền Phong Online :.
Sau đó, anh Lê Duẩn gọi tôi và Trần Quang Huy đến giúp anh viết một số ý kiến bổ sung vào bản dự thảo cuối cùng Nghị quyết Trung ương lần thứ 15 (Khóa hai) ...www.tienphongonline.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=82719&ChannelID=2

VietNamNet - "Lê Duẩn - Một tư duy sáng tạo không ngừng..."
Tiếp đó, tháng 1 năm 1959, Đảng ta ra Nghị quyết Trung ương lần thứ 15 (Khoá II) mà anh là người được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ Chính trị giao cho việc chỉ ...vietnamnet.vn/psks/2006/07/588857/

Thành Tín: Hoa xuyên tuyết V
ở ông, sự tự khẳng định mình có lúc đi đến chổ tự kiêu và chủ quan, ông vẫn nghĩ rằng chủ trương dùng bạo lực được đưa vào nghị quyết Trung ương lần thứ 15 ...www.ykien.net/bnbthxt5.html

[DOC]
BẢN TỔNG HỢP THẢO LUẬN TẠI HỘI TRƯỜNG (Ghi theo băng ghi âm) Buổi ...
Format de fichier: Microsoft Word - Version HTMLBáo cáo với Quốc hội, Chính phủ đã sơ kết 3 năm và chúng tôi đang tiến hành sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương lần thứ 15 về vấn đề này. ...www.dbnd.hochiminhcity.gov.vn/DDBQH/kh_qh/ky10/cv/25_11_s

.: Phú Yên Online
Đồng chí Lê Duẩn được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ Chính trị giao chỉ đạo soạn thảo Nghị quyết Trung ương lần thứ 15 về Cách mạng miền Nam. ...www.baophuyen.com.vn/Trangchủ/Chínhtrị/tabid/76/GId/76/itemIndex/-1/NId/11288/Default.aspx

[PDF]
Hoa xuyên tuyết
Format de fichier: PDF/Adobe Acrobatrằng chủ trương dùng bạo lực được đưa vào nghị quyết Trung ương lần thứ 15 hồi đầu. năm 1960 là do ông đề xuất ra trong thời gian hoạt động ở miền Nam; ...www.vietnet.no/eBook/vi/Chinhtri/Hoa%20xuyen%20tuyet.pdf

[PDF]
Hoa xuyên tuyết
Format de fichier: PDF/Adobe Acrobatrằng chủ trương dùng bạo lực được đưa vào nghị quyết Trung ương lần thứ 15 hồi. đầu năm 1960 là do ông đề xuất ra trong thời gian hoạt động ở miền Nam; ...www.shcd.de/van%20hoc/buitin/hoa%20xuyen%20tuyet.pdf
(Bui Tin bien SAI, nam 1960 thay vi 1959 !! Để đổ tội cho TT Diệm ra luật 10/59 ???)

.: Tiền Phong Online :.
Tiếp đó, tháng 1/1959, Đảng ta ra Nghị quyết Trung ương lần thứ 15 (Khoá II) mà anh là người được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ Chính trị giao cho việc chỉ đạo ...www.tienphongonline.com/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=52681&ChannelID=2

Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III,Từ ngày 28 đến ngày 31 - 8 - 1968

2007-06-01T11:26:00.002-07:00

Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III,Từ ngày 28 đến ngày 31 - 8 - 1968

Ngày 25/9/2006. Cập nhật lúc 15h 19'

Thực hiện quyết tâm chiến lược của Trung ương Đảng, trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1968, quân và dân miền Nam đã tấn công đến tận hang ổ của kẻ thù, trên quy mô rộng lớn từ Quảng Trị đến Cà Mau. Thắng lợi của cuộc tổng tiến công và nổi dậy là rất lớn và toàn diện, tạo nên bước ngoặt lớn trong cục diện chiến tranh. Phát huy khí thế chiến thắng, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân miền Nam tiếp tục phát triển tiến công toàn diện trên chiến trường miền Nam nhằm giành thắng lợi ngày càng to lớn hơn nữa, nhanh chóng mở rộng lực lượng vũ trang và lực lượng chính trị của cách mạng, đẩy kẻ địch vào thế thất bại, đi tới giành thắng lợi quyết định. Trước yêu cầu mới của cách mạng, tháng 8 - 1968, Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp Hội nghị lần thứ 15 để đánh giá tình hình trên chiến trường miền Nam, quyết định tiếp tục đẩy mạnh tổng công kích, tiến lên giành thắng lợi quan trọng hơn nữa trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Phân tích kết quả đợt tổng công kích, tổng khởi nghĩa vừa qua, Hội nghị cho rằng, những khuyết điểm và nhược điểm của đợt I chưa được khắc phục trong đợt II. Tuy vậy, đánh giá toàn bộ tình hình, Hội nghị nhận định: Với thắng lợi to lớn của 6 tháng mở đầu thời kỳ tổng công kích, tổng khởi nghĩa vừa qua, ta đã mở ra cục diện mới của chiến tranh, tạo ra thế chiến lược mới, mặt trận mới, lực lượng mới, khả năng mới. Ta đang ở thế thắng, thế mạnh và có đủ lực lượng để thực hiện quyết tâm đánh thắng Mỹ trong bất kỳ tình huống chiến tranh nào. Về địch, chỗ yếu cơ bản của địch là sự sa sút về tinh thần, sự cô lập về chính trị , tư tưởng thất bại ngày càng phát triển. Tuy nhiên, với bản chất ngoan cố, ỷ thế lực lượng và tiềm lực chiến tranh lớn, đế quốc Mỹ vẫn còn âm mưu duy trì với mức độ và hình thức nào đó chủ nghĩa thực dân kiểu mới của chúng ở miền Nam. Hội nghị chỉ rõ: ý đồ của Mỹ là có thể đi tới một giải pháp chính trị thừa nhận một miền Nam trung lập, nhưng thực chất là thân Mỹ, ở đó, Mỹ và bọn tay sai có lực lượng mạnh và giữ vị trí có lợi để tiếp tục giữ miền Nam trong quỹ đạo thực dân mới của Mỹ.

Hội nghị đi sâu phân tích những âm mưu và thủ đoạn về quân sự, chính trị và ngoại giao mới của địch; chỉ rõ mục đích, biện pháp của chiến lược quân sự “quét và giữ” của địch.

Từ đó, Hội nghị đã nêu ra nhiệm vụ trước mắt của cách mạng nước ta là: ra sức tăng cường lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang của ta; tiếp tục đẩy mạnh tổng công kích, tổng khởi nghĩa, đẩy mạnh thế tiến công toàn diện bằng quân sự và chính trị, bằng ba mũi giáp công kết hợp với tiến công ngoại giao, làm cho địch thua to hơn nữa trên các mặt, đạt cho được những mục tiêu chiến lược đã đề ra, giành thắng lợi quyết định về ta đồng thời tạo mọi điều kiện và luôn sẵn sàng về mọi mặt để đánh thắng địch nếu chúng kéo dài hoặc mở rộng chiến tranh. Làm cho địch thất bại trên chiến trường, thất bại ở các thành thị lớn và thất bại ở ngay nước Mỹ. Nhằm thực hiện chủ trương chiến lược nói trên, hội nghị đã đề ra ba mục tiêu mà cách mạng miền Nam phải đạt được là:

- Phải tiêu diệt một phần quan trọng sinh lực địch và phương tiện chiến tranh của Mỹ.

- Phải tiêu diệt và làm tan rã phần lớn nguỵ quân, đánh đổ nguỵ quyền, giành chính quyền về tay nhân dân.

- Trên cơ sở những thắng lợi đó, đập tan ý chí xâm lược của Mỹ, buộc Mỹ phải chịu thua và ta đạt được các mục tiêu trước mắt của cách mạng là độc lập, dân chủ, hoà bình, trung lập ở miền Nam, tiến tới thống nhất nước nhà.

Đồng thời, Hội nghị vạch rõ 4 phương hướng công tác lớn trước mắt của toàn Đảng là:

- Nắm vững tư tưởng chỉ đạo tác chiến và xây dựng lực lượng vũ trang của Đảng.

- Động viên chính trị và xây dựng lực lượng chính trị.

- Động viên sức người, sức của cho tiền tuyến.

- Nâng cao hơn nữa trình độ lãnh đạo và chỉ đạo chiến tranh của các cấp uỷ Đảng, kiên quyết hoàn thành mọi nhiệm vụ.

Thực hiện Nghị quyết của Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III, từ tháng 8-1968, quân và dân miền Nam tiếp tục mở đợt tiến công mùa Thu 1968, tiêu diệt thêm nhiều sinh lực và phương tiện chiến tranh của Mỹ, ngụy.

Đồng chí Trường Chinh: Lộ trình chính trị trong trường kỳ kháng chiến (1946-1954)

2007-06-01T11:26:00.001-07:00

Đồng chí Trường Chinh: Lộ trình chính trị trong trường kỳ kháng chiến (1946-1954)

Ngày 8/2/2007. Cập nhật lúc 22h 9'

(ĐCSVN)- Đồng chí Trường Chinh là một trong những nhà lãnh đạo kiệt xuất của Cách mạng Việt Nam, là người có nhiều cống hiến to lớn đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và đối với sự nghiệp tăng cường đoàn kết quốc tế.

Trong 9 năm kháng chiến, đồng chí Trường Chinh, dưới sự dìu dắt của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã cùng với Ban Thường vụ Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban chấp hành Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo, nhiều Hội nghị, Đại hội của Đảng và các Đoàn thể, góp phần đẩy mạnh cuộc kháng chiến kiến quốc toàn dân, toàn diện đi tới thắng lợi cuối cùng.

Ngay từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, sau Hội nghị Ban thường vụ Trung ương tại làng Vạn Phúc, tỉnh Hà Đông, ngày 19 tháng 2 năm 1946, đồng chí Trường Chinh, thay mặt Thường vụ Trung ương Đảng viết Chỉ thị Toàn dân kháng chiến. Tiếp đó, đồng chí đã viết một loạt bài báo giải thích đường lối kháng chiến của Đảng. Những bài báo nói trên đã đăng trên báo Sự thật, sau đó xuất bản thành tác phẩm “Kháng chiến nhất định thắng lợi”, một văn kiện với tầm chiến lược bất hủ của Đảng ta.

Sau 3 tháng chuyển các cơ quan của Đảng và Nhà nước từ Thủ đô lên căn cứ địa Việt Bắc, để kịp thời chỉ đạo cả nước kháng chiến, từ ngày 3 đến ngày 6 tháng 4 năm 1947, Hội nghị cán bộ Trung ương Đảng đã họp, phân tích tình hình thế giới và trong nước, cuộc kháng chiến của ta và đề ra những chủ trương chính sách về chính trị, quân sự, kinh tế, văn hoá nhằm thực hiện “Toàn dân đoàn kết, kháng chiến lâu dài” đồng thời quyết định một số nhiệm vụ trước mắt về quân sự.

Sau chiến dịch Việt Bắc, đầu năm 1948, Hội nghị BCHTƯ Đảng (mở rộng) tại Việt Bắc, từ ngày 15 đến 17 tháng 1, đã họp, đề ra những công tác cấp thiết về mọi mặt, đặc biệt nhấn mạnh vấn đề “Tăng gia sản xuất tự cấp tự túc” phát triển và củng cố Đảng trong vùng địch kiểm soát.

Hội nghị cán bộ Trung ương lần thứ tư (ngày 20 tháng 5, năm 1948) thảo luận và ra nghị quyết về 6 vấn đề cụ thể: kế hoạch quân sự mùa hè, cải thiện dân sinh, cuộc vận động thi đua ái quốc, công tác trong vùng địch tạm chiến, công tác Việt Minh và Liên Việt, vấn đề tổ chức Đảng.

Hội nghị cán bộ Trung ương Đảng lần thứ năm (ngày 8 đến ngày 16 tháng 8) đã thảo luận các nhiệm vụ cuối năm, công tác dân vận và công tác mặt trận dân tộc, nhiệm vụ mới của Đảng. Trong Hội nghị này, đồng chí Trường Chinh đã trình bày văn kiện có tầm chiến lược: ''Chúng ta chiến đấu cho độc lập và dân chủ''.

Cũng trong năm 1948, đồng chí Trường Chinh đã trình bày bản báo cáo ''Chủ nghĩa Mác và văn hoá Việt Nam'' tại Hội nghị văn hoá toàn quốc lần thứ hai, từ ngày 16 đến 20 tháng 7, phát huy mọi nguồn lực trí thức, phụng sự Tổ Quốc, nhân dân, cách mạng và kháng chiến.

Đầu năm 1949, trong giai đoạn cầm cự, từ ngày 14 đến ngày 18 tháng 1, tiến hành hội nghị cán bộ Trung ương Đảng lần thứ sáu. Đồng chí Trường Chinh trình bày báo cáo: ''Tích cực cầm cự và chuẩn bị Tổng phản công''. Hội nghị đặc biệt chú trọng vấn đề thực hiện chính sách ruộng đất, đề nghị Chính phủ ra sắc lệnh giảm tô. Tiếp đó, Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã ra chỉ thị về việc bao vây kinh tế địch (2-6-1949), Chỉ thị xây dựng bộ đội địa phương, phát triển dân quân (18-8-1949) và chỉ đạo Hội nghị Nông dân lần thứ nhất tại Việt Đầu năm 1950, sau khi nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa được thành lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh, đi thăm Trung Quốc, Liên Xô, nước ta thiết lập quan hệ ngoại giao với các nước trong phe xã hội chủ nghĩa. Nội lực và ngoại lực càng phát triển. Cuộc kháng chiến bước vào giai đoạn Tổng phản công.

Ngay từ đầu năm, từ ngày 21 tháng Một đến ngày 3 tháng 2, Hội nghị cán bộ toàn quốc lần thứ của Đảng đã tiến hành tại Việt Bắc. Đồng chí Trường Chinh trình bày báo cáo chính trị. Hội nghị đề 10 nhiệm vụ công tác trong năm 1950 để chuẩn bị chuyển mạnh sang tổng phản công.

Năm 1950, phát huy sức mạnh của toàn dân, Đảng ta đã chỉ đạo nhiều Đại hội: Đại hội Tổng liên đoàn lao động Việt Nam lần thứ nhất (từ 1 đến 15 tháng 1); Đại hội lần thứ nhất Đoàn thanh niên cứu quốc và liên đoàn Thanh niên Việt Nam'' (ngày 21 tháng 2); Đại hội toàn quốc lần thứ nhất Đoàn phụ nữ Cứu quốc Việt Nam và Hội viên hiệp phụ nữ Việt Nam (tháng Tư năm 1950). Đồng chí Trường Chinh đã trình bày các báo cáo ''Nhiệm vụ của công đoàn'' tại Đại hội Tổng liên đoàn và bài nói chuyện ''Lý tưởng của thanh niên Việt Nam'' tại Đại hội Đoàn thanh niên.

Sự kiện chính trị lớn nhất trong năm 1951 là Đại hội Đại biểu toàn Quốc lần thứ II của Đảng Cộng sản Đông Dương.

Đại hội diễn ra từ ngày 11 đến ngày 19 tháng 2 năm 1951 . Đại hội đã nghe Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Báo cáo chính trị. Đồng chí Trường Chinh trình bày bản Luận cương ''Hoàn thành giải phóng dân tộc, phát triển dân chủ nhân dân, tiến tới chủ nghĩa xã hội''. Đại hội quyết định chia Đảng Cộng sản Đông Dương thành ba đảng ở ba nước Việt Nam, Lào, Miên. Ở Việt Nam lấy tên là Đảng Lao động Việt Nam. Đại hội thông qua Tuyên ngôn, Chính cương và Điều lệ Đảng Đại hội bầu BCHTƯ Đảng do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch, Trường Chinh làm Tổng Bí thư.

Tiếp đó, ngày 3 tháng 3, Đảng Lao động Việt Nam chính thức ra mắt quốc dân, công khai lãnh đại cuộc kháng chiến kiến quốc. Trong buổi lễ, đồng chí Tổng bí Thư Trường Chinh thay mặt Trung ương Đảng trình bày mục đích, tôn chỉ, chính cương mới của Đảng Lao động Việt Nam.

Sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ Của Đảng Cộng sản Đông Dương, từ ngày 3 đến 7 tháng 3, tiến hành Đại hội hợp nhất mặt trận Việt Minh và HộiLiên Việt, thành một mặt trận lấy tên là Mặt trận liên hiệp quốc dân Việt Nam, gọi tắt là Mặt trận Liên Việt.

Quan tâm đặc biệt về giai cấp nông dân trong cách mạng và kháng chiến, đó là động lực và cũng là chủ lực của quân đội, dân quân Việt Nam, công tác vận động nông dân được đẩy mạnh. Ngày 27 tháng 3, Hội nghị các cán bộ nông dân cứu quốc lần thứ hai khai mạc. Đồng chí Trường Chinh đến dự và nói chuyện.

Năm 1952, Đại hội chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất là một sự kiện chính trị nổi bật. Đại hội từ ngày 1 đến ngày 6 tháng 5.

Tại Đại hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ mục đích, nội dung, phương pháp và ý nghĩa của việc thi đua yêu nước. Đồng chí Trường Chinh đọc báo cáo ''Phong trào thi đua ái quốc và chủ nghĩa anh hùng mới'' tổng kết phong trào thi đua thời gian qua, đề ra phương hướng nhiệm vụ mới.

Cũng trong tháng 5 ngày 11, Trung ương Đảng mở lớp chỉnh Đảng đầu tiên nhằm nâng cao sức chiến đấu của Đảng.

Quan tâm tới công tác mặt trận, đồng chí Trường Chinh đã tham dự và đọc tham luận tại Hôi nghị lần thứ ba của Uỷ ban Liên Việt toàn quốc (từ ngày 23 đến 27- 6, 1952).

Năm 1953, Đảng ta tổ chức nhiều Hội nghị: Hội nghị lần thứ tư BCHTƯ Đảng Lao động Việt Nam khoá II (25 đến 30 tháng 1), Hội nghị lần thứ năm BCHTƯ Đảng Lao Động Việt Nam và Hội nghị toàn quốc lần thứ nhất Đảng Lao Động Việt Nam (14 tháng 11). Những Hội nghị nói trên đã thảo luận và quyết định một vấn đề vô cùng quan trên đối với cách mạng và kháng chiến là vấn đề cải cách ruộng đất.

Nghị quyết của Đảng về vấn đề cải cách ruộng đất đã được thể chế hoá từ ngày 1 đến 4 tháng 12, Quốc hội khoá I, kỳ họp thứ ba của nước Việt Nam , Dân Chủ Cộng Hoà đã nhất trí thông qua Luật cải cách ruộng đất.

Ngày 19 -12-1953, tại bản Tỉn Keo, thôn Lục Giã, chân núi Hồng, huyện Định Hoá, tỉnh Thái Nguyên, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ toạ cuộc họp Bộ Chính trí bàn về kế hoạch tác chiến Đông Xuân (1953-1954). Từ đó lần lượt các chiến đích triển khai, phối hợp trong cả nước và các nước bạn: chiến dịch Lai Châu, chiến dịch Trung Lào, “chiến dịch Bắc Tây Nguyên, chiến dịch Hạ Lào và đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ chấn động 5 châu và cả địa cầu''; Hội nghị Giơnevơ về Đông Dương kết thúc vào đêm 20 rạng ngày 21 tháng Bảy năm 1954. Vào lúc 0 giờ ngày 22 tháng Bảy năm 1954, Bộ Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam ra lệnh ngừng bắn trên chiến trường Việt Nam.

Ở thời điểm kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Đảng ta đã tiến hành Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ sáu (15 -18 tháng 7, 1954). Bộ chính trị BCHTƯ Đảng khóa II đã họp (Từ ngày 5 đến ngày 7 tháng 9) kiểm điểm tình hình mới sau Hiệp định Giơ ne vơ, đề ra nhiệm vụ mới, chính sách mới, ở miền Bắc và ở miền Nam.

Những sự kiện chính trị qua các Hội nghị và Đại hội 9 năm trường kỳ kháng chiến đi tới thắng lợi đã nói lên nhiều điều để suy ngẫm.

Dưới ngọn cờ yêu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta, dân tộc ta đã từng bước đập tan những mắt xích cuối cùng cai trị Việt Nam của chủ nghĩa thực dân Pháp, gần một thế kỷ, giải phóng hoàn toàn một nửa đất nước, làm cơ sở cho cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất tổ quốc, đưa đất nước ta lên vị thế mới với ba dòng thác cách mạng thế kỷ XX.

Trong hành trình 9 năm kháng chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng chí Trường Chinh và Đảng ta đã kiên trì đẩy mạnh công tác xây dựng Đảng và các Đoàn thể, lãnh đạo toàn điện cuộc kháng chiến, đi toàn thắng, đánh bại thực dân Pháp xâm lược, tạo thế và lực mới đánh bại đế quốc Mỹ xâm lược sau này.

Ôn lại sự kiện chính trị qua các Hội nghị, Đại hội, 9 năm trường kỳ kháng chiến, càng hiểu rõ hơn những cống hiến của đồng chí Trường Chinh, càng hiểu rõ thêm sự nghiệp cách mạng, kháng chiến của dân tộc ta, nhân dân ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.

Trong nhiều bài thơ viết từ lò lửa của cuộc kháng chiến, trong phong trào thi đua ái quốc, trong sự nghiệp anh hùng của toàn dân tộc, có bài thơ “Ở căn cứ địa Việt Bắc'' của đồng chí Trường Chinh.

Ở căn cứ địa Việt Bắc

Cách thềm măng mọc lô nhô,

Giáo gươm du kích trước giờ xuất quân.

Tiếng còi giục giã chiều xuân,

Lệnh đâu tập hợp như gần như xa?

Mưa hè, suối cuốn bên nhà,

Ầm ầm binh mã xông ra chiến trường.

Thu sang lá rụng đồi sương

Tiễn đưa chiến sĩ lên đường lập công

Đêm đông lần nữa bên song,

Mải mê đọc sách đèn chong canh tàn.

Trường kỳ kháng chiến gian nan

Con đường cứu nước, cứu dân sáng ngời

Đánh cho giặc Pháp tơi bời,

Quyết tâm xoay chuyển đất trời một phen.

Việt Bắc, mùa đông năm 1951.

Bài thơ tuy ngắn gọn, giản dị, song là cả một bức phù điêu về Đảng ta, quân đội ta, nhân dân ta với chủ nghĩa anh hùng cách mạng, đã làm cho cuộc kháng chiến 9 năm trở thành trang sử vàng chói lọi của Tổ quốc Việt Nam.

Trần Quang Vinh

Đường lối kháng chiến và cách đánh ở đô thị trong toàn quốc kháng chiến (1946)

2007-06-01T11:25:00.001-07:00

Đường lối kháng chiến và cách đánh ở đô thị trong toàn quốc kháng chiến (1946)

Ngày 17/12/2006. Cập nhật lúc 16h 45'

(ĐCSVN)- Điều độc đáo của việc phát động toàn quốc kháng chiến ở chỗ: lần đầu tiên, trong điều kiện so sánh lực lượng quân sự còn bất lợi, nhưng quân và dân các địa phương từ vĩ tuyến 16 trở ra, đặc biệt là ở các đô thị, đã nhất tề đứng lên chiến đấu, khiến kẻ địch lâm vào thế lúng túng, bị động chống đỡ.

Ngày 19/12/1946, sau hơn 15 tháng vừa kháng chiến ở miền Nam, vừa xây dựng thực lực mọi mặt cho Nhà nước Dân chủ Cộng hoà non trẻ, đấu tranh quyết liệt chống lại âm mưu thủ đoạn của thù trong, giặc ngoài; theo lời kêu gọi của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, quân dân ta đã nhất tề đứng lên tiến hành cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược.

Đây cũng là lần đầu tiên Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đạo quân và dân ta chủ động tiến công đồng loạt ngay tại các trung tâm chính trị, quân sự, kinh tế, văn hoá của cả nước, cũng như của từng vùng, miền, địa phương, gây bất ngờ lớn cho địch, chủ động giành lợi thế trong cuộc chiến đấu chắc chắn sẽ kéo dài với quân thù, đánh phủ đầu chủ trương chiến lược “Đánh nhanh thắng nhanh” của chúng.

Để có được cuộc ra quân dũng mãnh như thế, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm đề ra chủ trương, đường lối kháng chiến, lãnh đạo, chỉ đạo các ngành, các cấp và quân dân cả nước chuẩn bị thực lực từ sớm và đến mức cao nhất trong phạm vi có thể, để tiến hành cuộc kháng chiến trường kỳ nhưng nhất định thắng lợi.

Từ tháng 9/1946, trong khi Chủ tịch Hồ Chí Minh ký với Mu-tê, Bộ trưởng Bộ Pháp quốc hải ngoại bản Tạm ước 14-9 ở Pari, để tranh thủ tối đa thời gian chuẩn bị kháng chiến thì ở Hà Nội, Bộ Tổng tham mưu triệu tập Hội nghị các khu trưởng bàn về cách đánh trong thành phố và ngăn cặn địch từ trong nội thị đánh ra.

Tiếp theo, khi thực dân Pháp công khai bộc lộ ý đồ gây chiến, khi không thực hiện những điều đã cam kết trong Tạm ước 14-9, thì ngày 19/10/1946, tại số nhà số 58 phố Nguyễn Du, Hà Nội, Ban Thường vụ Trung ương Đảng triệu tập Hội nghị quân sự toàn quốc, nhận định: “Nhất định không sớm thì muộn, Pháp sẽ đánh mình và mình cũng nhất định phải đánh Pháp”. Trên cơ sở nhận định và xác định quyết tâm chiến đấu, Hội nghị nêu nhiệm vụ cần kíp của quân và dân ta lúc này là phải gấp rút xây dựng lực lượng chính trị, vũ trang, chỉnh đốn cơ quan chỉ huy, đẩy nhanh việc xây dựng các ngành quân giới, quân nhu, quân y phục vụ chiến đấu.

Trung ương Đảng và Chính phủ đã quyết định tổ chức, phân chia lại các đơn vị hành chính – quân sự trong cả nước thành 12 chiến khu, trong đó Hà Nội là chiến khu 11 trực thuộc Trung ương, để tiện cho việc chỉ đạo kháng chiến một cách tập trung, thống nhất đồng thời cũng phát huy tối đa khả năng độc lập tác chiến của từng địa phương.

Về tổ chức chỉ đạo, để phù hợp với tình thế mới, Chính phủ quyết định giải thể Uỷ ban Hành chính Bắc Bộ, Uỷ ban Kháng chiến miền Nam Việt Nam, thành lập Uỷ ban Kháng chiến miền Nam Trung Bộ, Uỷ ban Kháng chiến Nam Bộ.

Đến tháng 11/1946, tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khoá I, cơ quan chỉ huy quân sự cấp cao nhất được kiện toàn: Bộ Quốc phòng thống nhất với Quân sự Uỷ viên hội thành Bộ Quốc phòng - Tổng chỉ huy, nhằm đáp ứng yêu cầu của cuộc chiến đấu mới.

Nhiều đoàn cán bộ của Trung ương, của các tỉnh được lệnh đi chuẩn bị căn cứu đứng chân cho cơ quan lãnh đạo khi kháng chiến nổ ra. Các cơ quan, kho tàng, nhà xưởng, máy móc, nguyên vật liệu, lương thực, vải, muối, thuốc men… từng bước được di chuyển ra khỏi Hà Nội và các đô thị.

Ngày 5/11/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh, sau khi ở Pháp về hai tuần, đã viết Chỉ thị “Công việc khẩn cấp bây giờ”, chỉ đạo những công việc cấp bách chuẩn bị kháng chiến trên tất cả các mặt trận: Quân sự, chính trị, kinh tế, ngoại giao, vừa kháng chiến, vừa kiến quốc. Người nhấn mạnh nhiệm vụ: Một mặt phá hoại. Một mặt kiến thiết. Phá hoại để ngăn địch. Kiến thiết để nắm địch”… “Phải tổ chức du kích khắp nơi. Tăng gia sản xuất khắp nơi. Dù có phải rút khỏi các thành phố ta cũng không cần. Ta sẽ giữ tất cả thôn quê”.

Không chí chuẩn bị kháng chiến sôi sục khắp các địa phương, đặc biệt ở các đô thị. Ngày 20/11/1946, thực dân Pháp tạo cớ nổ súng đánh chiếm Hải Phòng, Lạng Sơn, chính thức gây chiến ở miền Bắc. Tổng Chỉ huy quân Pháp ở Đông Dương, Valluy, trực tiếp ra lệnh cho Dèbes, chỉ huy quân Pháp ở Hải Phòng: Bằng mọi lực lượng có trong tay, phải nhanh chóng làm chủ Hải Phòng… Dù thế nào cũng buộc phía Việt Nam rút quân khỏi thành phố.

Cuộc chiến đấu bảo vệ thành phố của quân dân Hải Phòng diễn ra quyết liệt trên từng con phố, căn nhà. Thực dân Pháp sử dụng pháo binh bắn phá dồn dập vào các khu đông dân cư khiến hàng trăm đồng bào ta bị chết. Sau 7 ngày đêm chiến đấu, để bảo toàn lực lượng chiến đấu lâu dài, các lực lượng vũ trang ta rút khỏi thành phố.

Tiếp theo, ngày 12/12/1946, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra Chỉ thị: Toàn dân kháng chiến. Chỉ thị nêu rõ tính chất của cuộc kháng chiến là: Trường kỳ kháng chiến, toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến. Cách đánh được xác định là: Triệt để dùng du kích vận động chiến, bảo toàn thực lực, kháng chiến lâu dài. Đường lối kháng chiến sớm được Đảng xác định và thể hiện trên các mặt quân sự, chính trị, kinh tế, văn hoá.

Về quân sự, sử dụng du kích vận động chiến, đánh địch rộng khắp, thực hiện phá hoại, tiêu thổ một cách triệt để; tổ chức di chuyển cơ quan, kho tàng, máy móc về nơi an toàn, tản cư nhân dân ra khỏi vùng có chiến sự; vừa chiến đấu vừa xây dựng, phát triển lực lượng vũ trang. Quán triệt tư tưởng tiến công, thực hành tiến công địch một cách chủ động, tích cực, kiên quyết; tiến công từ nhỏ đến lớn, từ thấp đến cao.

Về chính trị, thực hiện đoàn kết toàn dân, quân dân nhất trí, động viên nhân lực, vật lực, tài lực cả nước; đoàn kết với hai dân tộc Lào, Campuchia, với nhân dân tiến bộ Pháp và các dân tộc yêu chuộng hoà bình trên thế giới, củng cố chế độ cộng hoà dân chủ non trẻ.

Về kinh tế, tăng gia sản xuất tự cấp, tự túc, tự sản xuất vũ khí, lấy súng đánh giặc, tiếp tế cho bộ đội ngoài tiền tuyến. Xây dựng nền kinh tế của ta theo hướng “vừa kháng chiến vừa kiến quốc”, ra sức phá hoại kinh tế địch, biến hậu phương địch thành tiền phương ta, không cho chúng thực hiện âm mưu lấy chiến tranh nuôi chiến tranh.

Trước các hành động khiêu khích, gửi tối hậu thư liên tiếp của thực dân Pháp, ngày 18/12/1946, Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã họp Hội nghị mở rộng làng Vạn Phúc (Hà Đông). Sau khi phân tích tình hình, âm mưu của địch, khả năng kháng chiến của ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận định: “Âm mưu của Pháp mở rộng chiến tranh nay đã chuyển sang một bước mới. Thời kỳ hoà hoãn đã qua. Chúng ta đã nhân nhượng nhưng càng nhân nhượng thì kẻ địch càng lấn tới. Nhân dân ta không thể trở lại cuộc đời nô lệ một lần nữa. Cuộc kháng chiến của nhân dân ta sẽ trường kỳ và gian khổ song nhất định sẽ thắng lợi”.

Chỉ một tuần sau khi Đảng ra chỉ thị Toàn dân kháng chiến, tiếng súng chiến đấu của quân và dân ta tại Hà Nội và các đô thị từ Vĩ tuyến 16 trở ra Bắc đã đồng loạt vang lên, đẩy quân địch vào tình thế bị động chống đỡ mặc dù trước đó chúng đang ở thế chủ động khiêu khích, gây chiến.

Để kịp thời cổ vũ tinh thần kháng chiến của toàn dân, đêm ngày 19/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến. Người kêu gọi: “Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc, hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp cứu Tổ quốc. Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc, ai cũng phải ra sức chống thực dân cứu nước… Dù phải gian lao kháng chiến, nhưng với một lòng kiên quyết hy sinh, thắng lợi nhất định thuộc về dân tộc ta”.

Như vậy, quá trình chuẩn bị về đường lối kháng chiến, chuẩn bị về cách đánh địch ở đô thị của Đảng là một quá trình được hoàn thiện từng bước trên cơ sở nhận biết âm mưu địch và thực tế tình hình đất nước, đặc biệt là trong những tháng cuối năm 1946. Việc các đô thị lớn như Hà Nội, Hải Dương, Nam Định, Vinh, Huế, Đà Nẵng cùng nổ súng, trên cơ sở đã có sự chuẩn bị và chỉ đạo chung theo một kế hoạch, thống nhất từ trung ương đến địa phương, là sự minh chứng rõ ràng nhất về sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự kiện lịch sử này.

Trải qua các trận chiến đấu kiên cường trong những tháng ngày bảo vệ đô thị và bao vây, ngăn chặn không cho địch đánh rộng ra ngoại ô, quân và dân ta đã hoàn thành nhiệm vụ đề ra là đánh đòn phủ đầu vào âm mưu, kế hoạch của kẻ thù định chụp bắt cơ quan đầu não lãnh đạo kháng chiến, tiêu diệt lực lượng vũ trang ta.

Trong cuộc chiến đấu không cân sức những ngày đầu kháng chiến toàn quốc đó, quân và dân ta ở các đô thị đã tỏ rõ lòng yêu nước, quyết tâm chiến đấu, hy sinh vì độc lập tự do, phát huy sức mạnh tổng hợp để đánh thắng kẻ thù. Từ những kinh nghiệm thành công và không thành công rút ra từ cuộc chiến đấu ở các đô thị trước đó, đến cuộc kháng chiến toàn quốc sau này, công nhân, các tầng lớp nhân dân ở thành thị, có tự vệ và bộ đội Vệ quốc đoàn làm nòng cốt, lấy nông thôn ngoại thành làm bàn đạp, làm chỗ dựa, đã vận dụng nhiều cách đánh sáng tạo, mưu trí, dũng cảm, giành được những thắng lợi to lớn, có ý nghĩa chiến lược.

Nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh của Đảng, thực hiện qua nghệ thuật mở đầu cuộc kháng chiến trên phạm vi cả nước, có bước phát triển lớn và mang đậm nét nghệ thuật lãnh đạo, chỉ đạo cuộc chiến tranh nhân dân theo đường lối kháng chiến mà Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm đề ra. Trước kẻ địch mạnh hơn, vũ khí trang bị tốt hơn nhưng Đảng vẫn dám đánh và quyết đánh nên đã quyết định tiến hành cuộc chiến đấu rộng khắp. Vừa lấy ít địch nhiều, lấy yếu chống mạnh, quân và dân ta ở các đô thị vừa chủ trương bảo toàn thực lực để kháng chiến lâu dài. Khi các điều kiện để chiến đấu trong đô thị không còn đảm bảo, quân ta đã chủ động rút ra ngoại ô, ra vùng nông thôn để giữ gìn lực lượng, chuẩn bị cuộc chiến đấu mới.

Trong quá trình tác chiến, những kinh nghiệm đánh địch, kinh nghiệm chỉ huy, phối hợp chiến đấu nhằm phát huy thế mạnh, ưu điểm của ta, phát hiện và khoét sâu, hạn chế chỗ yếu của địch kịp thời được đúc kết và phổ biến. Đây là một trong những nhân tố góp phần xây dựng nghệ thuật tác chiến của chiến tranh nhân dân trong những năm tiếp theo.

Có thể nói, cuộc chiến đấu anh dũng, hào hùng của quân dân Thủ đô Hà Nội và các thành phố, thị xã thời kỳ Toàn quốc kháng chiến đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần quyết chiến của toàn quân, củng cố lòng tin vào cuộc kháng chiến lâu dài nhưng nhất định thắng lợi. Đây là một thắng lợi có ý nghĩa chiến lược, đặt tiền đề cho những thắng lợi to lớn tiếp sau trong các giai đoạn của cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc ta.

PGS, TS Nguyễn Mạnh Hà (Viện Lịch sử quân sự Việt Nam)

Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương Đảng mở rộng (Ngày 18 và 19-12-1946)

2007-06-01T11:24:00.001-07:00

Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương Đảng mở rộng (Ngày 18 và 19-12-1946)

Ngày 31/8/2006. Cập nhật lúc 17h 14'

Với dã tâm xâm lược nước ta lần nữa, thực dân Pháp từng bước phá bỏ Hiệp định Sơ bộ ngày 6-3-1946 và Tạm ước ngày 14-9-1946, tiến hành khiêu khích và tấn công ta về quân sự, lần lượt đánh chiếm Hải Phòng, Lạng Sơn. Đến ngày 18-12-1946, chúng gửi tối hậu thư cho Chính phủ ta đòi tước khí giới của lực lượng tự vệ, giành quyền kiểm soát Thủ đô Hà Nội.

Trước tình hình đó, ngày 18 và 19-12-1946, tại làng Vạn Phúc (Hà Đông), Ban Thường vụ Trung ương họp khẩn cấp dưới sự chủ toạ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hạ quyết tâm tiến hành kháng chiến trên phạm vi toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược. Hội nghị đã khẳng định những quan điểm cơ bản về đường lối kháng chiến đã được nêu ra trong Chỉ thị Toàn dân kháng chiến của Trung ương Đảng ngày 12-12-1946.

Đường lối kháng chiến của Đảng trước hết chỉ rõ mục đích của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược là giành độc lập và thống nhất. Đường lối chung chỉ đạo toàn bộ cuộc kháng chiến là: toàn dân, toàn diện, trường kỳ và dựa vào sức mình là chính. Đường lối đó được quán triệt trên các mặt chính trị, quân sự, văn hoá, kinh tế.

Về chính trị: Đảng vạch rõ kẻ thù chính là bọn thực dân Pháp phản động đang cướp nước ta. Toàn dân đoàn kết, nhất trí, động viên tinh thần và lực lượng cho kháng chiến; đoàn kết với các dân tộc Lào và Campuchia, với nhân dân Pháp, với các nước châu Á và các dân tộc bị áp bức, các dân tộc yêu chuộng hoà bình và dân chủ trên thế giới để cô lập cao độ kẻ thù; củng cố chế độ cộng hoà dân chủ, đánh đổ chính quyền bù nhìn; lập uỷ ban kháng chiến các cấp để chỉ đạo kháng chiến.

Về quân sự: Xuất phát từ so sánh lực lượng giữa ta và địch, ta phải đánh lâu dài. Đây là tư tưởng chiến lược và phương châm chỉ đạo của cuộc kháng chiến. Kháng chiến lâu dài là nhằm mục đích vừa đánh vừa giữ gìn lực lượng, phát triển và bồi dưỡng sức dân, phát huy chỗ mạnh, khắc phục chỗ yếu; đồng thời làm cho địch tiêu hao, mỏi mệt, chỗ yếu bị khoét sâu. Tuy vậy, đánh lâu dài không phải là vô hạn, mà phải tích cực, tranh thủ thời gian giành thắng lợi ngày càng lớn.

Triệt để dùng du kích vận động chiến. Đây là cách đánh phổ biến nhất, dần dần vận động chiến được áp dụng và đẩy mạnh với việc thực hiện kết hợp giữa du kích chiến với vận động chiến. Muốn kháng chiến lâu dài và giành thắng lợi, phải ra sức xây dựng lực lượng vũ trang hùng mạnh.

Về kinh tế: Tăng gia sản xuất, tự cấp tự túc; tự sản xuất vũ khí và lấy súng giặc đánh giặc; tiếp tế cho bộ đội; vừa kháng chiến vừa kiến quốc.

Về văn hoá: Chống nạn mù chữ; thực hiện cần, kiệm, liêm, chính; động viên văn nghệ sĩ ủng hộ kháng chiến.

Đây là đường lối cơ bản chỉ đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của Đảng và nhân dân ta, thể hiện sự vận dụng sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin về chiến tranh cách mạng vào điều kiện cụ thể của Việt Nam. Đường lối đó tiếp tục được bổ sung, phát triển trong suốt quá trình tiến hành cuộc kháng chiến, đưa đến sự thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.

Thông tri của Ban Bí thư Số 192-TT/TW, ngày 24-1-1959 Về việc bổ sung Thông tri số 188-TT/TW ngày 19-1-1959

2007-06-01T11:23:00.002-07:00

Thông tri của Ban Bí thư Số 192-TT/TW, ngày 24-1-1959 Về việc bổ sung Thông tri số 188-TT/TW ngày 19-1-1959

Ngày 23/12/2003. Cập nhật lúc 18h 3'

Trong những ngày vừa qua, thực hiện chủ trương của Trung ương, phong trào đấu tranh chống vụ đầu độc và thảm sát ở trại tập trung Phú Lợi đã được phát động rộng rãi, sôi nổi. Lòng căm thù Mỹ - Diệm, chí khí phấn đấu của đảng viên, quần chúng đã được nâng lên, phong trào phát triển khá mạnh.

Đó là do bản chất cách mạng của nhân dân ta, do kết quả của công tác tư tưởng của Đảng. Một mặt khác, do hành động tối dã man tàn ác của Mỹ - Diệm kích động mạnh mẽ lòng yêu nước của đồng bào và gây nên một sức công phẫn cao độ; nên cuộc đấu tranh đã trở thành một phong trào chính trị rộng rãi, mạnh mẽ của các tầng lớp nhân dân.

Hiện nay phong trào ở các thành phố lớn đã lên cao và bắt đầu lan ra một số tỉnh. Chúng ta sẽ đưa phong trào đến đâu và phải làm gì để tiếp tục cuộc đấu tranh cho thật sâu rộng trong quần chúng?

Ban Bí thư có những điểm sau đây bổ sung Thông tri số 188-TT/TW ngày 19-1-1959:

1. Chúng ta tiếp tục đưa phong trào lên cao, và sau khi biểu dương ý chí căm thù cao độ, tinh thần đoàn kết và đấu tranh mạnh mẽ chống chế độ giết người của Mỹ - Diệm, các cấp đảng bộ sẽ phát động một phong trào quần chúng rộng rãi, biến đau thương và căm thù thành hành động cụ thể, ra sức củng cố miền Bắc thành cơ sở vững chắc cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà. Cụ thể như ở các xí nghiệp, hợp tác xã, tập đoàn, tổ đổi công, trường học, cơ quan, đơn vị bộ đội, v.v. cần tổ chức những cuộc hội họp bàn bạc với quần chúng xem phải làm gì để xây dựng đơn vị, cơ quan, xí nghiệp, v.v. mình tiến lên lấy thành tích báo thù vụ thảm sát Phú Lợi. Mở những đợt thi đua, những phong trào sản xuất, xây dựng, công tác, học tập, để trả thù Mỹ - Diệm gây ra vụ thảm sát Phú Lợi.

2. Ở nông thôn, cần có những cuộc họp báo cáo vụ thảm sát Phú Lợi, gây căm thù Mỹ - Diệm, giáo dục ý thức đấu tranh thống nhất nước nhà, ra sức xây dựng miền Bắc tiến dần lên chủ nghĩa xã hội. Trước mắt là ra sức thực hiện vụ đông - xuân thắng lợi vượt bực. Những cuộc họp này tránh hình thức, tránh làm thiệt hại đến công việc làm ăn của quần chúng, chú ý nội dung giáo dục tư tưởng là chủ yếu. Ở các vùng Công giáo cũng cần có những cuộc họp để tuyên truyền giáo dục quần chúng, gây căm thù đối với Mỹ - Diệm.

3. Trong công tác tuyên truyền, chú ý các điểm:

- Phải làm cho quần chúng nhận rõ kẻ thù của nhân dân ta đã gây ra biết bao tội ác đẫm máu ở miền Nam và ngăn cản sự nghiệp thống nhất của nhân dân ta là đế quốc Mỹ và bọn tay sai của chúng là Ngô Đình Diệm, tránh tình trạng chỉ tuyên truyền chống Diệm mà nhẹ chống Mỹ, chỉ thấy tay sai, mà không thấy kẻ chủ mưu. Các cấp uỷ đảng căn cứ vào luận điểm của đồng chí Mao Trạch Đông về vấn đề đế quốc Mỹ và các phái phản động đều là con cọp giấy mà giáo dục cho quần chúng tin tưởng vào sự nghiệp đấu tranh thống nhất nước nhà nhất định thắng lợi, nâng cao chí khí phấn đấu, khắc phục tư tưởng bi quan, sợ Mỹ.

- Khi đã nâng lòng căm thù của quần chúng lên cao, phải biến thành hành động cụ thể là xây dựng miền Bắc tiến dần lên chủ nghĩa xã hội làm cơ sở cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà.

- Nhân dịp này, cần xây dựng tư tưởng, tăng cường đoàn kết Bắc - Nam hơn nữa.

- Mở rộng công tác tuyên truyền ra ngoài nước, tranh thủ sự đồng tình và ủng hộ của dư luận thế giới, cô lập Mỹ - Diệm đến cực độ.

4. Trong khi phát động phong trào quần chúng đấu tranh, các cấp cần chú ý đề phòng âm mưu khiêu khích, gây hoang mang, phá hoại của địch.

5. Về việc quyên góp giúp đồng bào bị nạn trong vụ đầu độc thảm sát ở Phú Lợi, hiện nay ta không chủ trương tổ chức quyên góp vì thực tế không có cách gì gửi vào giúp đồng bào miền Nam. Song nếu do nhiệt tình của quần chúng tự động ủng hộ tiền, thuốc, thì Uỷ ban đấu tranh ở các địa phương cứ ghi danh sách của những người đó và giải thích cho họ khi nào có điều kiện gửi, sẽ thu sau.

Uỷ ban Trung ương đấu tranh chống vụ thảm sát ở Phú Lợi cần có thông cáo giải thích về vấn đề này.

Các cấp uỷ đảng phổ biến rộng rãi Thông tri này. Ban Liên hiệp đình chiến, Ban Thống nhất Trung ương cùng các cơ quan đoàn thể có trách nhiệm đặt kế hoạch cụ thể hướng dẫn việc thực hiện Thông tri này.

T/M Ban Bí thư

Trinh
Lưu tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng.

Điện của Ban Bí thư Số 6, ngày 19-1-1959 Gửi Liên khu uỷ V về vụ Mỹ – Diệm đầu độc tại trại tập trung Phú Lợi

2007-06-01T11:23:00.001-07:00

Điện của Ban Bí thư Số 6, ngày 19-1-1959 Gửi Liên khu uỷ V về vụ Mỹ – Diệm đầu độc tại trại tập trung Phú Lợi (Thủ Dầu Một - Nam Bộ)

Ngày 23/12/2003. Cập nhật lúc 18h 10'

BBT1) điện các đc2) biết mấy ý kiến chính về vụ Mỹ - Diệm đầu độc tại trại giam Phú Lợi như sau:

Ngày 1-12-1958, ở trại giam Phú Lợi, tỉnh Thủ Dầu Một, nay đổi tên là Bình Dương (Nam Bộ), Mỹ - Diệm đã đầu độc gần 6.000 tù chính trị bị chúng giam ở đây. Ngay trong ngày hôm ấy, sau khi bị đầu độc, hơn một nghìn người đã chết, tính mạng số còn lại nguy ngập. Trước cảnh chết, họ đã kiên quyết đấu tranh chống lại. Bọn Mỹ - Diệm cho xả súng bắn và đưa vòi rồng đến đàn áp làm chết thêm một số nữa. Đồng bào Nam Bộ đang mở cuộc đấu tranh rộng rãi phản đối vụ thảm sát dã man này. (Tài liệu cụ thể do Ban Thống nhất sẽ cung cấp thêm).

Đây là một vụ tàn sát hết sức dã man, một tội ác tày trời của đế quốc Mỹ và bè lũ Ngô Đình Diệm, nằm trong toàn bộ âm mưu khủng bố điên cuồng của chúng từ mấy năm nay đối với đồng bào miền Nam đang anh dũng và bền bỉ đấu tranh cho sự nghiệp hoà bình và thống nhất của Tổ quốc;

Vụ thảm sát này gây nên một sự công phẫn cực độ trong mọi tầng lớp nhân dân Nam Bộ; dư luận ngoài nước cũng lên án, vạch trần âm mưu giết người của bọn Mỹ - Diệm (Báo Hoà Bình trung lập ngày 10-1-1959 ở Miên và báo Tribune des nations1) ngày 16-1-1959 ở Pháp đã đăng tin về vụ này).

Để phối hợp với cuộc đấu tranh của đồng bào miền Nam, Ban Bí thư quyết định mở một đợt đấu tranh mạnh mẽ, sâu rộng khắp miền Bắc, nhằm các yêu cầu sau đây:

1. Vạch trần chế độ độc tài tàn bạo dã man của Mỹ - Diệm, chặn bàn tay đẫm máu của chúng. Nâng cao lòng căm thù và ý thức sâu sắc chống Mỹ - Diệm trong mọi tầng lớp nhân dân miền Bắc, đồng thời thúc đẩy mọi mặt công tác xây dựng miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội làm cơ sở vững chắc cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà, trước mắt là thực hiện kế hoạch nhà nước 1959 và vụ đông - xuân thắng lợi vượt bậc. Tố cáo tội ác của Mỹ - Diệm, tranh thủ sự đồng tình của dư luận thế giới đối với cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân ta, làm cho Mỹ - Diệm càng bị cô lập hơn nữa.

2. Làm áp lực thúc đẩy Uỷ ban quốc tế phải có thái độ tích cực đối với vụ này, cũng như đối với các vụ khác mà ta đã tố cáo từ trước đến nay về việc chính quyền miền Nam vi phạm Điều 14 c của Hiệp nghị Giơnevơ.

3. Kết hợp với cuộc đấu tranh hưởng ứng bức Công hàm ngày 22 tháng 12 năm 1958 của Chính phủ ta gửi cho chính quyền miền Nam.

Khẩu hiệu đấu tranh:

- Đả đảo chế độ khủng bố tàn sát dã man của Mỹ - Diệm đối với đồng bào miền Nam!

- Đả đảo Mỹ - Diệm đầu độc, gây vụ thảm sát trên một nghìn đồng bào yêu nước ở trại tập trung Phú Lợi!

- Giải tán các trại tập trung giết người ở miền Nam!

- Yêu cầu Uỷ ban quốc tế cấp tốc mở cuộc điều tra về vụ thảm sát Phú Lợi!

- Nhiệt liệt hưởng ứng bức Công hàm ngày 22-12-1958 của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà gửi chính quyền miền Nam!

- Đế quốc Mỹ cút khỏi miền Nam Việt Nam!

KU51) tuỳ tình hình của khu, có những hình thức phối hợp với cuộc đấu tranh chung. Theo tình hình của khu, nên tuyên truyền giáo dục gây căm thù Mỹ - Diệm, gây dư luận bàn tán trong nhân dân, vạch trần tội ác của Mỹ - Diệm.

Lưu tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng.

Hội nghị lần thứ 15 (mở rộng) Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X Từ ngày 12 đến ngày 22-1-1959

2007-06-01T11:22:00.001-07:00

Hội nghị lần thứ 15 (mở rộng) Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X Từ ngày 12 đến ngày 22-1-1959

Ngày 15/9/2006. Cập nhật lúc 22h 33'

Từ ngày 12 đến ngày 22-1-1959, tại Hà Nội, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá II) họp Hội nghị lần thứ 15 (mở rộng). Hội nghị đã thông qua Nghị quyết Về tăng cường đoàn kết, kiên quyết đấu tranh giữ vững hoà bình, thực hiện thống nhất nước nhà. Nội dung nghị quyết gồm hai phần:

Phần thứ nhất

NHIỆM VỤ CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM HIỆN NAY

Về đặc điểm tình hình, Nghị quyết chỉ rõ: sau tháng 7 - 1954, "miền Bắc hoàn toàn giải phóng, chế độ chính trị và kinh tế thuộc địa và nửa phong kiến từ lâu trói buộc sức sản xuất xã hội đã bị đánh đổ, cách mạng dân tộc dân chủ đã hoàn thành: miền Bắc đã bước vào thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội" - đó là yêu cầu khách quan của xã hội miền Bắc và của cách mạng cả nước.

"Miền Nam chưa được giải phóng, đế quốc Mỹ đã lấn dần và hất cẳng thực dân Pháp, tập hợp các thế lực phản động, sử dụng chính quyền Ngô Đình Diệm làm công cụ để khôi phục và duy trì ách thống trị của đế quốc và phong kiến. Nhân dân miền Nam ngày càng lâm vào cảnh cùng khốn và mất hết quyền tự do. Vì vậy, nhân dân miền Nam còn phải tiếp tục làm cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đánh đổ ách thống trị đế quốc và phong kiến, chủ yếu là đánh đổ chế độ Mỹ - Diệm".

Đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai chẳng những xâm chiếm miền Nam, ngăn cản sự phát triển của xã hội miền Nam, mà còn ráo riết chuẩn bị chiến tranh hòng xâm chiếm cả nước ta, phá hoại toàn bộ sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta. Vì vậy Mỹ - Diệm chẳng những là kẻ thù của nhân dân miền Nam đang bị chúng thống trị, mà còn là kẻ thù của cả dân tộc.

Những đặc điểm tình hình trên đây làm nổi bật hai mâu thuẫn cơ bản mà cách mạng Việt Nam giai đoạn này phải giải quyết. Đó là:

- Mâu thuẫn giữa một bên là chủ nghĩa đế quốc xâm lược, giai cấp địa chủ phong kiến và bọn tư sản mại bản quan liêu thống trị ở miền Nam và một bên là dân tộc Việt Nam, nhân dân cả nước Việt Nam, bao gồm nhân dân miền Bắc và nhân dân miền Nam.

- Mâu thuẫn giữa con đường xã hội chủ nghĩa và con đường tư bản chủ nghĩa ở miền Bắc.

Hai mâu thuẫn này mang tính chất khác nhau, song quan hệ biện chứng với nhau và tác động mạnh mẽ lẫn nhau.

Trên cơ sở đó, Nghị quyết xác định nhiệm vụ chung của cách mạng Việt Nam giai đoạn này là: "Tăng cường đoàn kết toàn dân, kiên quyết đấu tranh để giữ vững hoà bình; thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ, hoàn thành nhiệm vụ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước; ra sức củng cố miền Bắc và đưa miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội; xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh; tích cực góp phần bảo vệ hoà bình ở Đông Nam Á và thế giới".

Về nhiệm vụ cụ thể của cách mạng mỗi miền, Nghị quyết chỉ rõ:

1. Tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc là củng cố và phát huy những thắng lợi đã giành được, là xây dựng cơ sở vững chắc để thực hiện thống nhất nước nhà.

2. Tiếp tục cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, đánh đổ chế độ đế quốc và nửa phong kiến ở miền Nam để thực hiện thống nhất nước nhà.

3. Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới.

4. Thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ bằng con đường hoà bình.

Nghị quyết phân tích rõ mối quan hệ biện chứng giữa cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam. Miền Bắc là căn cứ địa cách mạng của cả nước. Miền Bắc "phải tích cực tham gia cuộc đấu tranh chính trị của cả nước chống ách thống trị của Mỹ - Diệm ở miền Nam, ra sức cổ vũ và ủng hộ phong trào đấu tranh của đồng bào miền Nam".

Phần thứ hai

ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG VIỆT NAM Ở MIỀN NAM

Về đặc điểm tình hình, Nghị quyết đã xác định rõ tính chất của xã hội miền Nam: "Đế quốc Mỹ thay chân thực dân Pháp, đặt ách thống trị thực dân (kiểu mới) ở miền Nam nước ta. Âm mưu của chúng là xâm chiếm cả nước ta làm thuộc địa và căn cứ quân sự, nhằm phá hoại phong trào độc lập dân tộc và hoà bình dân chủ ở Đông Nam Á"3. Do đó "miền Nam đã trở thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự của đế quốc Mỹ"4.

Chính quyền Ngô Đình Diệm là chính quyền tay sai của đế quốc Mỹ, chế độ thực dân và nửa phong kiến ở miền Nam là một chế độ phản động tàn bạo và đen tối. Chính quyền miền Nam là một chính quyền phản bội lợi ích dân tộc, nó đại biểu cho lợi ích của đế quốc Mỹ, của bọn phong kiến và bọn tư sản mại bản phản động thân Mỹ ở miền Nam. Chính quyền đó là một chính quyền độc tài hiếu chiến. Nó là công cụ xâm lược của đế quốc Mỹ.

Trong xã hội miền Nam thuộc địa nửa phong kiến có hai mâu thuẫn cơ bản. Đó là:

- Mâu thuẫn giữa nhân dân ta ở miền Nam và bọn đế quốc xâm lược, chủ yếu là đế quốc Mỹ.

- Mâu thuẫn giữa nhân dân miền Nam, trước hết là nông dân, và giai cấp địa chủ phong kiến.

Và trong giai đoạn này, mâu thuẫn chủ yếu ở miền Nam là: mâu thuẫn giữa dân tộc ta, nhân dân ta ở miền Nam và bọn đế quốc xâm lược Mỹ cùng tập đoàn thống trị Ngô Đình Diệm.

Trên cơ sở phân tích thái độ các giai cấp ở miền Nam, Nghị quyết đã xác định nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam ở miền Nam như sau:

- "Nhiệm vụ cơ bản là giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc và phong kiến, thực hiện độc lập dân tộc và người cày có ruộng, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh.

- Nhiệm vụ trước mắt là đoàn kết toàn dân, kiên quyết đấu tranh chống đế quốc Mỹ xâm lược và gây chiến, đánh đổ tập đoàn thống trị độc tài Ngô Đình Diệm, tay sai của đế quốc Mỹ, thành lập một chính quyền liên hợp dân tộc dân chủ ở miền Nam, thực hiện độc lập dân tộc và các quyền tự do dân chủ, cải thiện đời sống của nhân dân, giữ vững hoà bình, thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ, tích cực góp phần bảo vệ hoà bình ở Đông Nam Á và thế giới".

Nghị quyết còn xác định rõ phương hướng phát triển của cách mạng ở miền Nam là khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân. Theo tình hình cụ thể và yêu cầu của cách mạng thì con đường đó là: "lấy sức mạnh của quần chúng, dựa vào lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợp với lực lượng vũ trang để đánh đổ quyền thống trị của đế quốc và phong kiến, dựng lên chính quyền cách mạng của nhân dân"2. Cho nên muốn đạt được mục tiêu đó, "cần phải có một quá trình đấu tranh lâu dài và gian khổ, phải tích cực xây dựng, củng cố và phát triển lực lượng cách mạng, thì mới có thể có điều kiện nắm lấy thời cơ thuận lợi và giành lấy thắng lợi cuối cùng".

Nghị quyết còn thấy rõ chiều hướng phát triển của cách mạng miền Nam là: "cuộc khởi nghĩa của nhân dân miền Nam cũng có khả năng chuyển thành cuộc đấu tranh vũ trang trường kỳ"4.

Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 15 (mở rộng) Ban Chấp hành Trung ương khóa II là một Nghị quyết lịch sử rất quan trọng tạo nên bước chuyển biến lớn đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân cả nước ta, đáp ứng nguyện vọng tha thiết của đồng bào hai miền Nam, Bắc là: giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, thống nhất nước nhà.

Báo cáo của Bộ Chính trị tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 15 (mở rộng)

2007-06-01T11:14:00.000-07:00

Báo cáo của Bộ Chính trị tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 15 (mở rộng)
Họp từ ngày 12 đến 22-1-1959

Ngày 23/12/2003. Cập nhật lúc 19h 16'

Về tình hình miền Nam

I- Âm mưu của đế quốc Mỹ và quá trình dựng lên chính quyền miền Nam

a. Mỹ đã dựng lên chính quyền miền Nam như thế nào?

Từ năm 1950, đế quốc Pháp ngày càng lệ thuộc vào viện trợ Mỹ để tiếp tục cuộc chiến tranh Đông Dương. Đến năm 1954 nhân lúc Pháp bị thất bại quân sự liên tiếp, Mỹ thúc ép Pháp phải đưa Ngô Đình Diệm thay Bửu Lộc làm Thủ tướng chính quyền bù nhìn.

Tuy bị bắt buộc để Diệm làm Thủ tướng, Pháp vẫn mong nắm được chính quyền bù nhìn đó bằng các tay sai khác của Pháp đang còn thế lực trong các cấp hành chính, nhất là trong quân đội và công an.

Nhưng từ sau đình chiến, Mỹ viện trợ trực tiếp cho Ngô Đình Diệm, dùng vị trí chủ chốt và cơ động của Diệm với cương vị Thủ tướng trong chính quyền, lợi dụng chính sách đầu hàng của Pháp, dựa vào hình thức độc lập giả hiệu mà trước đây do cuộc kháng chiến của nhân dân ta, Pháp phải nhân nhượng về hình thức cho chính quyền bù nhìn, dựa vào sức mạnh của đôla để gây dựng thực lực của chúng trong quân đội và bộ máy hành chính trung ương, rồi phát triển rộng ra.

Muốn thực sự nắm chắc chính quyền miền Nam, căn bản phải nắm quân đội và công an. Sau khi mua chuộc một số tướng tá có thế lực trong một bộ phận quân đội, Mỹ - Diệm trước hết hất tướng Nguyễn Văn Hinh của Pháp, nắm cơ quan Tổng chỉ huy quân đội, rồi dẹp Bình Xuyên, nắm công an, đánh Hoà Hảo, giải tán Cao Đài để thống nhất quân đội. Kế đó chúng dùng mua chuộc và thế lực quân đội để gạt dần tay chân của Pháp trong chính quyền từ trung ương xuống tỉnh, huyện, dưới chiêu bài "thanh trừng tham quan ô lại" hay "bắt hạm". Chính quyền Pháp - Bảo Đại phản ứng một cách yếu ớt, bởi vì thành phần bộ máy này từ quân đội, công an đến cơ quan hành chính gồm toàn những người làm thuê cho đế quốc, không có lập trường chính trị, muốn sống yên thân. Đế quốc Mỹ có nhiều đôla hơn Pháp, trả đắt hơn thì mua được họ, họ quay làm tay sai cho Mỹ.

Nhưng khi đến chính quyền xã thì không còn là vấn đề giữa Mỹ - Diệm và Pháp - Bảo Đại mà là vấn đề giữa Mỹ - Diệm cướp nước và bán nước với quần chúng nhân dân có yêu cầu độc lập, dân chủ có sự lãnh đạo của Đảng ta. Cuộc đấu tranh ở nông thôn giữa Mỹ - Diệm và ta diễn ra giằng co triền miên cho đến nay.

Quá trình hình thành chính quyền Mỹ - Diệm, cho thấy rõ nó không phải là một chính quyền đẻ ra trên cơ sở một phong trào quốc gia chống cộng nào ở trong nước mà nó là một chính quyền thay thầy đổi chủ. Đế quốc Mỹ và phong kiến họ Ngô thay chân cho đế quốc Pháp và phong kiến Bảo Đại.

Chính quyền đó là kết quả của sự thất bại của đế quốc Pháp về quân sự và chính trị trong cuộc chiến tranh xâm lược nước ta, cũng là kết quả của sự đầu hàng của đế quốc Pháp đối với đế quốc Mỹ, nó thể hiện cụ thể trên đất nước ta chính sách xâm lược và thực dân kiểu mới của Mỹ. Nó cũng là kết quả của thế giằng co trong cuộc đấu tranh giữa phe xã hội chủ nghĩa, độc lập dân tộc và hoà bình dân chủ với phe đế quốc thực dân gây chiến ở khu vực Đông Nam Á và Thái Bình Dương.

b. Chính quyền Mỹ - Diệm được duy trì trên một chế độ cảnh sát và mật thám

Để che đậy bản chất thuộc địa đã lỗi thời, lừa phỉnh nhân dân và dư luận thế giới, Mỹ đã khoác cho chính quyền Diệm một hình thức độc lập quốc gia giả hiệu, có quốc hội, có hiến pháp, có quân đội quốc gia, có ngoại giao riêng, tìm cách đề cao vị trí quốc tế của chính quyền Diệm trong các nước của phe Mỹ. Chúng ra sức tuyên truyền lừa bịp quần chúng, tự gán cho chúng là chính quyền cách mạng quốc gia, nêu lên khẩu hiệu "Bài phong, đả thực, diệt cộng".

Đả thực bài phong là nhằm giựt chính quyền trong tay Pháp và Bảo Đại, giải tán các lực lượng giáo phái và đánh vào số tay chân của Pháp trong chính quyền và quân đội miền Nam. Với nhãn hiệu diệt cộng, chúng tìm cách "chính trị hoá" bộ máy chính quyền, nhồi cho bộ máy đó một lý tưởng quốc gia, chống cộng để biến chính quyền ấy thành công cụ đắc lực đàn áp phong trào cách mạng miền Nam để thực hiện chính sách nô dịch và xâm lược của đế quốc Mỹ.

Để lừa bịp công nhân và nhân dân lao động thành thị, chúng tuyên truyền "thăng tiến cần lao", cho bọn tay chân tổ chức các nghiệp đoàn vàng.

Để gây cơ sở trong nông dân, chúng lập lại thủ đoạn của Mỹ đã dùng ở Nhật Bản, Triều Tiên là bày trò "cải cách điền địa" giả hiệu.

Từng nơi, từng lúc, chúng đưa ra những thủ đoạn mị dân như "chống tứ đổ tường, diệt dốt, phục hồi văn hóa Á Đông, cộng đồng hương thôn", v.v..

Nhưng vì Ngô Đình Diệm bán nước trong lúc nhân dân và quân đội ta đánh bại thực dân Pháp và can thiệp Mỹ trong cuộc chiến tranh xâm lược nước ta, phong trào dân tộc và hoà bình dân chủ ở các nước Đông Nam Á và thế giới lên cao, nên các thủ đoạn gian dối của Mỹ - Diệm không che giấu nổi bộ mặt phản dân tộc của một chính quyền ngoại lai bán nước. Những luận điệu tuyên truyền của chúng trái ngược với thực tế của một xã hội thối nát bày ra hàng ngày trước mắt quần chúng. Do đó chính quyền Mỹ - Diệm không thể tìm được chỗ dựa rộng rãi trong các tầng lớp nhân dân, trái lại quảng đại quần chúng chống lại chính sách lệ thuộc bán nước của chính quyền Mỹ - Diệm.

Muốn duy trì chính quyền, Mỹ - Diệm phải dùng vũ lực khủng bố đàn áp phong trào quần chúng đòi độc lập dân chủ hoà bình và thống nhất. Trong bốn năm qua, chính sách căn bản nhất của địch là tố cộng. Chúng mở liên tiếp những đợt tố cộng, dùng lực lượng vũ trang càn quét, bắt bớ, tàn sát, tra tấn đồng bào hàng loạt, truy tầm để tiêu diệt những tổ chức cách mạng của quần chúng và các cơ sở của Đảng. Do đó ở nông thôn tình hình luôn luôn căng thẳng không ổn định, có lúc, có vùng có trạng thái gần như hồi chiến tranh. Bọn tay chân của chúng lộng quyền trả thù, cướp bóc, tống tiền, bắn giết không cần xét xử, không cần luật pháp. Nhiều vùng ở Liên khu V như một số huyện ở Quảng Trị, quần chúng có liên quan ít nhiều đến kháng chiến như tham gia thanh niên, phụ nữ, nông hội, liên việt, du kích, v.v. không có người nào là không bị bắt, giam cầm, đánh đập tra tấn ít nhiều.

Từ năm 1957 lại đây, chúng đặc biệt chú trọng tăng cường khủng bố đàn áp ở Nam Bộ, đem kinh nghiệm tàn sát khủng bố ở trung châu Liên khu V áp dụng ở Nam Bộ, nhằm vào các vùng căn cứ cũ của ta và vùng có phong trào khá. Chúng tập trung lực lượng phản động về đóng một thời gian lâu ở địa phương, càn đi càn lại ở từng nơi một, gây cho nhân dân và cơ sở ta nhiều thiệt hại hơn mấy năm trước. Ở những vùng chúng có cơ sở phản động, nắm được khá chính quyền xã, ấp thì chúng bớt dùng biện pháp khủng bố tràn lan mà chú trọng dùng mật thám đi sâu tìm cơ sở ta để đánh cho trúng đích. Ở các vùng cơ sở phản động địa phương của chúng kém như nhiều vùng căn cứ cũ của ta ở Nam Bộ, chúng vẫn phải mở những "chiến dịch bình định" hàng trung đoàn đi càn quét. Chúng chú trọng đặc biệt Tây Nguyên là nơi chúng đang ra sức xây dựng thành căn cứ quân sự.

Mặc dù Mỹ - Diệm đã đưa ra một hiến pháp phản dân chủ theo kiểu Mỹ, tập trung quyền bính vào tay Tổng thống, nhưng chúng vẫn không dám làm theo đúng hiến pháp đó. Chúng phải dùng những biện pháp đặc biệt như dụ số 6 về trại tập trung, dụ số 13 về trừng trị báo chí, chúng chuẩn bị đưa ra quốc hội chúng thông qua dự luật "đặt cộng sản ra ngoài vòng pháp luật". Chúng thủ tiêu các quyền tự do dân chủ, nhất là thi hành độc quyền chính trị và bưng bít dư luận, chúng chỉ huy và kiểm soát gắt gao các báo chí, trừng trị, khủng bố tờ nào dụng ý chỉ trích chính sách phát xít của chúng. Từ 1954 đến nay có đến hơn 20 tờ báo bị đóng cửa.

Mỹ - Diệm dùng chính sách lừa bịp, mị dân để tạo cho chúng một cơ sở chính trị trong quần chúng, dùng chính trị để lãnh đạo chính quyền, nhưng dư luận rộng rãi quần chúng phản đối chúng. Chúng không thể rời được phương pháp căn bản của chúng là dựa vào khủng bố, dùng công an, mật thám uy hiếp quần chúng, nhằm làm cho quần chúng khiếp sợ, bị động theo chế độ thống trị của chúng. Phương pháp này càng làm lộ rõ bộ mặt gian ác của chúng, và càng làm cho nhân dân chống lại chúng rộng rãi hơn.

c. Bộ máy cai trị và các tổ chức chính trị của Mỹ - Diệm

1. Bộ máy từ trung ương đến tỉnh, huyện:

- Thành phần bộ máy chính quyền trung ương miền Nam phản ánh tính chất độc tài gia đình trị của chính quyền đó. Để mị dân, chúng cố đưa vào chính quyền trung ương một số trí thức chuyên môn, lịch sử ít xấu như Trần Lê Quang, Trần Hữu Thế, Trần Vỹ, Vũ Văn Mẫu hoặc người có tính chất hoàn toàn công chức như Đỗ Văn Công, toàn là những người mà Diệm dễ lợi dụng, nhưng quyền hành thực sự đều vào tay anh em họ hàng gia đình Diệm. Ngô Đình Nhu nắm Tổng thống phủ, Ngô Đình Cẩn nắm cả bộ máy công an, tình báo miền Nam và có đủ mọi quyền hành ở Trung Việt, Ngô Đình Luyện giữ ngoại giao, Trần Trung Dung giữ quốc phòng, Trần Văn Chương đại diện cho Diệm ở Mỹ, v.v..

Tất cả mọi quyền tập trung ở Tổng thống phủ do Nhu khống chế. Các bộ không có thực quyền, chỉ làm việc hành chính. Ngân sách hàng năm của Tổng thống phủ chiếm hơn 1.000 triệu, Bảo an, công dân vụ là hai tổ chức đàn áp với những chi phí to lớn gần 1 tỷ rưỡi cũng trực thuộc Tổng thống phủ.

Ngoài việc sử dụng tổ chức tập trung quyền hành vào anh em Diệm, chúng còn dùng một quỹ đen hàng trăm triệu để nắm các bộ phận và người cần thiết. Chúng sử dụng Đảng cần lao nhân vị, phong trào cách mạng quốc gia để nắm công chức, bắt buộc họ phải làm chính trị phản động theo chúng. Vì sinh kế và gia đình, họ phải ít nhiều làm hùa theo Mỹ - Diệm. Nhiều chủ sở, công chức nhảy ra hoạt động "chính trị" theo chúng để tìm địa vị. Có những bọn lưu manh côn đồ nhân cơ hội nhảy ra cướp bóc, tàn sát nhân dân và trở thành những tay sai đắc lực của chúng.

- Đế quốc Mỹ đặt bên cạnh chính quyền Diệm một phái đoàn gián điệp là phái đoàn MSU chuyên đào tạo và kiểm soát các cán bộ hành chính từ trên xuống dưới và tổ chức lưới gián điệp ở miền Nam. Tên trùm gián điệp Mỹ Lans' Dale làm cố vấn chính trị của Diệm thực sự lèo lái công việc của Tổng thống phủ.

Ở các cấp tỉnh và huyện, chúng cố tăng cường chất lượng phản động trong bộ máy. Tỉnh trưởng, tỉnh phó, quận trưởng, quận phó cũ phần lớn bị thay bằng người mới, một số chọn trong Công giáo phản động địa phương, trong di cư, một số lấy trong quân đội, công an, một số là công chức cũ chịu khuất phục Diệm. Tuy thế vì cơ sở xã hội của chính quyền Mỹ - Diệm rất hẹp nên chúng cũng không đủ tay chân đắc lực để bố trí khắp nơi; một số tỉnh trưởng, quận trưởng hiện nay theo Diệm nhưng bên trong chưa tin ở sự bền vững của chế độ Diệm. Một mặt bị áp lực của dư luận và phong trào đấu tranh của quần chúng, mặt khác vì nội bộ gièm pha chèn ép nhau, vì bị bọn công an lấn quyền, từng lúc, từng nơi có bọn kém tích cực, có khi chán nản. Vì thế trong mấy năm nay, Mỹ - Diệm cứ phải thanh trừng số lưng chừng để củng cố chất lượng phản động trong bộ máy chính quyền của chúng. Điều đó càng gây thêm mâu thuẫn, bất mãn, nghi kỵ và chia rẽ trong bộ máy của chúng, làm cho chúng thêm bị cô lập.

2. Các tổ chức chính trị Mỹ - Diệm dựng ra để làm hậu thuẫn cho chính quyền chúng

Tổ chức có thế lực nhất trong chính quyền miền Nam hiện nay là Cần lao nhân vị do Ngô Đình Nhu lập ra tập hợp những phần tử phản động, con cái địa chủ di cư có thù hằn sâu sắc với ta để làm nòng cốt khống chế bộ máy chính quyền trong tay gia đình Diệm. Chúng nhằm tổ chức các thủ trưởng cơ quan chính quyền vào Cần lao nhân vị hoặc đưa bọn Cần lao nhân vị nắm các vị trí quan trọng trong chính quyền từ trên xuống dưới nhất là nắm công an, mật thám. Bọn này dựa vào thân thế anh em Diệm lộng quyền trấn áp nhân dân và cả trong nội bộ chính quyền chúng. Ở thành phố chúng có tổ chức vào các nghiệp đoàn và các xí nghiệp quan trọng. Ở thôn quê chúng chưa có cơ sở bao nhiêu. Do bản chất phản động, lộng quyền, lưu manh, Cần lao nhân vị không có ảnh hưởng gì trong nhân dân và cả trong từng lớp trên, trái lại người ta căm ghét, nhưng sợ quyền lực và các thủ đoạn khủng bố ám muội của bọn chúng, cho nó là một tổ chức khủng bố, gián điệp hơn là một tổ chức chính trị.

Ngoài Cần lao nhân vị, có hai tổ chức khác là Phong trào cách mạng quốc gia và Tập đoàn công dân. Phong trào cách mạng quốc gia phát triển tới xã, dùng khủng bố và uy hiếp bắt đồng bào vào hàng loạt. Với tổ chức này, bọn phản động có huy động được người đi tố cộng, đi họp mít tinh, đi canh gác... Những nơi nào tình hình có phần dịu, bọn phản động ở trên không xuống thúc ép thì phong trào tan rã không có sinh hoạt gì. Ở Liên khu V có tổ chức chi bộ cách mạng quốc gia, ở những xã đông đảng viên thường có từ 100 đến 150, hầu hết số phản động ở trong ban chấp hành, còn đảng viên thường phần lớn lừng chừng, cũng có một số quần chúng tốt vào vì bị bắt buộc.

Tập đoàn công dân dựa vào cha cố, chủ yếu phát triển trong Công giáo. Ở Liên khu V, cha cố cũng thông qua Tập đoàn công dân để phát triển Công giáo. Trong những vùng bị khủng bố nặng, quần chúng có một số vào Công giáo để mong được che chở, nhưng khi tình hình dịu lại thì họ tìm cách ra đạo. Nói chung Tập đoàn công dân phát triển chậm, ở Nam Bộ không có vai trò đáng kể.

Bọn Diệm - Nhu lúc đầu cho hai tổ chức này ra để làm hậu thuẫn cho chúng nhưng dần dần chúng sợ bọn Trần Chánh Thành nắm Phong trào cách mạng quốc gia và bọn Trần Văn Lắm nắm Tập đoàn công dân sẽ có thế lực mạnh, nên chúng đã loại Trần Chánh Thành, đưa người thân cận của chúng làm Chủ tịch Phong trào cách mạng quốc gia rồi sáp nhập luôn Tập đoàn công dân vào Phong trào để nắm hết quyền về tay chúng.

Thành phần các tổ chức trên đều rất phức tạp, đa số vào vì bắt buộc, vì muốn tìm chỗ dựa cho yên hoặc muốn tìm địa vị, chứ không phải vì một lập trường chính trị nào. Có những người kháng chiến cũ cũng vào núp trong đó. Nhiều chỗ ở cơ sở ta cũng nắm được.

Ở miền Nam, bọn Mỹ còn ủng hộ một số Đại Việt hoạt động chống chính sách gia đình trị của Diệm như nhóm Phan Quang Đán. Bọn này hoạt động theo lối tranh thủ cá nhân, kéo bè kéo cánh chớ không có ảnh hưởng đáng kể trong quần chúng. Mỹ dùng họ trước mắt làm áp lực thúc ép Diệm thi hành các chính sách của Mỹ, đồng thời cũng chuẩn bị những con bài để khi cần có thể sử dụng để thay thế Diệm.

3. Giằng co giữa Mỹ - Diệm và ta để nắm hương thôn

Trong mấy năm qua, Mỹ - Diệm rất tích cực đặt cơ sở chính quyền của chúng ở xã. Chúng tìm cách phát xít hoá bộ máy chính quyền đó, củng cố bộ máy tề xã, kiểm soát ấp, liên gia, bố trí lưới do thám, kềm nhân dân vào thế kiểm soát của chúng để bắt phu bắt lính, phục vụ kế hoạch gây chiến đồng thời dùng bộ máy đó tiêu diệt cơ sở của ta.

Đối với ta, vấn đề dựa vào lực lượng quần chúng đấu tranh chống phát xít hoá chính quyền ở từng xã, từng thôn là tạo điều kiện căn bản gìn giữ và phát triển lực lượng cách mạng tiến lên giành lấy dân chủ ở nông thôn, lôi kéo chính quyền xã về phía nhân dân, tạo một thế đứng cho cách mạng, tiến lên lật đổ Mỹ - Diệm. Do đó cuộc đấu tranh giữa nhân dân và thế lực phát xít Mỹ - Diệm diễn ra giằng co và còn sẽ giằng co lâu dài ở khắp nơi, khi thì dùng thế hợp pháp, khi thì dùng bán hợp pháp, có khi quyết liệt đổ máu.

Ở trung châu Liên khu V vì từ đầu ta vận dụng phương châm không đúng, cơ sở của ta bị đánh bạt, tác dụng lãnh đạo của ta bị thu hẹp, uy thế của quần chúng bị giảm sút, địch có củng cố được bộ máy phản động ở xã và có nơi ở thôn, bố trí được lưới do thám, kiểm soát gắt gao địa phương gây cho ta nhiều khó khăn.

Chúng thanh trừng nhiều lần và hàng loạt những người lưng chừng trong các uỷ ban hành chính xã. Hiện nay thành phần uỷ ban hành chính từ 3 đến 5 người, phần nhiều con em phú nông, địa chủ, bọn cường hào gian ác, một số công chức cũ và binh lính cũ thời Pháp, nơi Công giáo thì đều do người Công giáo làm. Số lưu manh hung ác bị nhân dân oán ghét chúng rút ra dần chuyển sang làm công an. Ở các thôn, hầu hết đều có ban cán sự hành chính thôn gồm trưởng thôn, phó thôn và công an kiêm cảnh sát, có nhiều thôn không đủ ba người.

Nói chung hầu hết ra làm vì địa vị, vì quyền lợi. Mỹ - Diệm cho lương bổng hậu, dung túng cho bọn chúng hối lộ, cắt xén các quỹ làm giàu. Mục đích tạo thành một từng lớp mới quyền lợi gắn liền với chế độ Mỹ - Diệm, phục vụ đắc lực cho chế độ đó. Nhưng khó khăn của họ là bị kẹt giữa sự thúc ép của bọn trên và sức phản ứng hằng ngày của quần chúng, nên hiện tượng phổ biến là bề ngoài tỏ ra sốt sắng, nhưng căn bản là hay dao động, mỗi khi đấu tranh găng, hay mỗi khi nghe có tình hình gì hay tin tức gì bất lợi cho chúng.

Ở các xã thượng du miền tây các tỉnh, và ở Tây Nguyên, bộ máy hành chính xã chỉ mới tổ chức được ở những nơi gần thị trấn, dọc đường giao thông quan trọng và vùng tạm bị chiếm cũ, còn các nơi khác thì chưa có.

Ở Nam Bộ trong năm qua địch có củng cố được bộ máy ở xã hơn trước. Nói chung chính quyền xã hiện nay bản chất là phản động nhưng chúng bị cô lập, còn e dè trước uy thế của quần chúng, nên từng nơi, từng lúc tỏ ra lưng chừng. Số lưu manh ngoan cố khát máu chưa nhiều, có tên nào lên thì ta tìm cách hạ xuống bằng nhiều cách, trong trường hợp tối cần thiết cũng hạ bằng vũ lực. Chính sách của ta đối với chính quyền xã là phải biết thừa nhận nó làm cho địch thấy chính quyền ấy là chính quyền của nó, nhưng mặt khác vừa đấu tranh với nó, vừa tranh thủ nó, khéo hướng dẫn nó để không làm hại cơ sở và phong trào cách mạng. Đấu tranh căn bản là vận dụng lực lượng chính trị, nhưng ở vùng có địa thế và cơ sở ta khá cũng có dùng hình thức vũ trang tuyên truyền để làm áp lực cho đấu tranh chính trị, giữ uy thế cách mạng của quần chúng và mở rộng cơ sở.

Ở cấp ấp phần lớn ta nắm được chủ động hơn, các lực lượng vũ trang dân vệ nói chung ta tranh thủ được, không chống lại nhân dân. Ở những nơi căn cứ cũ như ở vùng Cà Mau, ta giằng co với địch hàng năm chúng mới lập được chính quyền theo lối chỉ định một số người. Có nơi như ở Đồng Tháp Mười, có trên 80 xã tuy có chính quyền nhưng hoạt động rất hạn chế, ban đêm phải vào ngủ trong đồn bốt.

d. Âm mưu quân sự của Mỹ ở miền Nam

1. Viện trợ Mỹ căn bản là viện trợ quân sự

Bản thống kê sau đây về viện trợ của Mỹ cho chính quyền miền Nam từ năm 1955 đến 1958 (lấy đơn vị là triệu đôla):

Năm Quân sự Kinh tế Di cư Cộng

1955- 956 320 84 93 497

1957 162 85 0 247

1958 144 77 0 221

626 246 93 965

cho thấy:

Trong tổng số viện trợ Mỹ trong các năm nói trên là 965 triệu đôla thì 626 triệu tức là 2 phần 3 là viện trợ quân sự. Đi sâu vào con số 246 triệu đôla gọi là "viện trợ kinh tế và kỹ thuật" thì phần lớn cũng là chi cho các công trình phục vụ trực tiếp cho quân sự. Lấy ví dụ năm 1957 số viện trợ chung là 247 triệu đôla thì phần viện trợ trực tiếp cho xây dựng quân bị là 65%; trong số còn lại là 85 triệu đôla thì phần dành cho việc xây dựng các đường chiến lược, sân bay, quân cảng, dinh điền và phần chi phí cho lực lượng công an, cảnh sát chiếm hết 46 triệu 3 nghìn đôla. Tính chung tỷ lệ dành cho quân sự là 208 triệu đôla trong tổng số 247 triệu đôla viện trợ.

Ngân sách quốc phòng của miền Nam trong những năm 1954 đến 1958 (không kể các khoản khác phục vụ cho quân sự) là 29.408 triệu bạc miền Nam. Trong số này Mỹ đài thọ đến 28.412 triệu.

2. Mỹ ráo riết xây dựng và tăng cường quân bị cho miền Nam

Từ một quân đội bị nhân dân và quân đội ta đánh bại, bao gồm nhiều nhóm khác nhau do Pháp để lại, Mỹ đã giúp Diệm nắm một số đơn vị lần lượt một mặt đánh Bình Xuyên, Hoà Hảo, Cao Đài, một mặt mua chuộc dụ hàng để thống nhất quân đội rồi ráo riết xây dựng lại theo kiểu Mỹ về các mặt tổ chức, huấn luyện, trang bị.

Đến nay, chính quyền Mỹ - Diệm đã xây dựng được 150.000 quân chính quy, 52.000 bảo an và 5 vạn dân vệ. Hướng xây dựng chủ yếu là bộ binh, không quân có 6 ngàn và hải quân 9 ngàn. Ngoài số vũ khí và trang bị mà Mỹ bắt quân đội viễn chinh Pháp để lại cho miền Nam, Mỹ còn thường xuyên đưa thêm vũ khí, dụng cụ chiến tranh, phi cơ, tàu thuỷ vào miền Nam (ngoài ngân sách viện trợ) để trang bị cho quân đội miền Nam và gần đây chúng âm mưu hợp pháp hoá việc này bằng cách đòi thay thế số vũ khí của quân đội viễn chinh Pháp khi rút khỏi miền Nam.

Để thay đổi thành phần quân đội, thay thế số đào ngũ và xây dựng lực lượng hậu bị đồng thời để đỡ tốn ngân sách, từ 1957 chúng thi hành "chế độ quân dịch". Vì quần chúng chống chính sách gây chiến, phản đối đi lính đánh thuê cho Mỹ, chống chế độ quân dịch bằng nhiều hình thức, cho nên chúng phải dùng biện pháp bố ráp bắt lính một cách trắng trợn.

Đi đôi với xây dựng quân đội, Mỹ ráo riết xây dựng và mở rộng các căn cứ quân sự ở miền Nam, đặc biệt chú trọng hệ thống đường giao thông chiến lược, phi trường, quân cảng. Phi trường Tân Sơn Nhất, phi trường Biên Hoà đang trở thành những phi trường lớn nhất của Mỹ ở Đông Nam Á. Con đường Sài Gòn - Biên Hoà đang xây dựng sẽ vừa là một phi trường khổng lồ. Các phi trường Ban Mê Thuột, Tourane, Nha Trang cũng đang sửa chữa và mở rộng để phi cơ phản lực có thể dùng được. Các đường quốc lộ số 1, số 14, các đường ngang nối liền hai con đường lớn trên đây từ Nam Bộ lên Tây Nguyên, từ Lào đến bờ biển nước ta đang được tu bổ và mở rộng. Các căn cứ hải quân ở Sài Gòn, Nha Trang, Tourane cũng được sửa lại để tàu lớn có thể vào được (Nha Trang - Đà Nẵng) hoặc ra vào ban đêm được (Sài Gòn). Mỹ - Diệm còn xúc tiến khai mở một hệ thống dinh điền từ bắc Tây Nguyên xuyên qua miền đông Nam Bộ, Đồng Tháp Mười đến Cái Sắn nhằm làm cơ sở phục vụ cho kế hoạch quân sự của Mỹ. Chúng đang đặc biệt chú trọng xây dựng và phát triển các căn cứ ở Tây Nguyên vì vùng này là địa bàn chiến lược rất cơ động chúng muốn sử dụng để khống chế một vùng rộng lớn ở Đông Nam Á gồm cả Miên, Lào và Thái Lan.

Để nắm chặt quân đội miền Nam, đế quốc Mỹ trùm lên Bộ Quốc phòng Diệm một bộ máy chỉ huy do tướng Williams điều khiển với các cơ quan quân sự Mỹ: MAAG, TERM, TRIM, CATO1) ngành kiểm tra, ngành không quân, ngành thủy quân, ngành viện trợ trực tiếp. Hệ thống cố vấn và chuyên viên quân sự Mỹ được tăng cường: lúc đình chiến có 20 sĩ quan cao cấp nay lên đến 280 sĩ quan từ cấp tá trở lên nghĩa là nhiều hơn hẳn số sĩ quan cùng cấp của miền Nam. Với bộ máy đó, Mỹ kiểm soát từ Bộ Quốc phòng, Tổng tham mưu đến các quân đoàn, sư đoàn, các trung tâm huấn luyện. Chúng quyết định kế hoạch trang bị, huấn luyện và các chế độ trong quân đội, chúng quyết định cách bố trí quân đội trên chiến trường miền Nam, chỉ huy các cuộc diễn tập, v.v..

Tất cả các hoạt động trên đây cho thấy mục đích của Mỹ là ráo riết xây dựng miền Nam thành một trong những căn cứ quân sự quan trọng của đế quốc Mỹ gắn liền với các căn cứ khác của Mỹ ở Thái Bình Dương, hình thành một phòng tuyến chung một mặt mưu đồ xâm chiếm miền Bắc, đặt cả nước ta dưới ách thống trị của chúng làm bàn đạp xâm nhập và phá hoại Trung Quốc, mặt khác dùng thế lực quân sự ở đây để khống chế khu vực Đông Nam Á, chống lại phong trào độc lập và dân chủ đang lên mạnh trong các nước ở vùng này.

3. Nhưng chúng đang có một nhược điểm rất lớn: quân đội chúng xây dựng có thể có một phần về kỹ thuật nhưng tinh thần thấp kém, sợ chiến tranh, sợ phải đánh với quân đội ta.

Phong trào quần chúng chống chính sách gây chiến nô dịch của Mỹ, nguyện vọng độc lập và dân chủ trong quần chúng rộng rãi ảnh hưởng đến hàng ngũ binh lính. Kế hoạch tuyên truyền chiến tranh, tuyên truyền Bắc tiến, kế hoạch gây một tâm lý háo chiến trong quân đội đã thất bại, binh lính không theo chính trị của chúng mà phản ứng lại, ý thức chống Mỹ bắt đầu phát triển trong quân đội. Do đó Mỹ - Diệm không thể hô hào Bắc tiến, phải nói đến thống nhất bằng phương pháp hoà bình. Đó là một thắng lợi của phong trào miền Nam trong cuộc đấu tranh chống chính sách hiếu chiến, bảo vệ hoà bình cho cả nước, bảo vệ công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc.

e. Sự suy sụp của nền kinh tế miền Nam dưới chế độ Mỹ - Diệm

1. Viện trợ Mỹ phá hoại nền sản xuất của miền Nam

Viện trợ Mỹ chẳng những phục vụ cho âm mưu quân sự và chính trị của chúng mà trước mắt còn là biện pháp tiêu thụ hàng hoá ối đọng của Mỹ. Viện trợ đó về tính chất là viện trợ quân sự, đưa vào miền Nam theo con đường "thương mại hoá" nghĩa là viện trợ một phần rất nhỏ bằng ngoại tệ còn phần lớn viện trợ bằng hàng hoá. Chính quyền miền Nam bán số hàng hoá đó ở thị trường miền Nam thu tiền miền Nam chi tiêu cho quân sự dưới sự kiểm soát của Mỹ. Như thế Diệm chỉ có tiền khi bán được hàng Mỹ.

Tỷ lệ hàng hoá nhập vào miền Nam trong khuôn khổ "viện trợ thương mại hoá" đó chiếm trên 80% tổng số viện trợ Mỹ hàng năm. Đại bộ phận hàng nhập của Mỹ lại là hàng tiêu dùng trong đó có nhiều loại miền Nam sản xuất được, thậm chí cả gạo, rau cải, trứng là những thứ miền Nam có thừa để xuất cảng.

Trong quan hệ buôn bán Mỹ buộc miền Nam phải hạ mức thuế nhập khẩu đảm bảo ưu tiên cho hàng Mỹ, phải để Mỹ kiểm soát cả nội, ngoại thương, kiểm soát các cơ quan tài chính và kinh doanh của chính quyền miền Nam.

Phái đoàn viện trợ Mỹ USOM đặt cơ quan ở Sài Gòn có bộ phận chuyên môn trong từng Nha, có chi nhánh ở các đô thị, quyết định việc phân phối tiền và hàng viện trợ, kiểm soát chặt việc sử dụng các khoản viện trợ. Chính cơ quan này đã trực tiếp ký hợp đồng với các công ty Mỹ trong việc cho thầu các công cuộc xây dựng như làm đường, làm cầu, làm sân bay, v.v. ở miền Nam.

Công nghiệp và thủ công nghiệp ở miền Nam phá sản:

Hàng hoá Mỹ và khối Mỹ tràn vào thị trường miền Nam, cuối năm 1957 số hàng ngoại hoá ứ đọng chưa bán được lên tới 50 triệu đôla. Đến tháng 9-1958 tính riêng hàng vải nhập ứ đọng gần 37 triệu thước. Tình trạng đó làm cho sản xuất công nghiệp và thủ công nghiệp phá sản. Hơn 60% trong số 32.000 khung dệt ngừng sản xuất, ngành làm đường phá sản lôi theo sự phá sản của ngành trồng mía, các ngành kinh doanh khác đều gặp khó khăn.

Tình hình sản xuất công kỹ nghệ đình đốn đẻ ra nạn thất nghiệp ngày càng trầm trọng, gây khó khăn ngày càng tăng cho đời sống của hàng chục vạn nhân dân lao động ở thành thị. Hiện nay số người thất nghiệp riêng ở Nam Bộ ước lượng đến trên nửa triệu.

Trước phản ứng rộng rãi của nhân dân, kể cả các từng lớp tư sản, Mỹ - Diệm tuyên truyền chương trình phục hưng kinh tế kêu gọi tư bản tư nhân Mỹ đầu tư vào miền Nam để phát triển kỹ nghệ, dành cho tư bản Mỹ nhiều điều kiện thuận lợi. Nhưng chính sách của đế quốc Mỹ chủ yếu là sử dụng miền Nam cho âm mưu quân sự, tình hình kinh tế của chúng và tình hình chính trị ở nước ta làm cho chúng còn dè dặt, chưa có một kế hoạch đầu tư to lớn ở miền Nam. Việc đầu tư chỉ làm trong vài ngành nào đặc biệt có lợi trước mắt.

Nông nghiệp đình đốn:

Chính sách độc quyền kinh tế của Mỹ - Diệm, chính sách ép giá lúa, sự cạnh tranh của nông phẩm Mỹ cộng với tình hình không ổn định ở nông thôn làm cho nông nghiệp miền Nam chẳng những không phát triển được mà còn sa sút.

Nông nghiệp ở miền Nam vẫn chưa khôi phục được mức trước chiến tranh: 900.000 ha còn bỏ hoang, sản lượng lúa cao nhất mới đạt được 3.500.000 tấn so với 4 triệu tấn trước chiến tranh, bình quân nhân khẩu năm 1957 chỉ được 265 kg so với 681 kg trước chiến tranh, năng suất bình quân mỗi ha từ 11 đến 13 tạ. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nông dân có ý thức sản xuất tự cấp và tiết kiệm, nhưng vì nạn vơ vét và khủng bố, bắt phu, bắt lính liên miên, việc làm ăn đình trệ lại bị mất mùa, nói chung đời sống nông dân khó khăn hơn hồi kháng chiến, hiện nay rải rác có nơi bị đói kém.

Cao su và cây công nghiệp khác phần lớn còn ở trong tay thực dân Pháp, Mỹ bắt đầu bỏ vốn chen vào. Số ít của tư sản Việt Nam vì vốn ít, sản xuất với phương tiện không tối tân bằng của Pháp nên chất lượng kém, giá thành cao, lại bị chèn ép trên thị trường quốc tế do cạnh tranh của cao su nhân tạo của Mỹ, Đức, Nhật nên không phát triển nổi, và có chiều đình đốn.

Trong thời gian qua Mỹ - Diệm ráo riết xây dựng các trung tâm định cư và các dinh điền, tạo chỗ dựa và dự trữ cho các căn cứ quân sự. Chúng ra vốn nhiều, cấp phương tiện cơ giới, trắng trợn đuổi nhà đốt nhà, cướp đất, dồn dân, bắt phu, công việc còn đang tiến hành. Trừ Cái Sắn có sản xuất nhưng chưa đủ ăn, các nơi khác thì Mỹ - Diệm mới tập trung được người, nhưng một mặt khác nhân dân phản đối và trốn tránh vì khổ cực, bệnh hoạn và chết chóc.

3.1) Thương nghiệp và tài chính

Từ 1954 đến nay, tỷ lệ xuất cảng so với nhập tuy có nhích lên chút ít (18% năm 1954, 27% năm 1957, 24% năm 1958), nhưng chênh lệch giữa xuất, nhập còn rất xa.

Tám tháng đầu năm 1958 nhập: 5 tỷ 407 triệu.

Xuất: 1 tỷ 319 triệu.

Tình hình nội thương trong lúc chiến tranh các ngành phục vụ cho chiến tranh có phát triển một phần. Sau khi Pháp rút bắt đầu suy sụp, hàng hoá Mỹ ứ đọng không bán được. Thị trường nội địa rối ren. Đồng bạc miền Nam sụt giá, tỷ lệ chính thức 1 đôla 35 đồng miền Nam, tỷ giá thị trường tự do do chính quyền miền Nam quy định lên xuống từ 75 đến 78 đ, giá chợ đen thì lên trên 100 đồng. Chính sách độc quyền kinh tế của Mỹ - Diệm làm giàu cho gia đình họ Ngô và một số mại bản đầu cơ. Các tầng lớp nhân dân, nhất là nhân dân lao động ở thành thị, làm ăn khó khăn, buôn bán ế ẩm, giá sinh hoạt tăng lên từ 100 đến 200%, sức mua của nhân dân theo báo cáo của Nguyễn Ngọc Thơ giảm 70%, đời sống ngày càng chật vật.

Ngân sách của miền Nam dành trên 70% cho quân sự và các khoản phục vụ trực tiếp cho quân sự trong lúc kinh tế và văn hoá chỉ được 8%. Để cung cấp cho một ngân sách như thế, Mỹ - Diệm có cả một kế hoạch cướp bóc, vơ vét đồng bào bằng tăng thuế, tăng phạt vạ và nhiều hình thức khác, nhất là từ 1957 lại đây phần viện trợ Mỹ cho ngân sách hàng năm bị rút bớt.

Ngoài các sắc thuế chung, các địa phương, thành phố có thể tuỳ tiện đặt nhiều loại thuế khác, có những thứ thuế rất kỳ quái để thu vào quỹ riêng của tỉnh, của địa phương. Chúng còn bày nhiều thứ lạc quyên, xổ số (số kiến thiết trước một tháng xổ một lần, sau này mỗi tuần một lần), tổ chức hội chợ để thu tiền. Ở nông thôn việc bắt đi làm xâu đắp đường cũng là hình thức bóc lột nhân công, phổ biến. Mặc dù vơ vét như thế, thu chi của chúng không thể nào thăng bằng được vì chi phí bộ máy ăn bám quá lớn lao, chúng không có biện pháp nào khác hơn là tiếp tục tăng thuế vơ vét nhân dân nhất là nhân dân lao động làm ăn đã khó khăn mà ngày càng phải chịu chồng chất nhiều thứ đóng góp nặng nề.

4. Thế lực của tư bản Pháp, Hoa kiều

Tuy Mỹ - Diệm gạt dần Pháp ra khỏi miền Nam nhưng với nền kinh tế thực dân lâu đời ở nước ta, Pháp vẫn còn nắm những vị trí kinh tế quan trọng ảnh hưởng nhiều đến nền kinh tế miền Nam. Số vốn kinh doanh thương mại của Pháp ở miền Nam ước lượng từ 200 đến 300 tỷ quan, hàng năm Pháp đóng 80% thuế kinh doanh, vị trí của Pháp trong việc buôn bán với miền Nam tuy sụt dần nhưng vẫn còn quan trọng (sau Mỹ, Nhật).

Cơ sở sản xuất của Pháp ở miền Nam hiện còn: ruộng lúa 200.000 ha trong số 400.000 ha trước kháng chiến; trà, cà phê 6.000 ha chiếm 50% diện tích và sản xuất của miền Nam; cao su 63.000 ha, tháng 7-1956 chiếm 88% số xuất cảng. Về công nghiệp còn nhà máy điện nước, nhà máy gạo, hãng bia, đá, hãng rượu Bình Tây, hàng hoá chất, dệt bố, thuỷ tinh, diêm, v.v. Pháp cũng còn một số cơ sở giao thông vận tải xe hơi và đường sông.

Chính sách Mỹ - Diệm là vừa gạt Pháp dần, bắt kinh tế Pháp ở miền Nam phụ thuộc vào Mỹ, vừa lợi dụng kinh tế Pháp để ổn định tình hình kinh tế miền Nam, đồng thời nắm chỗ yếu của Pháp, dùng Pháp phá hoại Hiệp nghị Giơnevơ.

Đối với tư bản Hoa kiều, chính quyền Diệm dùng thủ đoạn cấm 11 nghề một mặt để mị dân, một mặt nhằm tước đoạt một số quyền lợi kinh tế đưa về cho phe cánh Diệm. Nhưng thực tế chúng không đạt được kết quả mấy, một số cơ sở Hoa kiều trả môn bài, chuyển vốn gây thêm khó khăn cho chúng.

5. Kinh tế miền Nam là một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, lệ thuộc vào chính sách kinh tế chuẩn bị chiến tranh của Mỹ nên đi vào con đường bế tắc.

Tình trạng bế tắc về kinh tế đưa đến những hỗn loạn về mặt xã hội. Nạn thất nghiệp hiện nay trầm trọng. Các tệ hại xã hội khác như trộm cướp, cao bồi, bắt cóc, lừa đảo, mãi dâm, giết người, tự sát xảy ra ngày càng nhiều.

Để lừa bịp, Mỹ - Diệm phải tuyên truyền "chương trình phục hưng kinh tế", rồi đến "kế hoạch kinh tế 5 năm", nhưng nhân dân miền Nam ngày càng khó khăn trong công ăn việc làm, khó khăn trong đời sống càng ngày càng nhận rõ nguyên nhân của tình hình bế tắc đó. Phong trào đấu tranh đòi quyền lợi kinh tế ngày càng rộng rãi, bao hàm một nội dung chính trị rất sâu sắc là chống can thiệp Mỹ, chống chính sách lệ thuộc Mỹ của chính quyền miền Nam.

II- Tính chất của chính quyền miền Nam và thế lực của Mỹ - Diệm hiện nay

a. Tính chất của chính quyền miền Nam

Sau chiến tranh thế giới lần thứ hai, phe xã hội chủ nghĩa lớn mạnh và phát triển nhanh chóng, phong trào dân tộc chủ nghĩa của các dân tộc thuộc địa và chậm tiến ở Á - Phi và trung Nam Mỹ vùng lên làm tan rã chủ nghĩa thực dân không gì ngăn cản nổi, phong trào hoà bình lớn mạnh hơn bao giờ hết. Đó là những sự kiện vô cùng lớn lao trong tình hình quốc tế ngày nay.

Đế quốc chủ nghĩa không thể duy trì nền thống trị của chúng trên các thuộc địa dưới hình thức cổ điển đã bị nhân dân toàn thế giới lên án. Chúng phải đưa ra một hình thức thuộc địa trá hình để lừa bịp và làm dịu sức đấu tranh của quần chúng, chia rẽ các lực lượng phản đế ở các thuộc địa. Chúng khoác cho các nước đó một hình thức quốc gia độc lập giả hiệu để duy trì trên thực tế quyền lực của chúng bằng cách nắm độc quyền kinh tế, khống chế về quân sự và chính trị.

Ở miền Nam hiện nay, tuy đế quốc Mỹ không có quân đội và bộ máy cai trị như Pháp trước đây, nhưng chúng thực sự điều khiển mọi mặt hoạt động của chính quyền miền Nam: quân sự, kinh tế và chính trị. Miền Nam hiện nay rõ là một thuộc địa (kiểu mới) của đế quốc Mỹ. Đế quốc Mỹ đang ra sức xây dựng miền Nam thành một căn cứ quân sự, một tiền đồn của phe đế quốc ở Đông Nam Á để một mặt đối phó với phong trào độc lập dân tộc trong khu vực này, mặt khác gắn liền với các căn cứ quân sự khác của Mỹ ở Thái Bình Dương, hình thành một thế bao vây miền Bắc nước ta và nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa, để chống phe xã hội chủ nghĩa.

Để duy trì và củng cố sự thống trị của chúng ở miền Nam, đế quốc Mỹ dựa vào bọn phong kiến quan liêu phản động nhất và nhóm tư sản mại bản thân Mỹ mà gia đình Ngô Đình Diệm là tiêu biểu.

Như vậy, chính quyền miền Nam là một chính quyền đế quốc xâm lược và phong kiến độc tài hiếu chiến.

- Nó là đế quốc xâm lược vì đế quốc Mỹ là tên trùm đế quốc xâm lược và gây chiến.

- Nó là phong kiến vì bản chất lệ thuộc bán nước của nó là bản chất của giai cấp thoái bộ nhất, phản động nhất trong xã hội ta hiện nay.

- Nó là hiếu chiến vì ý đồ của nó là muốn thống trị cả nước ta, nhưng vì bản chất phản động, phi nghĩa của nó, bị nhân dân cả nước phản đối và chống lại, cho nên nó âm mưu gây chiến tranh chống lại chính sách hoà bình và chính nghĩa của nhân dân ta.

- Nó là độc tài phát xít vì chính quyền đó mọc ra trong lúc dân tộc ta kháng chiến thắng lợi, phong trào độc lập dân tộc và hoà bình dân chủ ở Đông Nam Á lên cao, bộ mặt bán nước phản dân của nó quá rõ rệt nên bị quảng đại nhân dân thù ghét. Bản chất phi nghĩa của nó buộc nó phải dựa vào lực lượng vũ trang, dựa vào chính sách bạo lực tàn khốc, phải thi hành độc tài phát xít để tồn tại. Nhưng chế độ phát xít Mỹ - Diệm ở miền Nam có khác với các chế độ phát xít ở nơi khác. Phát xít Hítle, phát xít Nhật còn có cơ sở quần chúng nhất định, nên lừa gạt được quần chúng, nhồi sọ được hàng chục vạn thanh niên làm công cụ thi hành chính sách phát xít của chúng. Còn Mỹ - Diệm thì cơ sở xã hội rất hẹp, chỉ dựa vào bọn phong kiến và tư sản mại bản phản động nhất, một số con cái địa chủ bị ta đánh đổ trong cải cách ruộng đất có thù hằn sâu sắc với ta, một số lưu manh côn đồ và một ít đầu hàng phản bội. Do đó Mỹ - Diệm rất muốn thực hiện một chế độ độc tài phát xít như một số nước khác, nhưng vì cơ sở xã hội và ảnh hưởng chính trị của chúng rất hẹp, cho nên chúng chỉ có thể thi hành một số chính sách và biện pháp tàn bạo, hung ác chứ không có đủ thực lực trong nhân dân để thực hiện hết ý đồ phát xít của chúng.

b. Đánh giá thế lực của Mỹ - Diệm ở miền Nam hiện nay như thế nào?

Sau khi Mỹ - Diệm dẹp được các giáo phái, chúng thống nhất quân đội, ráo riết tăng cường quân lực và bộ máy công an mật thám, nắm lấy bộ máy chính quyền từ trên xuống; như thế, chính quyền Mỹ - Diệm có được vững vàng hơn, và đứng về một phương diện nào đó, chính quyền Mỹ - Diệm có được củng cố hơn.

Nhưng với một chính sách độc tài phát xít, gia đình trị, quá trình củng cố chính quyền đó lại gây ra trong bản thân nó những mâu thuẫn tất yếu ngày càng gay gắt, làm cho nó không ổn định để rồi càng suy yếu hơn.

Các mâu thuẫn đó là:

- Bọn địa chủ phản động và tư sản mại bản quan liêu thân Mỹ có địa vị trong chính quyền như bọn Nguyễn Ngọc Thơ, Trần Văn Lắm, Vũ Văn Mẫu, Bùi Văn Thịnh không có thực quyền, bất mãn với chính sách gia đình trị của Diệm. Những tướng tá không ăn cánh với Diệm, hay bị nghi ngờ đều bị thay đổi công tác hoặc bị loại ra khỏi quân đội bằng cách đưa đi nước ngoài, làm cho số tướng tá đương chức cũng như nhân viên cao cấp trong chính quyền luôn luôn có sự nghi kỵ và chia rẽ.

- Giữa Diệm và các tay sai khác của Mỹ như Phan Quang Đán, Trần Chánh Thành tranh giành thế lực với Diệm, mà Diệm thì tìm đủ mọi cách không cho bọn này gây thế lực.

- Giữa Mỹ và Diệm, vì chính sách cá nhân gia đình trị của Diệm không làm vừa lòng đế quốc Mỹ muốn có một tập đoàn thống trị theo tính chất giai cấp như kiểu Mỹ.

- Giữa hành chính, quân đội và công an, nhất là giữa quân đội và công an tranh giành quyền hành, có khi công khai xung đột bằng vũ khí.

Tình hình trên chưa phải là chỗ yếu căn bản của chính quyền Mỹ - Diệm, chỗ yếu căn bản là vì chúng thất bại về chính trị và ngày càng bị cô lập:

- Từ 1954 Mỹ - Diệm cổ động cho chính sách hiếu chiến, tuyên truyền "Bắc tiến", "lấp sông Bến Hải", v.v. nhưng bị quần chúng phản đối, binh lính thì lo sợ, không đồng tình. Chúng bắt buộc phải bỏ khẩu hiệu Bắc tiến, phải nói đến thống nhất bằng phương pháp hoà bình.

Chúng dùng chính sách khủng bố, đàn áp trắng trợn để làm cho nhân dân khiếp sợ phải khuất phục chúng, để đập tan uy thế của kháng chiến và xoá bỏ danh nghĩa kháng chiến của nhân dân. Nhưng chúng thất bại, chúng buộc phải nói kháng chiến là yêu nước. Không những chúng không đàn áp được ý chí hoà bình thống nhất, độc lập và dân chủ của nhân dân ta mà trái lại các lực lượng yêu nước đều chống lại chúng ngày càng rộng rãi hơn. ảnh hưởng của Đảng nói chung không bị giảm sút mà nhiều nơi ở Nam Bộ và Thượng du Liên khu V càng được lan rộng hơn, vững vàng hơn. Ngay ở những nơi Mỹ - Diệm có thể mua chuộc được bọn tay sai, chia rẽ và đàn áp khốc liệt, uy thế của quần chúng tạm bị sa sút, nhưng nhân dân sống trong căm hờn chờ có cơ hội là tập họp lại và đấu tranh.

- Chúng định lừa bịp quần chúng với cái vỏ độc lập quốc gia giả hiệu, tự cho chúng là cách mạng quốc gia, hô hào "thăng tiến cần lao", bày trò cải cách điền địa. Với tất cả những thủ đoạn đó, chúng muốn tranh về chúng ngọn cờ dân tộc mà Đảng ta đã nêu cao từ mấy mươi năm nay, nhưng Mỹ - Diệm cũng thất bại vì những hành động bắn giết, khủng bố hàng ngày đã vạch trần bộ mặt tàn bạo của chúng, cho nên chúng không thể nào che giấu được bản chất bán nước hại dân của chúng. Dưới con mắt của quần chúng, rõ ràng chúng là kẻ thù địch, điều đó quần chúng không thể nào lầm lẫn được. Bọn chúng đang sống và làm giàu trên căm hờn của hàng triệu nhân dân lao động, trên sự bực tức, sự bất bình của các từng lớp nhân dân.

Chính đó là chỗ yếu căn bản của Mỹ - Diệm. Bọn đế quốc ca tụng sự trưởng thành và cái gọi là "phồn vinh" của chế độ miền Nam, nhưng chúng không thể che giấu được sự lo ngại của chúng, vì đó là một sự phồn vinh giả tạo chất chứa đầy mâu thuẫn trong bản thân của nó để rồi suy sụp nặng nề hơn không thể tránh khỏi.

Nếu so sánh thực lực của Mỹ - Diệm ở miền Nam hiện nay với thực lực của đế quốc và phong kiến Pháp - Bảo Đại trong lúc kháng chiến thì ta thấy rằng: một mặt đế quốc Mỹ là tên trùm đế quốc nhiều lần mạnh hơn đế quốc Pháp, có khả năng xâm lược hơn Pháp, nhưng mặt khác trong tình hình hiện nay chúng không thể trắng trợn đưa quân đội Mỹ đến chiếm đóng miền Nam mà phải dùng một số cố vấn nắm quân đội miền Nam. Cho nên thực lực của Mỹ - Diệm ở miền Nam không mạnh hơn Pháp, Bảo Đại trước đây vì quân đội viễn chinh Pháp là một quân đội xây dựng với một ý thức quân đội của một cường quốc đi xâm lược, còn quân đội miền Nam mặc dù Mỹ ráo riết huấn luyện kỹ thuật, cố gắng "tác động tinh thần" nhằm biến nó thành một quân đội hiếu chiến có ý thức xâm lược nhưng trong hoàn cảnh lịch sử nước ta ngày nay, với thành phần binh lính là người Việt Nam, quân đội đó không thể trở thành một công cụ xâm lược đắc lực của đế quốc Mỹ. Phong trào dân tộc dân chủ trên thế giới, phong trào quần chúng rộng rãi trong nước đấu tranh chống Mỹ - Diệm, đòi hoà bình thống nhất, đòi tự do dân chủ, cải thiện dân sinh hàng ngày tác động đến họ làm cho tinh thần và tư tưởng họ chuyển biến bất lợi cho bọn xâm lược Mỹ. Đó là chỗ khác biệt giữa miền Nam và các căn cứ quân sự khác của Mỹ như ở Phi Luật Tân1), Nam Triều Tiên, vì ở những nơi này chúng có quân đội Mỹ chiếm đóng và có thể hợp pháp tăng viện khi cần thiết để tiếp tay với chính quyền bù nhìn đàn áp phong trào cách mạng.

Từ các nhận định trên, chính quyền Mỹ - Diệm ở miền Nam về mặt chính trị căn bản là yếu. Nhưng vì sao mấy năm nay nó vẫn tồn tại? Nó tồn tại là vì sau đình chiến ta tập kết lực lượng vũ trang của ta ra miền Bắc, như vậy là tương quan lực lượng giữa ta và địch, địch hơn ta ở miền Nam. Trong khi ấy ta có miền Bắc hoàn toàn giải phóng để xây dựng thành căn cứ cách mạng vững chắc và rộng lớn để tiếp tục sự nghiệp cách mạng của toàn dân ta.

Lực lượng Mỹ - Diệm là dựa vào quân sự, lấy quân sự tấn công ta, đàn áp để tiêu diệt phong trào miền Nam. Còn ta thì từ đấu tranh vũ trang chuyển sang đấu tranh chính trị. Như thế nghĩa là ta hạ thấp hình thức đấu tranh, từ thế công chuyển sang thế thủ. Mặc dù trong đấu tranh chính trị ở miền Nam, từng lúc, từng nơi và từng phần ta có tấn công chúng, nhưng đó cũng chỉ là tấn công trong thế thủ chung. Trong tình hình ấy, ta dùng lực lượng chính trị của quần chúng, địch dùng vũ lực, đứng về thế hiện nay mà nói, lực lượng chính trị của ta chưa có thể biến ngay thành sức mạnh vật chất để chọi lại chúng và đánh đổ chúng. Vì thế mà chính quyền Mỹ - Diệm đến nay vẫn tồn tại và còn giữ được địa vị thống trị của chúng. Nhưng chúng không thể tồn tại mãi mãi khi quần chúng đoàn kết đứng lên và quyết tâm đánh đổ chúng.

Phân tích tính chất của chính quyền miền Nam và đánh giá thế lực của Mỹ ở miền Nam là để nhận rõ đối tượng của cách mạng và khả năng tiến lên của phong trào cách mạng miền Nam.

Đối tượng của cách mạng miền Nam là đế quốc và phong kiến. Kẻ thù cụ thể trước mắt là đế quốc Mỹ và tay sai Ngô Đình Diệm.

Thế lực của đế quốc Mỹ ngày nay trên thế giới ngày càng sa sút, thế lực của chúng ở miền Nam căn bản không phải mạnh. Tình hình ngày càng biến chuyển bất lợi cho chúng, có lợi cho ta. Việc xây dựng thực lực của chúng ta trong quần chúng và trong quân đội miền Nam sẽ là những cơ sở căn bản đảm bảo cho chúng ta giành lấy thắng lợi cuối cùng.

III: Tình hình biến chuyển các giai cấp ở miền Nam

Dân tộc ta đã chịu ách đô hộ của đế quốc thực dân gần một thế kỷ. Trong suốt thời gian đó luôn luôn có những cuộc vận động cách mạng giải phóng dân tộc. Mâu thuẫn giữa dân tộc ta và đế quốc thực dân rất sâu sắc.

Nhân dân miền Nam đã cùng nhân dân toàn quốc làm Cách mạng Tháng Tám thành công và đã trải qua hơn chín năm kháng chiến chống đế quốc rất anh dũng, dưới sự lãnh đạo của Đảng ta. Trong kháng chiến, nhân dân miền Nam đã đem xương máu ra xây dựng chế độ dân chủ nhân dân và đã được hưởng những quyền lợi kinh tế, chính trị và văn hoá xã hội mà chế độ đó đem lại. Vì vậy đến nay, nhân dân miền Nam vẫn nhận Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà là Chính phủ của mình. Nhân dân miền Nam được rèn luyện về chính trị trong quá trình kháng chiến, tin tưởng ở sự lãnh đạo của Đảng và nhận rõ tiền đồ của cách mạng.

Việc tập kết chuyển quân được tiến hành giữa lúc ở chiến trường chính và cả ở các chiến trường miền Nam đang thắng lợi lớn về mặt chính trị và quân sự, nhân dân đang trong khí thế chiến thắng đế quốc thực dân.

Sự can thiệp của đế quốc Mỹ vào miền Nam đã đẩy lùi xã hội miền Nam từ một chế độ dân chủ nhân dân đang tiến lên trở lại một chế độ thuộc địa với một chính quyền đế quốc phong kiến độc tài phát xít tàn bạo. Điều đó làm nổi bật mâu thuẫn sâu sắc giữa một bên là dân tộc Việt Nam vùng lên giành lại độc lập và dân chủ trong cả nước còn một bên là đế quốc Mỹ và bọn tay sai cướp nước và bán nước. Đó là đặc điểm hết sức quan trọng chi phối thái độ chính trị của các giai cấp ở miền Nam.

Từ hoà bình đến nay việc xây dựng miền Bắc hoàn toàn giải phóng đã đem lại những thắng lợi chưa từng có trên đất nước ta, sự lớn mạnh của hệ thống xã hội chủ nghĩa và sự phát triển của phong trào độc lập dân chủ trên thế giới là những yếu tố mới tác động hằng ngày vào tình hình miền Nam, ảnh hưởng đến thái độ của các giai cấp đối với cách mạng.

1. Về giai cấp địa chủ: Lúc hoà bình lập lại, ý thức chung của giai cấp địa chủ là dựa vào chính quyền Mỹ - Diệm để phục hồi địa vị và quyền lợi kinh tế chính trị đã bị tổn thất trong kháng chiến. Nhưng trên tương quan lực lượng giữa phong trào cách mạng và chủ nghĩa đế quốc thực dân trên thế giới và trong nước hiện nay, họ chưa tin tưởng ở tương lai của chính quyền Mỹ - Diệm. Chính sách cải cách điền địa mị dân, chính sách thuế điền thổ, chính sách độc quyền lúa gạo, dìm giá lúa của Mỹ - Diệm đã đụng chạm đến quyền lợi của họ, việc Mỹ - Diệm đả kích vào bọn thân Pháp trong số đó hầu hết là đại địa chủ đã làm cho họ không thoả mãn. Thêm vào đó, nông dân vẫn tiếp tục đấu tranh để bảo vệ các quyền lợi về ruộng đất.

Do các yếu tố ấy, đại bộ phận giai cấp địa chủ có thái độ lưng chừng. Tình hình đã diễn ra như sau: lúc chính quyền ta mới rút đi, một số địa chủ dựa vào chính quyền Mỹ - Diệm hống hách trở về hăm doạ đòi đất, đòi tô, v.v. nhưng chúng đụng phải sức phản ứng mạnh của nông dân, một số tên bị nông dân dùng vũ lực đối phó lại. Qua các phong trào đấu tranh chính trị lớn: đòi hiệp thương, chống trưng cầu dân ý, chống bầu cử quốc hội bù nhìn, uy thế chính trị của quần chúng làm cho chúng phải dè dặt.

Mặt khác nông dân đối với họ cũng có nhân nhượng: đối với đất tạm cấp, nông dân không đòi giữ quyền sở hữu, chỉ đòi giữ nguyên canh với mức tô trong kháng chiến. Điều đó làm cho địa chủ bớt găng với nông dân. Khuynh hướng chung là tìm cách thương lượng với nông dân để thu được tô ít nhiều, rồi dần dần tìm cách tăng tô lên.

Hiện nay đại thể có ba loại địa chủ:

a) Một số ít phản động ngoan cố dựa hẳn vào thế lực Mỹ - Diệm để bóc lột đàn áp nông dân, ngoài số ra mặt phản động, còn có số bề ngoài tỏ thái độ êm dịu với nông dân nhưng bí mật điểm chỉ bắt bớ cơ sở cách mạng. Số địa chủ phản động ngoan cố không nhất thiết là địa chủ lớn, có một số địa chủ nhỏ nắm lèo lái chính quyền xã, liên xã, dựa vào đó đi cướp bóc, tống tiền, cướp của, cướp đất nên gắn bó với chế độ Mỹ -Diệm. Số này nổi lên ở những nơi phong trào ta yếu như nhiều vùng ở Liên khu V có thể hình thành một từng lớp địa chủ quan liêu mới làm chỗ dựa đắc lực cho Mỹ - Diệm ở nông thôn.

Ngoài số này ra, còn có số địa chủ di cư và con cái chúng bị ta đánh đổ ở miền Bắc có thù hằn sâu sắc với ta. Nhưng vào Nam chúng chưa có cơ sở ruộng đất, đang biến thành một bọn lưu manh làm tay chân đắc lực cho chính quyền Mỹ - Diệm đàn áp quần chúng.

b) Số đông thuộc hạng lưng chừng, không găng với nông dân, ít nhiều có thái độ thương lượng với nông dân để khôi phục quyền lợi. Trong hạng này cũng có nhiều địa chủ lớn... ở Liên khu V đến nay còn lờ, chưa đòi đất lại (đất đã tạm cấp). Hạng này không theo Mỹ - Diệm nhưng không muốn thống nhất.

c) Số ít địa chủ yêu nước trước đây hiến điền tham gia kháng chiến ít nhiều, có con em đi tập kết, đối với nông dân có thái độ thoả thuận, thu tô một phần nào. Họ tán thành thống nhất nhưng sợ đấu tố.

Trong hạng này có những nhân sĩ tiến bộ, có màu sắc tư sản dân tộc, có tinh thần chống Mỹ, muốn nước nhà được độc lập.

Nói chung, với sự củng cố chính quyền Mỹ - Diệm ở địa phương, số địa chủ phản động có phần tăng lên so với khi hoà bình mới lập lại, nhất là ở những vùng phong trào ta yếu.

Nhưng hiện nay ở nông thôn mâu thuẫn giữa nhân dân với bọn tay chân trong chính quyền Mỹ - Diệm là gay gắt, còn giữa nông dân và địa chủ từng nơi có thể không căng thẳng. Với sách lược hiện nay là: đoàn kết bần cố trung nông, liên hiệp với phú nông, lôi kéo những phần tử địa chủ muốn chống Mỹ, trung lập bộ phận lưng chừng, cô lập bọn địa chủ ngoan cố, đánh bại tư tưởng chính trị làm tay sai cho Mỹ - Diệm ở nông thôn, ta có khả năng trung lập hoá một bộ phận lớn trong giai cấp địa chủ.

2. Về giai cấp tư sản:

Trong cả thời kỳ Pháp thuộc, chính sách thực dân chèn ép của thực dân Pháp làm cho giai cấp tư sản Việt Nam không ngóc đầu được. Trong thời kỳ kháng chiến, nhờ chạy theo nhu cầu của quân đội viễn chinh, một số tiểu công nghệ cơ khí hoá ít nhiều có phát triển khá, thương nghiệp cũng có phát triển, giai cấp tư sản làm ăn phát đạt hơn trước, sản xuất và kinh doanh có được mở rộng hơn. Nhưng sau hoà bình, khi quân đội Pháp rút khỏi miền Nam, nhiều ngành phải đình đốn, suy sụp hoặc chuyển hướng một cách khó khăn. Một số xí nghiệp Pháp bị Mỹ - Diệm chèn ép đóng cửa, kéo theo một số tư sản miền Nam phụ thuộc vào họ. Tuy vậy, họ vẫn hy vọng rằng, không còn sự đè ép của Pháp, chính quyền Mỹ - Diệm sẽ giúp đỡ họ mở rộng và phát triển kinh doanh và họ cũng có thể có cương vị của họ trong xã hội miền Nam và trong chính quyền miền Nam. Nhưng tình hình thực tế đã diễn ra không đúng với mơ ước của họ làm cho phần đông ngày càng thất vọng. Chính sách độc quyền kinh tế của Mỹ chỉ làm giàu cho một số ít tư sản mại bản lớn trong phe cánh họ hàng của Diệm. Số tư sản miền Bắc chạy vào Nam lúc đầu được Mỹ - Diệm nâng đỡ, cho nhiều đặc quyền nhưng dần dần họ không được hưởng nhiều chế độ ưu đãi ấy nữa, nên họ cũng không thoát được cảnh bế tắc chung của tư sản miền Nam. Các ngành công thương nghiệp ngày càng đình đốn, một số phá sản. Chính sách gia đình trị của Diệm cũng không cho họ có địa vị gì trong chính quyền, chính sách độc tài phát xít của Mỹ - Diệm chạm đến ý thức dân tộc ít nhiều của họ.

Trước tình hình kinh doanh khó khăn, một số chạy hùn vốn với tư sản ngoại quốc, nhưng một số tư sản dân tộc vẫn tự lực làm ăn hoặc tập hợp lại kinh doanh. Họ tổ chức ra Liên đoàn công kỹ nghệ và Việt Nam công thương hội.

Tình hình trên đây làm cho giai cấp tư sản miền Nam bất mãn chế độ Mỹ - Diệm. Phong trào đấu tranh rộng rãi của công nông miền Nam hằng ngày, lần lần ảnh hưởng đến họ. Họ thấy nguy cơ của viện trợ Mỹ, nhưng bản chất của họ là cải lương, phản ứng của họ đối với Mỹ - Diệm (phong trào bảo vệ nội hoá, giảm thuế, phân phối ngoại tệ, v.v.) là do động cơ về quyền lợi kinh tế chứ chưa phải do ý thức chính trị rõ ràng của giai cấp họ.

Đối với miền Bắc, họ thấy rõ khả năng tiến lên của chúng ta nhưng họ sợ cách mạng xã hội chủ nghĩa tước đoạt tài sản, quyền lợi của họ cho nên họ muốn hoà bình, độc lập dân tộc, nhưng không muốn thống nhất ngay. Ngọn cờ hoà bình trung lập có khả năng tập hợp giai cấp tư sản thành một lực lượng chống Mỹ. Con đường biến chuyển đó của giai cấp tư sản có lợi cho ta. Cho nên dựa vào phong trào công nông và các từng lớp lao động khác, với một hình thức mặt trận thích hợp với các từng lớp tư sản dân tộc, ta có khả năng tập hợp một mặt trận thật rộng rãi ở miền Nam.

Trong số tư sản mại bản và địa chủ phong kiến thân Pháp trước đây, hiện nay cũng có một số đáng kể còn muốn dựa vào Pháp, đại biểu cho họ là lực lượng chính trị thân Pháp trong đó có những tên như Trần Văn Hữu, Nguyễn Phan Long, Nguyễn Xuân Chữ, Trần Văn Lý, Nguyễn Mạnh Hà, v.v. có hoạt động ít nhiều ở miền Nam và ở Pháp. Họ chống Mỹ - Diệm và căn bản cũng chống ta, nhưng muốn "lợi dụng" ta để gây ảnh hưởng và thế lực. Chính sách của ta là lợi dụng mâu thuẫn của họ với Mỹ - Diệm làm mặt trận với họ để tập trung lực lượng chống Mỹ - Diệm, nhưng đấu tranh về mặt lưng chừng và chống cộng của họ.

3. Giai cấp tiểu tư sản thành thị:

Giai cấp tiểu tư sản thành thị ở miền Nam là một lực lượng tương đối đông. Sự bế tắc của nền kinh tế miền Nam làm cho đời sống họ khó khăn hơn trước, công việc làm ăn bấp bênh. Họ có tinh thần dân tộc khá, chống chế độ nô dịch và thối nát của Mỹ - Diệm. Trong từng lúc, họ tham gia phong trào khá rộng rãi như phong trào hoà bình, phong trào cứu tế nạn nhân.

Họ có cảm tình với cách mạng, thấy được chính nghĩa, sức mạnh của ta, nhưng còn sợ chế độ ta khắt khe, sợ mất tự do, sợ sống khắc khổ, sợ ta quá chú trọng công nông. Họ có ý thức chính trị, quan tâm đến thời cuộc hơn những từng lớp tư sản, nhưng họ chưa tin tưởng ở nhân dân, chưa tin ở bản thân họ; trước tình hình khó khăn và phức tạp, một bộ phận khá lớn tỏ ra tiêu cực hoang mang chờ đợi như đứng ở ngã ba đường.

Nông dân:

Nông dân chiếm 3/4 dân số ở miền Nam, là lớp người được nhiều quyền lợi trong kháng chiến và cũng đóng góp nhiều nhất cho kháng chiến (ở Nam Bộ ta đã tạm cấp 320.000 ha cho bần cố nông, mức tô trong vùng tự do được giảm theo quy định của Chính phủ Trung ương, có nơi nông dân đấu tranh hạ thấp hơn). Nông dân miền Nam do đó giác ngộ về quyền lợi giai cấp của họ và quyết tâm đi với cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Chính sách khủng bố tàn khốc của Mỹ - Diệm, nạn cướp bóc, vơ vét thuế má nặng nề, bắt phu bắt lính cộng với việc địa chủ tìm cách lấy đất, tăng tô, làm cho tình hình nông thôn căng thẳng, không thể ổn định. Nói chung đời sống của nông dân hiện nay khó khăn hơn hồi kháng chiến. Ngay như ở Nam Bộ hiện nay có một số vùng bị nạn đói kém. Những nơi phong trào sút kém như trung châu Liên khu V, đời sống nông dân nhất là bần cố nông rất khó khăn. Không sống nổi ở địa phương, một số ra thành thị tìm việc làm ăn, hàng mấy vạn người bị bắt đưa đi Tây Nguyên làm phu ở các dinh điền của Mỹ - Diệm. Các gia đình cán bộ thoát ly và tập kết bị bao vây khủng bố, đời sống rất khốn khổ.

Chính sách khủng bố, đàn áp, bóc lột của Mỹ - Diệm làm cho nông dân miền Nam càng thiết tha với chế độ dân chủ nhân dân. Công cuộc cải cách ruộng đất và kiến thiết miền Bắc có ảnh hưởng sâu sắc đến họ và đã cổ vũ tinh thần đấu tranh của họ. Mỹ - Diệm cũng đưa ra cải cách điền địa mong lừa bịp, lôi kéo về chúng lực lượng nông dân, nhưng chúng đã thất bại, nông dân miền Nam tin tưởng ở sự lãnh đạo của Đảng, họ thấy chỉ có đi theo sự lãnh đạo của Đảng thì mới có thể thoát khỏi xiềng xích của đế quốc phong kiến, cho nên mấy năm qua mặc dầu bị khủng bố uy hiếp, phong trào đấu tranh ở nông thôn căn bản được giữ vững. Tuy nhiên, gặp lúc tình hình găng và nếu Đảng lãnh đạo không kịp thời, thì một số khá đông sinh cầu an, chờ đợi ngại đấu tranh với địch. Một số cũng khá đông nhất là thanh niên gặp lúc khó khăn muốn vũ trang chống lại địch, không tin tưởng ở đấu tranh chính trị.

Giai cấp công nhân và lao động nghèo thành thị:

Giai cấp công nhân miền Nam và lao động nghèo thành thị rất đông. Tình hình kinh tế bế tắc ở miền Nam làm cho đời sống của họ ngày càng bấp bênh, khổ cực: nạn thất nghiệp, khủng bố, đốt nhà, đuổi nhà, bắt phu, bắt lính, thiếu nước, thiếu đèn, đủ các thứ thuế, phạt vạ. Mấy năm qua mặc dầu Mỹ - Diệm dùng nhiều thủ đoạn lừa bịp, mua chuộc để chia rẽ lực lượng giai cấp công nhân, nhưng giai cấp công nhân và nhân dân lao động nghèo thành thị đều hướng về chế độ miền Bắc, ý thức chống Mỹ - Diệm và lực lượng đoàn kết đấu tranh càng ngày càng phát triển rộng rãi hơn lúc kháng chiến.

Trong mấy năm qua giai cấp công nhân miền Nam đã huy động lực lượng mình đứng lên kiên quyết đấu tranh. Có những cuộc đấu tranh gồm toàn ngành như ngành khuân vác ở bến tàu, ngành đồn điền cao su và cà phê ở miền Nam, ngành vận tải như lái xe tắc xi và xích lô có hàng vạn công nhân tham gia. Họ là lực lượng đi đầu trong các cuộc biểu tình 1-5 năm 1957, 1958 ở miền Nam nêu cao khẩu hiệu hoà bình thống nhất cùng các khẩu hiệu về ruộng đất hỗ trợ cho nông dân, các khẩu hiệu về bảo vệ nội hoá hỗ trợ cho giai cấp tư sản dân tộc, v.v.. Đó là đặc điểm nổi nhất của tình hình giai cấp công nhân và lao động nghèo ở thành thị trong mấy năm sau hoà bình.

Nhưng vì trong kháng chiến, cơ sở của Đảng ở thành thị yếu, Đảng chưa có hoàn cảnh giáo dục họ rộng rãi và sâu sắc, cho nên mặc dù họ thiết tha yêu nước, tin tưởng ở Đảng, tin tưởng ở chế độ ta, nhưng trình độ chính trị và tổ chức nói chung chưa được nâng cao kịp với tình hình. Đó là nhược điểm lớn của phong trào thành thị hiện nay.

a. Tình hình các tôn giáo

Lực lượng các tôn giáo ở miền Nam là một lực lượng khá đông, bao gồm gần 2 triệu người. Thái độ chính trị của họ ngả về chế độ Mỹ - Diệm hay về ta có một ý nghĩa quan trọng.

Công giáo: Trước hoà bình tổng số đồng bào Công giáo chỉ khoảng 324.630, nay cộng thêm vào số đồng bào miền Bắc di cư vào có khoảng 711.714 (theo tài liệu của báo chí miền Nam).

Mấy năm qua Mỹ - Diệm cố gắng phát triển Công giáo để làm hậu thuẫn cho chúng. Chúng đạt được một số kết quả ở vài nơi ở Liên khu V; trong những vùng bị khủng bố nặng nề, có nhiều người vào Công giáo để tránh khủng bố; ở Nam Bộ cũng làm như thế, nhưng Công giáo không phát triển nổi.

Số Công giáo người miền Nam, nhất là ở Nam Bộ, trước đây đoàn kết tốt với đồng bào lương và tham gia kháng chiến, đến nay nói chung quan hệ tốt đó vẫn được duy trì. Những cha cố Công giáo di cư vào không lôi kéo được họ.

Công giáo di cư khi mới vào nói chung đều ủng hộ Diệm, tích cực chống ta. Nhưng Diệm không đem lại quyền lợi cho họ như đã hứa, trái lại hàng trăm ngàn bị thất nghiệp, họ bị bắt đi làm đồn điền, lên Tây Nguyên bị đốt nhà, cúp phụ cấp, đời sống rất cơ cực. Sự tranh giành giữa Ngô Đình Thục với các giám mục khác như Lê Hữu Từ, Phạm Ngọc Chi, Nguyễn Văn Hiền, sự tranh giành địa phận con chiên giữa linh mục di cư và địa phương làm cho nội bộ bọn cầm đầu Công giáo mâu thuẫn nhau. Số lớn Công giáo di cư bất mãn, thán oán chế độ Mỹ - Diệm và có xảy ra những cuộc đấu tranh khá mạnh mẽ như vụ chống ký khế ước ở Cái Sắn, chống đuổi nhà ở Sài Gòn...

Tình hình Công giáo di cư đối với Diệm tuy có lúc găng, nhưng họ bị bưng bít nhồi sọ không hiểu chính sách của ta nên vẫn nghi ngờ ta và chống ta. Khả năng cộng tác của ta trong Công giáo di cư còn rất yếu trong các vùng tập trung di cư.

Hoà Hảo: Tín đồ Hoà Hảo đa số là nông dân, đông nhất ở vùng Long Xuyên, Châu Đốc (độ 500.000). Bộ đội Hoà Hảo trong kháng chiến theo Pháp đánh với ta. Đồng bào Hoà Hảo một thời gian cũng chống ta gay gắt về sau quan hệ với ta được cải thiện dần nhưng cơ sở của ta trong vùng Hoà Hảo còn rất ít.

Sau hoà bình, Diệm giải tán lực lượng quân sự của Hoà Hảo.

Bọn tướng cầm đầu bộ đội Hoà Hảo lần lượt đầu hàng Mỹ - Diệm (Lửa, Ngộ, Ngoán, Ba Cụt), và quân đội của chúng cũng tan rã.

Một số đơn vị được ta giúp đỡ duy trì lực lượng chống lại Mỹ - Diệm. Bọn chỉ huy vừa dựa vào ta vừa sợ ta nắm bộ đội chúng nên lưng chừng, Mỹ - Diệm một mặt dùng quân sự tấn công tiêu diệt, mặt khác tìm cách mua chuộc bọn chỉ huy. Vì bản chất lưu manh, cướp bóc của bọn chỉ huy, không thể được nhân dân ủng hộ, nên phần lớn dần dần cũng đầu hàng Mỹ- Diệm. Nhưng chính sách đàn áp, cướp bóc của Mỹ - Diệm trong các vùng Hoà Hảo làm cho đồng bào Hoà Hảo thấy rõ bộ mặt bán nước và gian ác của chúng, và cùng với ta chống Mỹ - Diệm. Nhờ vậy mà ta có hoàn cảnh thanh toán những thành kiến cũ, và mở rộng cơ sở và mặt trận chống Mỹ - Diệm trong vùng Hoà Hảo, điều mà trong thời kỳ kháng chiến ta chưa làm được.

Cao Đài:

Cao Đài chia làm 12 phái với 70 vạn tín đồ, trong đó có bốn phái quan trọng:

- Phái Cao Đài Hậu Giang của cụ Cao Triều Phát tham gia kháng chiến, nay vẫn hăng hái tham gia phong trào chung.

- Phái Chính đạo ở Bến Tre, trong kháng chiến đứng trung lập, một số ít tham gia kháng chiến. Hoà bình trở lại họ gần gũi ta hơn. Mỹ - Diệm cố mua chuộc chức sắc nhưng không làm được, nên vu khống cho là Việt cộng và cấm hành đạo. Hầu hết tín đồ và chức sắc đều đoàn kết với nhân dân chống Mỹ - Diệm.

- Phái Tiên Thiên (3.000 tín đồ) bọn cầm đầu theo Mỹ - Diệm, nhưng bị quần chúng tín đồ chống lại.

- Phái Tây Ninh do Phạm Công Tắc cầm đầu (30 vạn tín đồ) trong kháng chiến theo Pháp, tổ chức bộ đội, chiếm đóng vùng Toà thánh Tây Ninh chống lại ta, ý thức chống cộng gay gắt. Lúc mới hoà bình Mỹ - Diệm lợi dụng bộ đội Cao Đài tiêu diệt cơ sở của ta. Nhưng sau đó Mỹ - Diệm dẹp các giáo phái, quân đội Cao Đài bị bao vây và phân tán. Một số cầm đầu quân sự theo Mỹ - Diệm (Nguyễn Thành Phương) bao vây Toà thánh, giải tán các tổ chức chính trị, kinh tế. Phạm Công Tắc phải chạy sang Miên. Diệm đưa Cao Hoài Sang thay thế Phạm Công Tắc và để lừa gạt tín đồ Cao Đài, hai bên cam đoan: Cao Đài không làm chính trị, Diệm bảo đảm tự do tín ngưỡng.

Những chức sắc và tín đồ Cao Đài oán ghét Mỹ - Diệm vẫn tiếp tục hoạt động chính trị dưới sự điều khiển bí mật của Phạm Công Tắc theo hướng hoà bình trung lập. Cũng như đồng bào Hoà Hảo, quần chúng tín đồ bên dưới ngày càng đoàn kết rộng rãi với ta đấu tranh chống Mỹ - Diệm.

Ở Liên khu V, nhất là Quảng Ngãi, cũng có những vùng Cao Đài trong kháng chiến có thù hằn với ta, sau hoà bình lập lại, lúc đầu tuyên truyền cho Diệm nhưng ngày càng chuyển sang chống Diệm và bị Diệm đàn áp. Họ có liên lạc với một số Cao Đài ở Bến Tre, Tây Ninh ra hoạt động về "Hoà bình chung sống". Thành kiến giữa quần chúng Cao Đài và quần chúng ngoài đạo cũng được giảm bớt nhiều so với trước.

Phật giáo:

Phật giáo có cơ sở từ lâu trong nhân dân. Trong lúc kháng chiến ở các vùng tạm chiếm Phật giáo có phát triển khá, tín đồ có khuynh hướng cầu an, nhưng nói chung quan hệ tốt đối với ta. Sau hoà bình ở Liên khu V trong những vùng địch khủng bố đàn áp nặng, các tổ chức Phật giáo tương đối ít bị uy hiếp, lại không có thái độ chính trị xấu nên quần chúng vào Phật giáo cũng khá đông, đồng bào ở vùng tự do cũ, một số đảng viên cũng vào Phật giáo. Do đó Phật giáo ở Liên khu V phát triển, có những tổ chức tương trợ, hộ táng, lập thêm chùa, trường học, v.v.. Xu hướng của Phật giáo chống Mỹ - Diệm và tán thành thống nhất. Hầu hết các lãnh tụ ủng hộ ta, quần chúng tín đồ cùng nhân dân đấu tranh chống Mỹ - Diệm. Lúc sau này địch khủng bố mạnh, phong trào chung khó khăn, những người cầm đầu trong đạo ở các địa phương nằm yên không biểu thị thái độ như trước, trong quần chúng tín đồ thì phát triển việc cầu nguyện, ăn chay làm lành. Họ có cảm tình với ta, và ta có khả năng tranh thủ họ chống Mỹ - Diệm, mặc dù họ có những hình thức tiêu cực.

b. Tình hình các dân tộc miền núi

Ở miền Nam đáng chú ý nhất là vùng dân tộc ít người Liên khu V từ miền tây Quảng Trị vào tới đông bắc Nam Bộ rộng bằng 2 phần 3 diện tích toàn miền Nam, trong đó riêng Tây Nguyên rộng 6 vạn cây số vuông có một vị trí chiến lược quan trọng đối với Đông Dương.

Đây là một vùng núi non và cao nguyên rộng lớn, địa thế hiểm trở, nguồn lợi thiên nhiên phong phú, có trên 20 dân tộc gồm gần 1 triệu người, sinh sống mỗi dân tộc trong một vùng, ít xen kẽ lẫn lộn với nhau, xã hội chưa phân hoá rõ rệt, đoàn kết giữa các tầng lớp trong một dân tộc chặt chẽ, các dân tộc đều có truyền thống tự vệ, chống ngoại xâm. Trong kháng chiến, với chính sách đoàn kết dân tộc đúng đắn với những thắng lợi quân sự giải phóng được một phần Tây Nguyên, ta đã gây được lòng tin tưởng sâu sắc của đồng bào Thượng đối với Đảng, Chính phủ và Hồ Chủ tịch.

Từ ngày hoà bình lập lại, địch âm mưu xây dựng Tây Nguyên thành căn cứ quân sự vừa để tấn công, vừa để thối thủ. Chúng dùng những thủ đoạn vừa khủng bố, vừa lừa bịp mua chuộc nhằm chia rẽ các dân tộc, chia rẽ giữa Đảng và quần chúng. Chúng tuyên truyền những khẩu hiệu: Kinh Thượng bình quyền, Kinh Thượng đoàn kết, cải tiến xã hội, v.v.. Chúng bắt dồn các làng nhỏ về làng lớn, làng xa về gần cứ điểm quân sự, các đô thị, các đường giao thông để khống chế nhân dân, bóc lột nhân công, phá cơ sở cách mạng. Ở vùng giáp ranh trung châu, chúng liên tiếp càn quét trấn áp quần chúng để phá chỗ dựa của phong trào ở trung châu, để cắt đứt giữa Tây Nguyên và trung châu.

Mỹ - Diệm không giấu được bản chất xấu xa, tàn bạo của chế độ chúng. Ảnh hưởng của chúng ngay cả trong từng lớp trên người Thượng còn kém hơn Pháp trước đây nhiều. Hiện nay địch đã lập được chính quyền đến xã ấp gần khắp hết Tây Nguyên, chỉ còn độ 30 xã chưa có chính quyền, những nhân viên chính quyền ở thôn xã phần lớn do ta nắm được, chịu sự lãnh đạo của cơ sở ta và có lúc họ tham gia cùng nhân dân đấu tranh chống Mỹ - Diệm. Những nhân viên ở cấp tổng, huyện, tỉnh chịu ảnh hưởng chính sách dân tộc của ta bị tay chân của Diệm chèn ép khinh miệt nên ghét Mỹ - Diệm. Gần đây có một số cầm đầu phong trào chống Mỹ - Diệm đòi tự trị.

Bên cạnh người Thượng, còn có 18 vạn người Kinh. Vì địch đang dồn dân di cư ở trung châu lên lập các dinh điền, số người Kinh sẽ ngày càng tăng thêm nữa và trở thành một yếu tố mới làm cho tình hình chính trị ở Tây Nguyên thêm phức tạp.

Điều kiện địa thế và nhân dân hiện nay nói chung có nhiều thuận lợi cho ta nhưng tình hình cũng sẽ đưa lại những khó khăn mới. Việc xây dựng Tây Nguyên và cả miền núi Liên khu V đối với ta là vấn đề rất trọng yếu vì vừa là phá âm mưu xây dựng căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ ở miền Nam, vừa là tạo chỗ dựa rộng lớn cho phong trào cách mạng ở miền Nam.

c. Phong trào đấu tranh của đồng bào miền Nam

Trong mấy năm qua phong trào đấu tranh của đồng bào miền Nam chống Mỹ - Diệm đã diễn ra liên tục ở khắp nơi, khi cao khi thấp, với nhiều hình thức phong phú, cũng có nơi, có lúc quyết liệt. Phong trào đó phản ánh mâu thuẫn ngày càng sâu sắc giữa Mỹ - Diệm và các tầng lớp nhân dân miền Nam.

Một mặt đó là yêu cầu chính trị của quần chúng đang rất khao khát độc lập, tự do, và thống nhất nước nhà và đó cũng là yêu cầu tiếp tục nhiệm vụ cách mạng của quần chúng đang làm trong kháng chiến.

Một mặt khác đó là phản ứng tất yếu của nhân dân để bảo vệ quyền sống hằng ngày đang bị chà đạp dưới chế độ độc tài phát xít của Mỹ - Diệm.

Khi hoà bình mới lập lại đã bắt đầu có những cuộc đấu tranh về ruộng đất, về tự do dân chủ, phong trào nói chung nặng về những khẩu hiệu và yêu cầu chính trị nhằm làm áp lực cho việc thi hành Hiệp nghị Giơnevơ và chống âm mưu Mỹ - Diệm chia cắt đất nước. Ở khắp miền Nam có những phong trào chính trị sôi nổi và rộng lớn đòi hiệp thương, chống trưng cầu dân ý, chống bầu cử quốc hội bù nhìn. Các phong trào đó đã huy động hàng triệu người từ Quảng Trị đến Cà Mau, lôi kéo cả đồng bào Cao Đài, Hoà Hảo, Công giáo, phối hợp giữa thành thị và nông thôn, đấu tranh với đủ hình thức từ hợp pháp đến bất hợp pháp như mít tinh hàng ngàn người, biểu tình tuần hành, bãi công, bãi thị, kiến nghị, truyền đơn, băng, cờ, biểu ngữ, thảo luận mạn đàm, v.v.. Đó là những phong trào chính trị rộng lớn và sôi nổi nhất trong lịch sử đấu tranh của dân tộc ta từ trước đến nay. Các phong trào đó trong một lúc làm hạ uy thế của bọn phản động, lưu manh đang ngóc đầu dậy ở nông thôn, làm cho nhiều người trong chính quyền Mỹ - Diệm đâm ra lừng chừng.

Nhưng khuyết điểm của ta trong lúc ấy là thiếu chuẩn bị đầy đủ tư tưởng trong cán bộ và quần chúng cho một cuộc đấu tranh cách mạng gian khổ và lâu dài làm cho quần chúng và cán bộ ỷ lại vào cái mốc thời gian đã quy định trong Hiệp nghị Giơnevơ. Nhiều nơi lãnh đạo đấu tranh với tất cả khí thế của kẻ chiến thắng, không chuẩn bị thế thủ thích hợp với tương quan lực lượng mới, đã để phong trào kéo dài, không biết kết thúc đúng lúc làm cho quần chúng đấu tranh găng với địch, cơ sở ta bị bộc lộ. Do đó, như ở trung châu Liên khu V, khi địch tấn công lại ta, chúng đánh trúng cơ sở của ta, cán bộ và quần chúng hoang mang, phong trào sa sút.

Cũng trong khoảng thời gian này, ở Nam Bộ có phong trào chống khủng bố, chống bắt bớ, chống cướp bóc, bảo vệ cán bộ, v.v. diễn ra quyết liệt. Nhân dân chống bắt bớ bằng bao vây, ngăn cản, níu kéo, cản xe, cản tàu, nhiều nơi huy động hàng bốn, năm ngàn người giằng co với địch, giải thoát người bị bắt. Ta có tổ chức các đội "dân canh chống cướp", đội thông tin để canh gác, tuần tiễu, chống địch đột kích bao bắt ban đêm. Các hình thức đấu tranh này, trong một thời gian ngăn chặn được khủng bố của địch, nhưng không thể duy trì được mãi, nên về sau ta chuyển dần sang các hình thức mềm dẻo hơn, sử dụng thế hợp pháp nhiều hơn.

Từ giữa năm 1956 về sau, phong trào dần dần đi về hướng đấu tranh hợp pháp và bán hợp pháp một cách linh hoạt xoay quanh các khẩu hiệu dân sinh và dân chủ, là những vấn đề bức thiết trước mắt của quần chúng. Hoà bình thống nhất trở thành những khẩu hiệu tuyên truyền giáo dục để nâng cao ý thức chống Mỹ và ý thức cách mạng của quần chúng, thường xuyên lồng vào trong các cuộc đấu tranh cho quyền lợi dân sinh và dân chủ.

Trong năm 1958, phong trào so với mấy năm trước đã đi vào các mặt đấu tranh về quyền lợi thiết thực của quần chúng hơn, do đó động viên được các từng lớp quần chúng, các tôn giáo, các dân tộc tham gia rộng rãi.

Trong phong trào miền Nam cần đáng chú ý các phong trào sau đây:

1. Cuộc đấu tranh gay go, ác liệt nhất giữa ta và địch là cuộc đấu tranh chống "tố cộng". Địch tập trung lực lượng, phương tiện và cán bộ, phối hợp lực lượng công an, quân sự, gián điệp và hành chính từ trung ương đến địa phương theo một chương trình quy mô, mở những đợt "tố cộng" quyết liệt đánh vào cơ sở Đảng ta, trả thù những người kháng chiến, nhằm tiêu diệt phong trào cách mạng miền Nam. Chúng dùng đủ mọi thủ đoạn: lừa phỉnh, mua chuộc, chia rẽ, khủng bố và tàn sát rất dã man. Cán bộ và nhân dân ta đã phấn đấu, hy sinh vô cùng anh dũng trong các đợt tố cộng. Qua các đợt "tố cộng", chúng gây cho ta những thiệt hại nặng nề ở Khu V cũng như ở Nam Bộ, nhưng ở Nam Bộ chúng không đánh vỡ được các cơ sở của ta. Đến nay, chúng phải thừa nhận là không thể nào tiêu diệt được cộng sản, không tiêu diệt được phong trào của quần chúng, mà trái lại phong trào vẫn liên tục và phát triển dưới nhiều hình thức. Chính ngay trong khi "tố cộng", nhân dân xã Đại Lộc (huyện Điện Bàn, Quảng Nam) đã đấu tranh quyết liệt buộc địch phải rút bọn chỉ huy tố cộng và giải tán trại tập trung. Vì việc khủng bố trắng trợn, ồ ạt không có kết quả mà lại còn bất lợi về chính trị nên hiện nay chúng thay đổi phương pháp làm êm dịu hơn, dùng bọn công dân vụ và gián điệp mở những phong trào có tính cách xã hội, nhằm đi sâu vào quần chúng và tìm cách tiêu diệt cho được cán bộ lãnh đạo của ta.

2. Sôi nổi, mạnh mẽ và rộng rãi nhất là phong trào chống quân dịch, chống bắt lính. Xứ uỷ Nam Bộ trong năm qua, xem việc lãnh đạo chống bắt lính là công tác trung tâm nên đã cố gắng đưa phong trào lên. Việc địch bắt lính động chạm trực tiếp đến đời sống và tình cảm của các gia đình nên ý thức nhân dân chống lại khá mạnh. Vì quần chúng cũng nhận được âm mưu gây chiến của địch nên phong trào có ý thức chính trị rõ rệt. Ta lãnh đạo nhân dân đấu tranh giằng co với địch gây cho chúng nhiều khó khăn: ta kết hợp trốn tránh của thanh niên với đấu tranh hợp pháp của gia đình, kêu xin miễn hoãn dịch. Nhiều nơi quần chúng tranh thủ được sự đồng tình của binh lính tại ngũ. Có vài nơi huy động hàng ngàn người kéo lên huyện, tỉnh đấu tranh. Mặt khác ta cũng giáo dục trước cho thanh niên nếu họ bị bắt lính.

Ở Liên khu V, tuy cơ sở ta yếu, nhưng phong trào chống bắt lính cũng diễn ra khắp nơi dưới nhiều hình thức như công khai chất vấn, phản đối, từng đoàn kéo lên quận kêu xin, hoặc có nơi kéo níu, cản xe địch, v.v..

Nhìn chung tuy ta không thể ngăn được địch bắt lính, nhưng ta đã gây cho chúng nhiều khó khăn, kết quả quan trọng nhất là làm cho địch thất bại về chính trị vì ta đã biến được âm mưu "quân dịch" của địch thành một cuộc vây ráp, bắt lính cưỡng bức, bị quần chúng rộng rãi phản đối.

3. Giằng co, gay go và quyết liệt là những cuộc đấu tranh chống đuổi làng, chiếm đất, dồn dân để lập căn cứ quân sự, làm đường chiến lược, hoặc phá căn cứ cũ của ta. Nhiều cuộc đấu tranh đang tiếp diễn rất gay go như hiện nay đấu tranh của đồng bào Thị Nghè chống đuổi nhà để làm con đường Sài Gòn - Biên Hoà, đấu tranh của đồng bào chống đuổi nhà để mở rộng các sân bay như sân bay Biên Hoà, Tân Sơn Nhứt. Cuộc đấu tranh chống đuổi làng để mở rộng trại huấn luyện Quang Trung ở Hóc Môn (Gia Định) trong ba năm qua đã diễn ra giằng co, quyết liệt. Địch thường xuyên khủng bố bắt bớ, mỗi ngày 8 tiếng bắn vào làng để uy hiếp tinh thần đồng bào, nhưng đồng bào trong vùng đoàn kết đấu tranh, kiên quyết bám đất, đến nay chúng vẫn không đuổi được.

Ở Liên khu V đấu tranh chống dồn làng cũng rất căng thẳng ở nhiều nơi nhất là ở Tây Nguyên và miền tây các tỉnh.

4. Phổ biến, bền bỉ và liên tục, khắp các nơi, thỉnh thoảng có những vụ đột xuất mạnh mẽ, là phong trào đấu tranh cho các quyền lợi dân sinh, dân chủ thông thường, như:

- Ở thành thị, chống khủng bố nghiệp đoàn, chống sa thải, đòi tăng lương, cải thiện chế độ làm việc, đòi vệ sinh, đèn nước, đòi giải quyết công ăn việc làm của thợ thuyền và lao động. Ngoài ra còn có phong trào rộng rãi của các từng lớp khác: tư sản dân tộc, ký giả tiến bộ, sinh viên, học sinh, v.v. có ý nghĩa chính trị chống Mỹ rõ rệt như đòi hạn chế ngoại hoá, bảo vệ nội hoá, đòi chương trình học bằng tiếng mẹ đẻ, chống văn hoá cao bồi, phim ảnh khiêu dâm, v.v..

- Ở thôn quê, chống giựt đất, tăng tô, xáo canh, chống bắt xâu, bắt phu, chống tăng thuế, vơ vét bóc lột, chống luật lệ hà khắc.

Âm mưu của Mỹ - Diệm là xáo trộn đất đai để phá hoại đoàn kết ở nông thôn, phá cơ sở của ta, tạo cơ sở cho chúng. Yêu cầu đấu tranh ta đề ra là giữ nguyên canh và chống tăng tô. Hiện nay, ở Nam Bộ nông dân giữ được nguyên canh trên hầu hết đất tạm cấp, trừ vài nơi phong trào ta kém. Trên đất đó, nông dân phải làm khế ước đọng tô cho địa chủ, nhưng giằng co với địa chủ chỉ đóng tô chút ít, không đúng với khế ước. Ở những vùng căn cứ cũ, hẻo lánh, có nơi nông dân vẫn giữ nguyên sở hữu, hoặc giằng co đóng chút ít tô mùa này, mùa khác không đóng. Đối với đất của thực dân Pháp và đất nông dân khai phá nói chung nông dân còn giữ được quyền sở hữu. Riêng đối với loại đất khai phá nông dân đang đấu tranh giằng co với địch để không lập bộ sổ, nhưng ở một ít địa phương chúng cũng đã bắt đầu lập được bộ sổ.

Đối với đất đai của địa chủ cho mướn từ trước tới nay, nông dân cũng đấu tranh giữ nguyên canh và giữ mức tô hồi kháng chiến. Yêu cầu này căn bản đã đạt được, trừ một số địa phương ở miền đông đất hẹp người đông, địa chủ tăng tô rất cao. Đồng bào di cư ở Cái Sắn đấu tranh chống làm khế ước, đòi làm chủ vĩnh viễn số ruộng mà chính quyền miền Nam hứa cấp cho họ. Cuộc đấu tranh này có lúc cũng quyết liệt; tuy vậy, hiện nay đã có một số phải làm khế ước.

Về âm mưu cải cách điền địa, địch chỉ mới thi hành lẻ tẻ ở mỗi tỉnh một số điểm. Nông dân nói chung cũng đấu tranh giữ được nguyên canh. Thái độ phổ biến của nông dân là không muốn mua, họ giằng co từng mùa vì họ tin rằng cách mạng nhất định thành công.

Ở Liên khu V, vì cơ sở của Đảng ở nông thôn sa sút, nên quyền lợi ruộng đất của nông dân bị cướp giựt nặng hơn. Nhưng nông dân đấu tranh rất găng chống xáo cấp công điền và trích trí công điền. Vì vậy mà gần đây địch đã phải hạ mức trích trí công điền, có nơi chúng phải chia cho phụ nữ.

- Ở Tây Nguyên từ cuối tháng 9 đến nay, công chức, sĩ quan người Thượng cầm đầu phong trào đòi tự trị nổ ra ở một số thị xã, thị trấn thuộc Ban Mê Thuột và Pleiku, lôi kéo hàng ngàn người tham gia mít tinh, hội họp, chống chính sách khủng bố, bóc lột, dồn dân, bắt phu của Mỹ - Diệm và đòi dân tộc tự trị.

Từ khi hoà bình lập lại, nhân dân miền Nam từ đấu tranh vũ trang chuyển sang đấu tranh chính trị dưới một chế độ độc tài phát xít sau khi đã trải qua hơn chín năm có chính quyền cách mạng và kháng chiến thắng lợi. Quần chúng đã có trình độ giác ngộ chính trị tương đối cao. Cho nên hiện nay, trong khi đấu tranh dưới những khẩu hiệu dân sinh dân chủ, yêu cầu của nhân dân không phải chỉ nhằm giải quyết một số quyền lợi trước mắt mà yêu cầu của nhân dân là tiến lên đánh đổ Mỹ - Diệm ở miền Nam, để cùng với miền Bắc thực hiện thống nhất nước nhà. Các hình thức đấu tranh cho quyền lợi thiết thân trước mắt đều bao hàm một nội dung chính trị sâu sắc là chống chiến tranh, chống chính sách nô dịch của đế quốc Mỹ, chống chế độ độc tài, đòi hoà bình thống nhất, độc lập và dân chủ.

d. Kết luận

Từ khi hoà bình lập lại đến nay, Mỹ - Diệm ra sức đàn áp khủng bố ác liệt hòng đè bẹp ý chí đấu tranh của nhân dân miền Nam để dập tắt phong trào cách mạng miền Nam. Chúng chú trọng trước hết tấn công vào Đảng ta nhằm tiêu diệt các cơ sở của Đảng là những hạt nhân tổ chức và lãnh đạo phong trào để thực hiện âm mưu chia cắt lâu dài, biến miền Nam nước ta thành thuộc địa và căn cứ quân sự Mỹ và chuẩn bị chiến tranh.

Nhưng các đảng bộ ở miền Nam đã phấn đấu vô cùng anh dũng. Không biết bao nhiêu đồng chí đã bị tra tấn, tù đày và hy sinh anh dũng trong phong trào để bảo vệ quyền lợi của nhân dân, quyết tâm hoàn thành sự nghiệp cách mạng của dân tộc, quyết tâm phấn đấu cho lý tưởng cao cả của Đảng ta. Những gương hy sinh phấn đấu anh dũng của các đảng bộ miền Nam đã nêu cao vai trò lãnh đạo của Đảng, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của đồng bào miền Nam. Tuy lực lượng của Đảng có bị tổn thất ở trung châu Liên khu V nhưng ở Tây Nguyên cơ sở của Đảng được giữ vững, củng cố và phát triển, ở Nam Bộ chất lượng của Đảng được tăng cường, tổ chức của Đảng tương đối ổn định và vững mạnh hơn khi hoà bình mới lập lại, Đảng đã phát triển cơ sở rộng hơn ở thành thị và trong những vùng tôn giáo. Như vậy là nhìn chung cả miền Nam, ta bảo tồn được cơ sở đảng, phong trào miền Nam căn bản được giữ vững và phát triển.

Đó là thành tích rất vẻ vang của các đảng bộ và của đồng bào miền Nam. Hội nghị Trung ương hôm nay nhiệt liệt hoan nghênh tinh thần khắc phục khó khăn gian khổ, bền bỉ phấn đấu và hy sinh anh dũng của đồng bào miền Nam và các đảng bộ miền Nam.

Tuy nhiên, từ đấu tranh vũ trang chuyển sang đấu tranh chính trị, từ hoạt động công khai chuyển sang hoạt động bí mật, các đảng bộ miền Nam đứng trước tình hình rất khó khăn phức tạp nên cần khắc phục một số khuyết điểm chính sau đây, để đưa phong trào miền Nam tiến lên:

1. Chưa chú trọng xây dựng cho cán bộ và đảng viên tư tưởng cách mạng trường kỳ gian khổ, quyết tâm đánh đổ chế độ Mỹ - Diệm

Sau hoà bình lập lại, lãnh đạo quần chúng đấu tranh đòi hiệp thương, đòi tổng tuyển cử theo Hiệp nghị Giơnevơ để thống nhất nước nhà là đúng, vì tuy khả năng đó rất ít nhưng chúng ta không thể bỏ, chúng ta phải hết sức tranh thủ để đẩy khả năng đó lên. Trong khi tranh thủ khả năng đó chúng ta cần làm cho toàn Đảng nhận rõ vấn đề mâu thuẫn giữa đế quốc và phong kiến với nhân dân ta căn bản không phải giải quyết bằng pháp lý mà phải giải quyết bằng cách mạng. Làm cách mạng đánh đổ một kẻ thù hung ác và đang nắm quyền thống trị như Mỹ - Diệm phải là đấu tranh cách mạng gian khổ lâu dài, nhưng nhất định thắng lợi. Các đảng bộ miền Nam trong mức độ khác nhau, chưa thấm nhuần tư tưởng đó nên trong một thời gian có tư tưởng ỷ lại vào pháp lý Giơnevơ, nên có nơi chưa chú trọng đầy đủ việc xây dựng thực lực cách mạng, lãnh đạo quần chúng đấu tranh lâu dài, tiến lên đánh đổ chế độ Mỹ - Diệm.

Chính vì không nhận rõ như thế nên khi gặp khó khăn, nhất là 20-7-1956 không có tổng tuyển cử, địch lại tăng cường đàn áp phong trào thì một số bi quan, chán nản, một số khác không tin tưởng ở đấu tranh chính trị, muốn trở lại đấu tranh vũ trang.

Sự nhận định về Hiệp nghị Giơnevơ và vấn đề tiếp tục cuộc cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam không được rõ ràng là do lập trường dân tộc độc lập và giai cấp đấu tranh trong Đảng không vững, nên không thấy được hết địch mà cũng không thấy hết ta. Đó là cơ sở chính của tư tưởng hữu khuynh biểu hiện trong việc lãnh đạo phong trào miền Nam vừa qua.

Ở Nam Bộ hữu khuynh rõ nhất là sự lãnh đạo của Thành uỷ Sài Gòn - Chợ Lớn, có phần thoả mãn với phong trào công khai hợp pháp tương đối được rộng rãi; chỉ đấu tranh cho các khẩu hiệu về dân sinh và dân chủ mà không biết kết hợp với việc tuyên truyền giáo dục nâng cao ý thức chống Mỹ, và trong một thời gian khá dài việc xây dựng thực lực cách mạng qua phong trào công khai hợp pháp đó cũng không được chú ý, nên cơ sở phát triển chậm, phong trào bị hạn chế và chưa được vững chắc.

Ở Liên khu V, tư tưởng ỷ lại vào Hiệp nghị Giơnevơ đã làm giảm sút khả năng cách mạng của đảng viên và quần chúng, làm giảm ý chí quyết tâm đối phó với sự tấn công của địch, làm cho sự vận dụng phương châm và phương pháp đấu tranh thiếu sắc bén và sáng tạo.

Hiện nay vấn đề trọng yếu là phải ra sức củng cố lập trường cách mạng cho cán bộ và đảng viên. Kinh nghiệm cho thấy ở Nam Bộ sau khi học tập đường lối cách mạng miền Nam, tư tưởng đảng viên được ổn định và phấn khởi. Ở Liên khu V việc phổ biến đường lối cách mạng miền Nam gần đây trong một số cán bộ, đã bước đầu đem lại tin tưởng và phấn khởi.

2. Không nhận rõ ta đang ở "thế " nào trong cuộc đấu tranh với địch hiện nay ở miền Nam

Từ sau hoà bình ở miền Nam tương quan lực lượng giữa ta và địch đã đổi mới. Địch dùng vũ lực tấn công ta còn ta thì dùng lực lượng quần chúng đấu tranh chính trị mà phòng ngự.

Cho nên phải biết thủ như thế nào để ít tổn thất và có lợi nhất để bảo tồn cơ sở, đồng thời có thể phát triển lực lượng của ta. Đó là phương hướng tiến lên của chúng ta để xây dựng thực lực cách mạng. Về mặt đấu tranh nói chung phải đứng trên cơ sở của thế thủ nghĩa là triệt để sử dụng thế công khai hợp pháp. Phải nhận rõ trong giai đoạn thế thủ phải tranh đấu thế nào để giữ mình, nhưng trong thế thủ phải biết từng mặt, từng lúc giành lại chủ động, tấn công địch bằng tuyên truyền cho sắc bén và đúng đích. Không biết tấn công địch giành lại chủ động thì không thể giữ vững phong trào.

Về mặt tổ chức thì phải biết bố trí lực lượng cán bộ lại theo thế thủ, nghĩa là chủ động thu hẹp, thu gọn tổ chức lại, sắp xếp cán bộ cho hợp với khả năng và hoàn cảnh của mỗi người, triệt để che giấu lực lượng. Không làm đúng phương hướng ấy thì phong trào sẽ bị tổn thất, dễ bộc lộ lực lượng phiêu lưu tấn công địch, dễ bị địch đánh phá trúng cơ sở gây thiệt hại cho phong trào.

ở Nam Bộ, một số đồng chí lãnh đạo các địa phương vì không nhận rõ phương hướng trên đây nên có nơi đã làm tổn hại đến lực lượng cách mạng. Ở Liên khu V cũng vì không nhận rõ phương hướng đó nên về mặt tổ chức lúc đầu không kiên quyết và kịp thời đổi mới, không đảm bảo bí mật; về mặt đấu tranh không tạo được thế hợp pháp cho quần chúng để che giấu lực lượng của Đảng, và trong một thời gian khá dài đã lãnh đạo quần chúng đấu tranh dưới những khẩu hiệu chính trị cao, ra mặt đối lập với địch làm bộc lộ lực lượng nên đã gây tổn thất cho phong trào ở trung du.

3. Không nhận rõ chỗ mạnh và chỗ yếu của địch để biết hướng phòng ngự và biết hướng tấn công

Lúc đầu ta chưa thấy hết tính chất độc tài phát xít của chính quyền Mỹ - Diệm, nhận không đúng mức sự tàn bạo và hung ác của chúng nên sự chuẩn bị đối phó với địch ta làm không đúng mức. Dựa vào quân đội, cảnh sát và bộ máy chính quyền, chúng dùng vũ lực đàn áp quần chúng, cho nên ta chưa có thể đưa quần chúng chống lại chúng ngay bằng những khẩu hiệu chính trị và những hình thức cao. Muốn chống lại chúng phải xoay quanh các vấn đề về dân sinh và dân chủ để tập hợp quần chúng đi từ thấp và dần dần mở rộng và nâng cao phong trào. Qua các phong trào ta mới có thể xây dựng lực lượng làm cơ sở vững chắc đưa phong trào ngày càng lên cao. Vì chưa nhận thức đúng như thế nên trong lãnh đạo đấu tranh có khi ta phiêu lưu đưa quần chúng đấu tranh với khẩu hiệu chính trị cao bị địch đàn áp, cơ sở bị tan vỡ.

Mặt khác chúng ta cũng không thấy hết chỗ yếu của địch. Bản chất phi nghĩa cướp nước bán nước của Mỹ - Diệm trong tình hình hiện nay làm cho chúng ở vào thế cô lập. Vì bản chất phi nghĩa của chúng như thế nên chúng không được các từng lớp nhân dân đồng tình. Càng khủng bố, đàn áp, uy thế chính trị của chúng ngày càng sa sút. Đó là chỗ yếu căn bản của địch. Phải luôn luôn chủ động tấn công địch bằng tuyên truyền, để thắng địch hằng ngày, hằng giờ, giành lấy dư luận và chính nghĩa về ta, làm cho nội bộ chúng phân hoá, tê liệt. Qua quá trình vận động ấy mà mở rộng mặt trận chống Mỹ - Diệm và phát triển cơ sở trong quần chúng, đưa phong trào tiến lên vững chắc. Đó là phương pháp phòng ngự tốt nhất.

Kinh nghiệm ở Nam Bộ, chúng ta đã biết dùng tuyên truyền tấn công địch, làm tê liệt từng tiểu đoàn đi càn quét đánh phá vào vùng căn cứ cũ của ta. Địch đã không sử dụng được quân đội để đánh phá ta mà trái lại tư tưởng binh lính chúng lại biến đổi có lợi cho ta.

Chính vì không nhận rõ chỗ yếu của địch, chỉ thấy mặt hung ác của chúng nên có khi rụt rè không dám đấu tranh, không quyết tâm tạo hoàn cảnh và điều kiện để tấn công địch, có khi lại đấu tranh phiêu lưu, nên sau đấu tranh cơ sở bị vỡ, phong trào sa sút.

Những khuyết điểm trên đây bắt đầu được sửa chữa từ năm 1957. Sự phổ biến và học tập đường lối cách mạng miền Nam ở Nam Bộ đến tận chi bộ và ở Liên khu V trong một số cán bộ đã có tác dụng củng cố lập trường tư tưởng trong Đảng. Phong trào hiện nay tương đối phát triển đúng phương hướng hơn và cơ sở có phần vững chắc hơn trước. Ở trung châu Liên khu V trước mắt tuy có nhiều khó khăn nhưng từ Quảng Trị, Quảng Nam, Quảng Ngãi đến Phú Yên cơ sở đảng bắt đầu phục hồi dần, phong trào quần chúng cũng bắt đầu trở lại.

Tình hình giữa ta và địch trong thời gian tới sẽ còn diễn ra phức tạp và quyết liệt hơn. Địch sẽ tăng cường khủng bố, đàn áp hơn nữa và quần chúng dưới sức ép của địch sẽ đấu tranh rộng rãi, mạnh mẽ và quyết liệt hơn nữa.

Tình hình đó đề ra cho toàn Đảng ta nhiệm vụ rất nặng nề, đòi hỏi ở Đảng ta một sự lãnh đạo vững chắc, kịp thời và sắc bén đối với phong trào miền Nam.

Hội nghị Trung ương lần này quyết định đường lối đấu tranh thống nhất và đường lối cách mạng miền Nam, sẽ soi sáng phương hướng cho phong trào cách mạng miền Nam, tăng thêm tin tưởng và ý chí phấn đấu anh dũng của các đảng bộ miền Nam tiến lên làm tròn nhiệm vụ vẻ vang của mình.

Toàn Đảng ta sẽ vô cùng phấn khởi, vì Hội nghị Trung ương mở rộng lần thứ 141) đã đề ra nhiệm vụ ba năm cho các đảng bộ miền Bắc, và Hội nghị Trung ương mở rộng lần này quyết định về đường lối đấu tranh thống nhất và đường lối cách mạng miền Nam. Toàn Đảng ta sẽ tăng cường đoàn kết, nâng cao ý chí phấn đấu cách mạng hơn nữa để đẩy mạnh công cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam để hoàn thành sự nghiệp dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước, thực hiện thống nhất nước nhà, đưa cả nước ta tiến lên chủ nghĩa xã hội, đem lại cuộc đời độc lập, tự do và hạnh phúc cho toàn dân ta, góp phần củng cố phe ta và bảo vệ hoà bình thế giới.

Lưu tại Kho Lưu trữ Trung ương Đảng.

Báo cáo tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 15 ngày 29 tháng 8 năm 1968 về thắng lợi to lớn

2007-06-01T11:12:00.000-07:00

Báo cáo tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 15 ngày 29 tháng 8 năm 1968 về thắng lợi to lớn của ta trên mặt trận đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế từ đầu xuân 1968 đến nay

Ngày 10/3/2006. Cập nhật lúc 9h 29'

Đầu năm 1968, cuộc chiến tranh cách mạng của nhân dân ta chuyển sang thời kỳ mới, thời kỳ tổng tiến công và nổi dậy đồng loạt, tiến lên giành thắng lợi quyết định.

Công tác đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế trong thời kỳ này có nhiệm vụ phối hợp nhịp nhàng hơn nữa với đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị trên chiến trường, tích cực phục vụ việc giành thắng lợi quyết định. Mặt khác, công tác ngoại giao cần chuẩn bị sẵn sàng khi xảy ra khả năng nói chuyện giữa ta và địch.

Trong tám tháng qua, công tác ngoại giao và hoạt động quốc tế của ta đã giành được thắng lợi to lớn, phục vụ và phối hợp tốt với hoạt động quân sự và hoạt động chính trị, đẩy địch đi vào thế vừa đánh vừa nói chuyện mặc dầu trước đây chúng vẫn cố lẩn tránh. Đó là một cục diện mới, là cơ sở rất thuận lợi để ta tiếp tục tiến công địch về mặt ngoại giao, tiến lên giành những thắng lợi mới để hoàn thành nhiệm vụ nặng nề nhưng vẻ vang trong thời kỳ mới.

Phần thứ nhất: Cục diện mới - thắng lợi mới của ta, thất bại mới của địch trên mặt trận đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế

I. cục diện mới

Trong những ngày cuối năm 1967 và đầu năm 1968, quân và dân miền Nam phát huy thế mạnh, thế chủ động, đã đánh và thắng lớn trên khắp các chiến trường, đặc biệt là ở miền Đông Nam bộ, Tây Nguyên, Trị Thiên, bắt đầu giam chân địch ở Khe Sanh; địch đã bị dồn vào thế phòng ngự chiến lược. Từ tổng tiến công và nổi dậy đồng loạt đến nay, thế trận ở miền Nam hoàn toàn đổi khác, chiến tranh phá hoại của địch ở miền Bắc bị phá sản, thế thua của địch càng rõ ràng.

Về mặt ngoại giao, với Tuyên bố 28-1-1967, ta đã làm cho Mỹ hết sức bị động. Cố gắng đáng kể duy nhất của Mỹ là đưa ra công thức San-Antônio đầu đông - xuân 1967 - 1968, nghèo nàn và ngoan cố, vì Mỹ vẫn đòi "có đi có lại", đòi ta không được lợi dụng chấm dứt ném bom. Ta liên tiếp tiến công Mỹ trong những ngày đầu năm nay, bằng cách khẳng định lại quan điểm của ta trong Tuyên bố 28-1-1967, bằng quyết định ngừng tiến công quân sự ở miền Nam trong dịp Tết, bằng việc thả ba giặc lái Mỹ bị bắt ở miền Bắc.

1. Tuyên bố 31-3-1968 của Giônxơn

Trong tình thế bị thất bại ở cả hai miền, trước những khó khăn to lớn về mọi mặt do cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam gây ra và trước sức ép ngày càng tăng của dư luận thế giới và dư luận tiến bộ Mỹ đòi Mỹ phải chấm dứt không điều kiện việc ném bom miền Bắc, ngày 31-3-1968 Giônxơn đã phải tuyên bố: "ném bom hạn chế miền Bắc", nhận thương lượng với Chính phủ ta, rút lui không ra ứng cử Tổng thống (một khoá nữa).

Đây là một thất bại lớn, một sự thay đổi có ý nghĩa chiến lược của Mỹ. Đây cũng là một thủ đoạn rất gian xảo của Giônxơn: một mặt Mỹ điều chỉnh việc ném bom miền Bắc, ngăn cản ta chi viện miền Nam, giảm bớt thất bại về quân sự, giải quyết một số khó khăn về nội bộ; mặt khác, tỏ ra có "thiện chí đơn phương xuống thang" để đánh lừa và tranh thủ dư luận. Y tính ta sẽ hoàn toàn bác bỏ vì y mới "hạn chế" việc ném bom miền Bắc, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của ta và của dư luận.

Phản ứng của nhân dân và chính giới Mỹ, của nhiều Chính phủ trong đó có một số Chính phủ trong phe xã hội chủ nghĩa, của dư luận chung trên thế giới trong những ngày đầu là hoan nghênh cử chỉ của Giônxơn, điều đó chứng tỏ thủ đoạn của Mỹ đang có khả năng dồn sức ép về phía ta.

2. Tuyên bố 3-4-1968 của ta và cục diện vừa đánh vừa nói chuyện

Ta đã có sẵn kế hoạch tiếp tục tiến công địch về ngoại giao nhằm phát huy thế thắng về quân sự và sức mạnh của các tuyên bố của ta (cho phóng viên hãng CBS vào phỏng vấn). Sau tuyên bố 31-3-1968 của Giônxơn, ta nắm lấy thời cơ, tuyên bố sẵn sàng cử đại diện gặp đại diện Chính phủ Mỹ nhằm xác định việc Mỹ chấm dứt không điều kiện việc ném bom và mọi hành động chiến tranh khác chống nước Việt Nam dân chủ cộng hoà để đi tới các cuộc nói chuyện chính thức. Hai ngày sau, ta nói rõ ý kiến ta về địa điểm và cấp bậc. Mục đích của ta là: dồn địch vào thế cô lập hơn nữa, buộc chúng phải nhận nói chuyện với ta, tranh thủ dư luận thế giới, phục vụ chuẩn bị đợt tiến công quân sự mới.

Địch hoàn toàn bất ngờ, càng lúng túng, bị động. Chúng cố lấy vấn đề địa điểm để trì hoãn, nhưng do đó càng lộ mặt ngoan cố. Ngày 3-5, ta đưa ra địa điểm Pari; đồng thời nêu lên việc nói chuyện chính thức. Đây là một đòn bất ngờ nữa làm cho Mỹ càng thêm bị động và phải nhận nói chuyện với ta ở Pari từ ngày 13-5-1968.

Ta đã tạo ra cục diện vừa đánh vừa nói chuyện nhằm:

- Tranh thủ dư luận;

- Làm cho địch thêm khó khăn, để phục vụ chiến trường;

- Hướng địch vào con đường giải quyết vấn đề Việt Nam bằng thương lượng khi ta giành được thắng lợi quyết định.

Trong cục diện mới, cả hai bên đều ra sức lợi dụng nói chuyện để phục vụ những mục đích quân sự của mình.

Địch buộc phải đi vào thế vừa đánh vừa nói chuyện. Trong tình trạng bị động đó, chúng cũng muốn dùng cuộc nói chuyện ở Pari hòng hạn chế ta đánh mạnh, do đó giảm bớt tổn thất quân sự và chính trị của chúng trên chiến trường (như đưa ra vấn đề lập lại quy chế khu phi quân sự, đòi ta giảm bớt thâm nhập, giảm bớt pháo kích Sài Gòn, v.v.).

Ta thì dùng cuộc nói chuyện để giấu việc chuẩn bị đánh mạnh ở miền Nam. Một mặt ta kiên quyết tố cáo Mỹ vẫn ngoan cố xâm lược nước ta, tiếp tục tăng cường chiến tranh ở cả hai miền, chồng chất thêm nhiều tội ác tày trời; mặt khác ta giương cao ngọn cờ độc lập và hoà bình, nêu rõ quyền tự vệ thiêng liêng của toàn thể nhân dân ta.

Đánh và nói chuyện có quan hệ mật thiết với nhau. Đánh có thể làm cho nói chuyện thêm thuận lợi hoặc có thể tạm thời tan vỡ. Ngược lại, nói chuyện tác động đến đánh; như có thể làm cho dư luận ép cả hai bên nhân nhượng nhau để chóng đi tới giải quyết vấn đề Việt Nam.

Ta đang đánh mạnh và ngày càng đánh mạnh ở miền Nam. Trong cuộc nói chuyện hiện nay, ta có điều kiện phục vụ tốt việc thực hiện các kế hoạch quân sự ở trong Nam, không để nói chuyện ảnh hưởng tới tác chiến, vì ta có chính nghĩa, đang ở thế thắng, lại có sách lược đúng đắn.

Nhìn chung cục diện mới vừa đánh vừa nói chuyện, thế ta và thế địch rõ ràng khác hẳn nhau:

ở miền Bắc, ta đã đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại của Mỹ. ở miền Nam, ta có thể đánh địch bất cứ đâu, bất cứ lúc nào, bằng mọi hình thức, địch không thể nào đỡ được. Đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị ở miền Nam là nhân tố quyết định thắng lợi trên chiến trường, làm cơ sở cho thắng lợi trên mặt trận ngoại giao. Những thắng lợi to lớn và toàn diện của thời kỳ tổng tiến công và nổi dậy đồng loạt của đồng bào miền Nam làm cho công tác đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế của ta càng thêm mạnh, thêm chủ động.

Về phía Mỹ, từ tổng tiến công và nổi dậy đến nay chúng tổn thất lớn về quân sự, nhưng còn tổn thất lớn hơn nữa về chính trị, Mỹ vẫn khoe khoang về sức mạnh kinh tế và quân sự của chúng, đầu năm 1968, Giônxơn và bọn tướng lĩnh Mỹ còn tuyên truyền rằng tình hình miền Nam rất lạc quan, đầu năm 1969 lính Mỹ có thể rút về nước. Nhưng cuối tháng giêng năm 1968, Mỹ không những không bảo vệ nổi các thành phố và các căn cứ ở miền Nam, mà cũng không bảo vệ nổi cả sứ quán Mỹ ở Sài Gòn. Dư luận ở Mỹ và thế giới đều thấy rõ:

- Mỹ là nước mạnh nhất trong thế giới tư bản nhưng Mỹ đã bị đánh đau và có khả năng thua hoàn toàn ở Việt Nam.

- Tiềm lực kinh tế và quân sự của Mỹ rất lớn, nhưng không phải là vô tận.

Uy tín của Mỹ bị giảm sút nghiêm trọng khắp nơi trên thế giới.

Cuộc chiến tranh ở Việt Nam đã gây cho bọn cầm quyền Mỹ những khó khăn không thể khắc phục được và làm tăng thêm một số khó khăn sẵn có của nước Mỹ. Trong năm bầu cử này, những khó khăn càng khó che giấu và khắc phục.

Mỹ không còn khả năng mở các "chiến dịch hoà bình" như trước nữa và chỉ có thể có những sáng kiến chắp vá, vụn vặt về mặt ngoại giao.

Tuy ta ở thế mạnh hơn địch, nhưng chưa đến mức độ buộc địch phải nhận một giải pháp phù hợp với lập trường của ta, do đó, cuộc nói chuyện ở Pari còn kéo dài là tất nhiên.

II. Những thất bại mới của địch, những thắng lợi mới của ta trên mặt trận đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế trong cục diện mới

Trong mấy năm qua, lập trường bốn điểm của Chính phủ ta và từ một năm nay, Cương lĩnh chính trị của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam luôn luôn giương cao ngọn cờ độc lập và hoà bình của ta. Mỹ ngày càng phải bị động đối phó và không thực hiện được những mục tiêu cơ bản của chúng về ngoại giao là bào chữa và che giấu tội ác xâm lược Việt Nam, bao che và đề cao nguỵ quyền trên trường quốc tế, lôi kéo đông đảo đồng minh và chư hầu tham chiến ở Việt Nam.

Từ các cuộc tổng tiến công và nổi dậy ở miền Nam đến nay, về mặt ngoại giao và hoạt động quốc tế, Mỹ lại bị những thất bại mới, ta lại giành được những thắng lợi mới.

1. Mỹ ngày càng lộ bộ mặt xâm lược và ngoan cố. Ta nêu cao quyền tự vệ thiêng liêng của nhân dân ta và càng làm sáng tỏ lập trường bốn điểm của Chính phủ và Cương lĩnh chính trị của Mặt trận Dân tộc Giải phóng

Mỹ vẫn dùng luận điệu vu cáo "miền Bắc xâm lược miền Nam" và luận điệu "cam kết" với nguỵ quyền Sài Gòn, hòng bào chữa sự có mặt của hơn 50 vạn quân Mỹ ở miền Nam và việc không quân, hải quân Mỹ ném bom, bắn phá miền Bắc nước ta. Nhưng luận điệu quanh co của chúng không thể lừa gạt được dư luận. Chúng nói tôn trọng độc lập, chủ quyền của nước Việt Nam, nhưng trắng trợn đòi điều kiện mới chịu rút quân khỏi miền Nam, mới chấm dứt ném bom miền Bắc. Chúng nói tôn trọng quyền tự quyết của nhân dân miền Nam nhưng vẫn duy trì bọn tay sai ở Sài Gòn, vẫn không chịu công nhận Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam, chúng nói "trở lại Hiệp nghị Giơnevơ năm 1954" nhưng chỉ chú ý đến những điều khoản đình chỉ chiến sự, không chú ý đến những nguyên tắc cơ bản của Hiệp nghị đó. Chúng khoe "tự kiềm chế", nhưng thực tế vẫn tăng cường ném bom miền Bắc và đẩy mạnh chiến tranh ở miền Nam.

Ta kiên quyết vạch mặt xâm lược của Mỹ, nêu cao quyền tự vệ thiêng liêng của nhân dân ta và làm sáng tỏ thêm lập trường bốn điểm của Chính phủ ta và Cương lĩnh chính trị của Mặt trận Giải phóng. Trong thời kỳ mới của cuộc chiến tranh cách mạng ở miền Nam, thế thua của Mỹ càng rõ ràng, thì việc đòi Mỹ chấm dứt ném bom miền Bắc, rút quân khỏi miền Nam Việt Nam, tìm một phương hướng giải quyết vấn đề Việt Nam trở thành những vấn đề lớn nhất. Lập trường bốn điểm và Cương lĩnh chính trị càng nổi lên, một mặt, tỏ rõ thái độ ta trước sau vẫn kiên trì các nguyên tắc cơ bản của Hiệp nghị Giơnevơ năm 1954, mặt khác chỉ cho dư luận thấy có khả năng tìm một giải pháp chính trị cho vấn đề Việt Nam.

Mỹ đã không che giấu được bộ mặt xâm lược và ngoan cố. Ta vẫn giữ lập trường nguyên tắc, đồng thời tỏ ra có thiện chí, do đó tranh thủ được sự đồng tình, ủng hộ mạnh mẽ của dư luận thế giới, kể cả khi ta đánh mạnh vào Sài Gòn và các thành thị khác ở trong Nam.

2. Mỹ đã không che giấu được sự thất bại chiến lược của chúng ở miền Nam Việt Nam từ Tết đến nay, cho nên nội bộ Mỹ, đồng minh và tay sai càng phân hoá. Ta đã phát huy kịp thời các thắng lợi của ta, do đó càng mở rộng mặt trận nhân dân thế giới ủng hộ Việt Nam chống bọn xâm lược Mỹ

Từ Tết đến nay, người ta thấy rõ Mỹ bị quân giải phóng tiến công ở ngay Sài Gòn và khắp miền Nam, nhưng Mỹ không thể ném bom trả đũa Hà Nội hoặc mở rộng chiến tranh ra miền Bắc; ngay cả quân để ném thêm vào miền Nam cũng bị hạn chế. Khi xảy ra vụ quân phái hữu Lào bị thua lớn ở Nậm Bạc, vụ tàu do thám Pueblo bị Triều Tiên bắt, vụ quân Liên Xô và quân đồng minh kéo vào Tiệp Khắc, người ta càng thấy thế yếu của Mỹ, khác hẳn với luận điệu tuyên truyền của Nhà trắng và Lầu Năm góc.

Cho nên Mỹ cố làm giảm nhẹ những tổn thất của chúng, bịa ra những tổn thất nặng nề của quân giải phóng miền Nam Việt Nam, hoặc cử phái viên đi các hội nghị của khối Đông Nam á, khối anzus, khối Bắc Đại Tây Dương, đi châu Phi, Mỹ latinh để tuyên truyền về tình hình miền Nam, Mỹ vẫn không che giấu nổi sự thất bại chiến lược của chúng từ Tết đến nay ở miền Nam.

Tình hình các nước phương Tây và tay sai của Mỹ càng phát triển bất lợi cho Mỹ. Pháp đã góp phần thúc ép Mỹ đi vào thương lượng bằng cách đưa ra địa điểm Pari. Trong hội nghị khối Bắc Đại Tây Dương, Mỹ đã không lôi kéo được đồng minh đóng góp nhiều hơn vào chiến tranh Việt Nam. ý, áo, Na uy, Đan Mạch mời phái viên ta sang. Các nước chư hầu tham chiến ở miền Nam lo sợ Mỹ thua và Mỹ bỏ rơi chúng, cho nên đều hoang mang, kém tin tưởng ở Mỹ.

Về phần ta, ta đã kịp thời thông báo cho các nước xã hội chủ nghĩa anh em chiến thắng ở hai miền và chủ trương của ta về vấn đề nói chuyện với Mỹ. Đối với một số nước, ta nêu rõ việc vận dụng sách lược để phối hợp đấu tranh ngoại giao với đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị, đối với một vài nước không đồng tình lắm việc ta vận dụng sách lược, ta cố làm cho bạn hiểu quyết tâm, lập trường của ta để bạn không công khai chỉ trích ta trong trường hợp có nói chuyện với Mỹ. Đoàn đồng chí Lê Thanh Nghị năm nay đi các nước xã hội chủ nghĩa đàm phán về viện trợ sớm hơn mọi năm cũng là để tranh thủ thời cơ thuận lợi sau chiến thắng và tạo thêm điều kiện giành thắng lợi quyết định.

Kết quả là các nước xã hội chủ nghĩa anh em đều tăng cường ủng hộ chính trị, đồng thời cố gắng giải quyết các yêu cầu của ta về viện trợ quân sự và kinh tế cho năm 1969. Ta cũng tranh thủ, đẩy mạnh phong trào viện trợ nhân dân trong các nước xã hội chủ nghĩa, chủ yếu là ở Đông Âu và Cuba. So với thời kỳ mới tiến lên giành thắng lợi quyết định và xét khả năng của các nước xã hội chủ nghĩa, sự giúp đỡ của bạn chưa thật đầy đủ, có lúc chưa kịp thời. Nhưng nhìn chung lại, thì sự đồng tình và ủng hộ chính trị, sự giúp đỡ vật chất của bạn đối với nhân dân ta là rất to lớn và quý báu. Những mặt phức tạp trong tình hình ta vận dụng đường lối độc lập, tự chủ, tranh thủ các nước xã hội chủ nghĩa vẫn còn và có mặt tăng lên. Do tình hình đó, ta càng thắng, càng đánh mạnh, thì càng phải giữ vững đường lối độc lập, tự chủ, đồng thời phải mềm dẻo và hết sức cảnh giác.

Ta đã tăng cường và củng cố hơn nữa Mặt trận nhân dân Đông Dương.

Quan hệ giữa ta và Neo Lào Hắcxạt và các lực lượng trung lập yêu nước ở Lào ngày càng chặt chẽ, hai bên tăng cường cổ vũ, ủng hộ, giúp đỡ lẫn nhau, hợp tác với nhau trong cuộc chiến đấu chống kẻ thù chung là đế quốc Mỹ xâm lược. Đó là một yếu tố thắng lợi rất quan trọng của ta cũng như của Lào.

Campuchia vẫn kiên trì lập trường chống Mỹ, ủng hộ nhân dân hai miền nước ta chống Mỹ và đoàn kết với nhân dân Đông Dương. Nhưng trước thắng lợi to lớn của Mặt trận giải phóng và dưới sức ép của phái hữu trong nước, Xihanúc lo sợ ta sẽ không tôn trọng biên giới hiện tại và nền trung lập của Campuchia, muốn ta ủng hộ chính sách đối nội của Chính phủ Vương quốc. Đối với Neo Lào Hắcxạt, Campuchia găng về vấn đề biên giới với Lào. Xihanúc cũng có gặp khó khăn bên trong và bên ngoài trong lúc ủng hộ ta, nhưng vì quyền lợi giai cấp, ông ta cũng muốn hạn chế thắng lợi của nhân dân ta. Để bảo đảm những yêu cầu của chiến tranh cách mạng ở miền Nam, ta đã kiên trì tranh thủ Xihanúc: ủng hộ mạnh mẽ mọi hành động của Campuchia chống đế quốc Mỹ và tay sai; ủng hộ Cộng đồng xã hội bình dân; đề nghị lấy Phnôm Pênh làm địa điểm nói chuyện giữa ta và Mỹ... Ta cũng đề nghị Trung Quốc phối hợp tranh thủ Xihanúc vì lợi ích của cuộc chiến đấu của Việt Nam và lợi ích của cách mạng ở khu vực này. Hiện nay, quan hệ giữa Campuchia và miền Bắc, miền Nam nước ta là tốt và sự ủng hộ của Campuchia có tác dụng thiết thực hết sức quan trọng đối với cuộc chiến đấu chống Mỹ, cứu nước ở miền Nam.

Ta đã mở rộng hơn nữa Mặt trận nhân dân thế giới ủng hộ Việt Nam chống bọn xâm lược Mỹ.

Mặc dầu tình hình phe xã hội chủ nghĩa và phong trào cộng sản và công nhân quốc tế có những sự bất đồng rất nghiêm trọng, trên thực tế Mặt trận nhân dân thế giới ủng hộ Việt Nam chống bọn xâm lược Mỹ đã hình thành và tiếp tục phát triển và đã có tác dụng lớn đối với cuộc đấu tranh của nhân dân ta chống đế quốc Mỹ xâm lược.

Trong mấy tháng qua, ta đã cử các phái viên đi châu Phi, châu á, Mỹ Latinh, Tây âu và Bắc âu và đã vận động các nước anh em và các tổ chức hoà bình, dân chủ thế giới nhân dịp 20-7 nhằm tranh thủ và mở rộng hơn nữa Mặt trận nhân dân thế giới ủng hộ ta. Kết quả là phong trào tiếp tục phát triển mạnh ở các địa bàn cũ, đồng thời có bước phát triển mới tương đối mạnh ở một số nước chịu ảnh hưởng Mỹ, như Trung Mỹ, Philíppin, Thái Lan. khẩu hiệu của phong trào tập trung đòi Mỹ phải chấm dứt không điều kiện việc ném bom miền Bắc, rút quân khỏi miền Nam và nói chuyện với Mặt trận giải phóng.

Trong tình hình Mỹ thua ở Việt Nam và trong năm bầu cử này, phong trào chống chiến tranh ở Mỹ có điều kiện thuận lợi để phát triển. Nhưng Giônxơn vừa lợi dụng việc "ném bom hạn chế" và việc nói chuyện với miền Bắc để tỏ ra "có thiện chí", vừa lấy cái thua ở miền Nam để kích động tinh thần dân tộc của nhân dân Mỹ, cho nên sau khi cuộc nói chuyện ở Pari bắt đầu, phong trào chống chiến tranh ở Mỹ có tạm lắng xuống. Gần đây, tình hình quân sự của Mỹ ở miền Nam tiếp tục xấu đi, những hậu quả của chiến tranh vẫn đè nặng xuống đời sống của người dân Mỹ, thái độ ngoan cố của Mỹ ở Pari quá rõ ràng, về phía ta, ta tăng cường tiếp xúc với những người Mỹ chống chiến tranh ở Việt Nam, thả một số giặc lái và nhân dịp này đề cao phong trào nhân dân Mỹ chống chiến tranh. Phong trào đó đang phát triển và có khả năng phát triển hơn nữa từ nay đến bầu cử tổng thống, nhưng tác dụng của nó cũng còn hạn chế.

Nhìn chung, phong trào ủng hộ ta tiếp tục lên mạnh ở khắp các nước, mở rộng hơn nữa Mặt trận nhân dân thế giới ủng hộ nhân dân Việt Nam chống bọn xâm lược Mỹ.

3. Trên trường quốc tế, Mỹ không cứu vãn được uy tín cho nguỵ quyền Sài Gòn, còn uy tín của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà và của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam chưa bao giờ được đề cao như hiện nay

Từ cuối năm ngoái, Bâncơ đã cố tổ chức ba cuộc bầu cử gian lận: bầu cử tổng thống và phó tổng thống, bầu cử thượng nghị viện và hạ nghị viện, bầu cử các ban tề xã, để làm cho chính quyền Sài Gòn có bộ mặt "hợp hiến", "dân cử", làm cho tình hình miền Nam có vẻ ổn định. Trong sáu tháng qua, Mỹ ra sức củng cố nguỵ quyền, tô son trát phấn cho chúng; Giônxơn hội đàm với Thiệu ở Hônôlulu và mời Thiệu sang Mỹ; bày trò nguỵ quyền đòi nói chuyện trực tiếp với miền Bắc. Nguỵ quyền cũng cử nhiều đoàn đi các nơi tuyên truyền cho cái gọi là "Việt Nam Cộng hoà".

Một số nước phe Mỹ hiện nay còn công nhận nguỵ quyền, nhưng rõ ràng Mỹ đã không cứu vãn nổi cái gọi là uy tín quốc tế của chính quyền đó. Dư luận rộng rãi thấy chúng là tay sai của đế quốc Mỹ. Hội nghị luật gia thế giới ở Grơnốp coi chính quyền đó là "công cụ của nước ngoài để thống trị và dùng quân sự nô dịch miền Nam Việt Nam" và hoàn toàn không có hiệu lực (effectivité), tính chất đại diện (représentativité) và quyền độc lập (independance).

Ngược lại, nhân dân ta đã tranh thủ được mối cảm tình sâu sắc nhất của nhân dân thế giới.

Từ trước tới nay, nhân dân thế giới đã biết ta đang đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược, song chưa biết cụ thể sự thắng lợi đó đến đâu. Sau những chiến công oanh liệt của quân và dân miền Nam trong thời kỳ tổng tiến công và nổi dậy, nhân dân thế giới đã thấy rõ ràng nước Việt Nam, một nước nhỏ hơn và có tiềm lực kinh tế, quân sự kém nước Mỹ, đã làm rung chuyển nước Mỹ và chấn động năm châu. Sau khi Mỹ phải đi vào nói chuyện với ta ở Pari, nhân dân thế giới lại thấy ta thắng lợi lớn về ngoại giao, buộc Mỹ phải nhận một điều mà Mỹ vẫn tìm cách tránh. Sự khâm phục của các nước xã hội chủ nghĩa anh em (tuy có nước không biểu thị ra ngoài), của nhân dân thế giới, của tất cả những người có lương tri trước những thắng lợi quân sự, chính trị, ngoại giao của nhân dân ta, làm cho uy tín của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, của Mặt trận Dân tộc Giải phóng, của nhân dân ta chưa bao giờ được đề cao như hiện nay, khiến kẻ thù rất lo sợ, bè bạn rất vui mừng.

4. Mỹ đã không che giấu được những tội ác tày trời của chúng, ta càng làm cho cuộc chiến đấu chống Mỹ, cứu nước của ta sáng ngời chính nghĩa

Hai khóa họp qua của Toà án quốc tế Bertrand Roussell ở Thuỵ Điển và Đan Mạch, kết luận của hàng chục đoàn điều tra của các tổ chức, các nước, hoạt động của Uỷ ban điều tra tội ác của Mỹ ở hai miền nước ta đã vạch rõ đế quốc Mỹ phạm tội ác xâm lược Việt Nam và tội ác diệt chủng đối với nhân dân ta.

Từ Tết đến nay, để đối phó với các cuộc tiến công quân sự và nổi dậy của quần chúng ở miền Nam, Mỹ đã điên cuồng trút bom đạn, chất độc hoá học, hơi độc xuống miền Nam, ném bom bắn phá Sài Gòn, Huế và hầu hết các thành thị miền Nam. Gần đây, chúng đã dùng bom đạn và càn quét để thành lập cái gọi là "những vành đai chống rốc két" quanh Sài Gòn và các căn cứ quân sự của Mỹ. ở miền Bắc, Mỹ "hạn chế ném bom", thực tế là điều chỉnh ném bom để đánh phá Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Vĩnh Linh hết sức tàn ác.

Mỹ cố thanh minh chúng chỉ đánh các mục tiêu quân sự, đồng thời ra sức vu cáo ta đánh vào nhân dân để hòng che giấu tội ác của chúng. Nhưng dư luận ngày càng lên án mạnh mẽ những tội ác đó. Hội nghị các luật gia thế giới ở Grơnốp, cuộc họp của Trung tâm quốc tế thông tin về tội ác của Mỹ ở Pari, Đại hội thanh niên và sinh viên thế giới ở Xôphia... đều đã kiên quyết vạch mặt bọn tội phạm chiến tranh Mỹ.

Còn ta càng đánh thì chính nghĩa của ta càng ngời sáng, càng tranh thủ được lòng người.

Từ lâu, nhân dân thế giới đã ca ngợi ý nghĩa quốc tế của cuộc chiến đấu của nhân dân ta chống Mỹ, cứu nước. Nhưng từ sau những cuộc tổng tiến công và nổi dậy năm nay và trước ảnh hưởng rõ rệt của chiến tranh ở Việt Nam tới chính sách đối nội và đối ngoại nói chung của Mỹ, dư luận càng thấy rằng chúng ta chiến đấu không những vì độc lập và tự do của Tổ quốc mình mà còn vì an ninh của phe xã hội chủ nghĩa, vì sự nghiệp của các dân tộc đang đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân cũ và mới đứng đầu là đế quốc Mỹ, vì lợi ích của phong trào hoà bình thế giới. Mỗi thắng lợi của nhân dân ta đều có tác dụng cổ vũ mạnh mẽ và sâu sắc các dân tộc đứng lên chống đế quốc Mỹ. Nhiều vị đứng đầu Nhà nước đã nói ta không phải cảm ơn bạn, chính bạn phải cảm ơn nhân dân ta. Một số vị đứng đầu Nhà nước ở châu Phi đã nói rằng chúng ta đã rửa mặt cho nhân dân châu Phi và châu á. Nhiều bè bạn chúng ta đã nói thẳng rằng họ tự hào về nhân dân ta. Tất cả những tình cảm cao quý đó chứng tỏ chính nghĩa chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta ngày càng sáng tỏ và tranh thủ thêm bè bạn khắp nơi.

III. vài nhận xét

1. Cục diện vừa đánh vừa nói chuyện có lợi cho ta, không có lợi cho địch

Về phía Mỹ, chúng có đạt được một số yêu cầu:

- Trên chiến trường, vẫn tập trung máy bay, tàu chiến đánh bốn tỉnh nam khu IV cũ, gây cho ta một số khó khăn trong việc chi viện miền Nam, mà lại ít tổn thất về máy bay và giặc lái hơn khi đánh rộng cả miền Bắc.

- ở trong nước, thông qua được ngân sách chiến tranh, thực hiện được việc tăng thuế 10%, động viên được một số quân trù bị, tranh thủ được sự đồng ý của thượng nghị viện về việc gia hạn luật động viên thêm một năm nữa, giảm được những sự chỉ trích đối với chính sách của Giônxơn về Việt Nam.

- Trên thế giới, chúng có gây được ảo tưởng hoà bình, làm cho một bộ phận dư luận tin là Mỹ có "thiện chí" do đó có lúc phong trào đòi Mỹ chấm dứt ném bom, chấm dứt xâm lược có lắng xuống.

Nhưng những kết quả mà Mỹ đạt được trên đây chỉ là tạm thời, vì những nhân tố làm cho mỹ bị nguy ngập vẫn còn: ném bom miền Bắc, xâm lược miền Nam, làm cho Mỹ hao người tốn của. Càng về sau, Mỹ lộ bộ mặt ngoan cố ở Pari, tăng cường chiến tranh ở Việt Nam thì phong trào càng phản đối chính quyền Giônxơn ở Mỹ cũng như trên thế giới.

Về phần ta, do đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế nói chung và do đấu tranh của đoàn đại biểu ta ở Pari trong hơn ba tháng qua, ta đã thực hiện được những việc sau đây:

- Buộc Mỹ đi vào vừa đánh vừa nói chuyện.

- Tố cáo Mỹ một cách có hệ thống, trong thời gian tương đối dài trên những vấn đề yếu nhất của Mỹ, ở một diễn đàn quốc tế có tiếng vang rất mạnh. Đề tài tố cáo chủ yếu của ta là: Mỹ xâm lược Việt Nam, phá hoại Hiệp nghị Giơnevơ năm 1954; Mỹ ném bom nước Việt Nam dân chủ cộng hoà; nguỵ quyền Sài Gòn là công cụ xâm lược của Mỹ, Mỹ là tội phạm chiến tranh.

- Trình bày, giải thích rõ thêm lập trường cơ bản của Chính phủ và nhân dân ta; lập trường bốn điểm, Cương lĩnh chính trị của Mặt trận Dân tộc Giải phóng. Đề cao vai trò của Mặt trận Dân tộc Giải phóng. Nêu cao quyền tự vệ thiêng liêng của nhân dân ta.

- Thăm dò ý đồ của Mỹ về giải pháp chính trị cho vấn đề Việt Nam, về quan điểm của Mỹ trong từng vấn đề cụ thể.

Nhìn chung, về cơ bản ta đã đạt được những yêu cầu đề ra:

- Tranh thủ được dư luận và cô lập Mỹ cao độ.

Trong đợt đấu tranh về địa điểm, Mỹ hoàn toàn thất bại, thủ đoạn lừa bịp của chúng bị bóc trần, Mỹ lại hoàn toàn bị động khi ta đưa ra địa điểm Pari và đi ngay vào nói chuyện chính thức. Đi vào nói chuyện rồi, Mỹ phải trả lời những lý lẽ ta buộc tội chúng và càng để lộ rõ bộ mặt ngoan cố và hiếu chiến. Còn ta thì được dư luận quốc tế hoan nghênh vì ta có chính nghĩa, quyết tâm, nhưng có thiện chí. Phong trào phản đối Mỹ xâm lược Việt Nam và ủng hộ nhân dân ta, tạm thời lắng xuống trong một thời gian ngắn, nay lại tiếp tục phát triển.

- Gây khó khăn cho địch trong việc mở rộng ném bom miền Bắc (tuy ta không loại trừ việc đó) và trong việc đẩy mạnh chiến tranh ở miền Nam, làm cho Mỹ ngập ngừng.

Trong lúc Mỹ đang phải tính đến việc thay đổi chiến lược ở Việt Nam và đang tranh cãi nhau trong dịp vận động bầu cử tổng thống, cuộc tiến công của ta về nói chuyện đã gây thêm sức ép, ngăn chặn Mỹ tăng cường chiến tranh: sức ép của dư luận thế giới và của nhân dân Mỹ, sức ép của phái "bồ câu" (trong lúc phái "diều hâu" hầu như không phản ứng gì), của giới tài chính (đòi thăng bằng cán cân thanh toán quốc tế để bảo vệ đồng đôla), của giới công nghiệp (tư bản thép tăng giá thép)...

Mặc dù địch cố thăm dò trong nói chuyện, địch vẫn không biết được ý đồ quân sự của ta.

- Phân hoá hàng ngũ Mỹ và tay sai.

Đối với nhân dân Mỹ, việc Mỹ "ném bom hạn chế" và cuộc nói chuyện ở Pari là thắng lợi của xu hướng hoà bình, là thất bại của xu hướng hiếu chiến. Do đó cục diện vừa đánh vừa nói chuyện càng đẩy mạnh sự phân hoá trong nội bộ chính giới Mỹ, giữa Mỹ và nguỵ, giữa Mỹ và chư hầu.

- Hiểu tương đối cụ thể hơn ý đồ của Mỹ.

Qua cuộc nói chuyện công khai và trong hậu trường ở Pari, nay ta hiểu rõ hơn ý đồ của Mỹ về cách giải quyết vấn đề Việt Nam bằng hai giai đoạn: về quan điểm "trở lại Hiệp nghị Giơnevơ năm 1954"; về cách giải quyết sự tham gia của Mặt trận Dân tộc Giải phóng và nguỵ quyền; về quan tâm của Mỹ đối với việc cùng giải quyết vấn đề Lào; về ý đồ dùng kinh tế sau này để khống chế Đông Nam á. Ta cũng thấy Mỹ chưa dám bỏ cuộc họp ở Pari. Tất nhiên đó là quan điểm hiện nay của Mỹ, sau này còn có thể thay đổi.

Tình hình mấy tháng qua cho ta thấy cơ bản dự kiến của ta về những bước đi về đấu tranh ngoại giao là đúng và giúp ta nhìn rõ hơn nữa tiến hành đấu tranh ở Pari, đồng thời chuẩn bị các phương án đấu tranh sau này tốt hơn.

Ta có thể khẳng định: chủ trương nói chuyện ở Pari là đúng đắn, cục diện vừa đánh vừa nói chuyện cơ bản có lợi cho ta, không có lợi cho Mỹ.

2. Theo giới cầm quyền Mỹ, lợi ích của đế quốc Mỹ là ở khắp thế giới, không phải chỉ ở Việt Nam, tuy rằng hiện nay Việt Nam là vấn đề trung tâm của chúng. Do bị cột chặt vào vấn đề Việt Nam, Mỹ rất lo sợ có thêm một "Việt Nam thứ hai" và đang lúng túng trước nhiều vấn đề khác của Mỹ trên phạm vi quốc tế. Mỹ đã không dám can thiệp mạnh hơn vào Trung Cận Đông sau cuộc chiến tranh xâm lược của Itxraen, vào Lào sau vụ thất bại nặng nề nhất của chúng ở Lào từ trước đến nay (vụ Nậm bạc) và chịu lép vế một cách nhục nhã trong vụ tàu Pueblo. Gần đây, chúng bị bất ngờ trước việc quân đội Liên Xô và Đồng minh tiến vào Tiệp Khắc và công khai không thể có hành động mạnh mẽ nào để đối phó. Rõ ràng trong cách giải quyết vấn đề Việt Nam, Mỹ phải xét ảnh hưởng của nó tới các vấn đề quốc tế khác.

3. Một số vấn đề cần giải quyết tốt

- Ta đẩy Mỹ đi vào cục diện vừa đánh vừa nói chuyện trong lúc tình trạng bất đồng trong phe xã hội chủ nghĩa và trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế ngày càng nghiêm trọng hơn, nhất là gần đây xảy ra vấn đề Tiệp Khắc. Vấn đề lớn đối với ta là làm sao hết sức tranh thủ sự giúp đỡ về mặt vật chất (quân sự và kinh tế) và sự ủng hộ chính trị của các nước xã hội chủ nghĩa anh em, đồng thời tranh thủ sự đồng tình ủng hộ mạnh mẽ của các Đảng Cộng sản trên thế giới.

- Đối với dư luận thế giới, bản thân vấn đề vừa đánh, vừa nói chuyện có một số yếu tố tiêu cực, có thể làm ảnh hưởng tới phong trào nhân dân thế giới ủng hộ ta. Một vấn đề lớn nữa là phải làm sao đẩy mạnh phong trào nhân dân thế giới ủng hộ ta, đồng thời đập tan mọi luận điệu lừa bịp của đế quốc Mỹ về vấn đề Việt Nam. Vấn đề phong trào chống chiến tranh ở Mỹ cần được hết sức chú ý.

- Hiện nay, ta cần nắm chắc ý đồ chiến lược của Mỹ, do đó đoàn ta ở Pari cần triển khai một kế hoạch tìm hiểu địch trong các cuộc nói chuyện ở hậu trường, nhằm xác minh việc Mỹ thật sự muốn một giải pháp chính trị cho vấn đề Việt Nam.

- Dần dần công tác đấu tranh với địch đi vào nếp: đấu tranh ở Pari, vận động quốc tế, phối hợp hai miền, đồng thời xúc tiến việc nghiên cứu và hoàn thành các phương án để chuẩn bị những bước sau. Đặc biệt là ta cần làm tốt hơn nữa việc phối hợp của Mặt trận Dân tộc Giải phóng và nghiên cứu việc tăng cường hoạt động đối ngoại của Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hoà bình Việt Nam.

Phần thứ hai: Nhiệm vụ của đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế trong thời kỳ tổng tiến công và nổi dậy, giành thắng lợi quyết định, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn

I. Tình hình mới và nhiệm vụ mới trên mặt trận đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế

1. Cuộc chiến tranh cách mạng của ta đã chuyển một cách thắng lợi sang một thời kỳ mới, thời kỳ tổng tiến công và nổi dậy. Nhiệm vụ to lớn và cấp bách nhất của ta là động viên những cố gắng cao nhất của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ở cả hai miền, phát huy những thắng lợi rất lớn và toàn diện từ mùa xuân đến nay, đưa cuộc chiến tranh cách mạng của ta đến thắng lợi quyết định, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn.

Thế của địch là suy yếu toàn diện, ý chí xâm lược của chúng đã lung lay. Thế của ta là tiến công chiến lược liên tục và toàn diện.

Về sự phát triển của tình hình, Bộ chính trị nhận định có hai khả năng:

- Tăng thêm quân Mỹ có mức độ, ra sức củng cố và tăng cường quân nguỵ, tiếp tục chiến lược chiến tranh cục bộ ở miền Nam như hiện nay, giữ vững những vị trí chiến lược và lực lượng của chúng trên cơ sở đó, tìm một giải pháp để thoát ra khỏi cuộc chiến tranh. Tuỳ theo tình hình tiến triển của chiến tranh, trước hết là do sức tấn công của ta đủ mạnh hay là không đủ mạnh, do tình hình chính trị, kinh tế bên Mỹ, chúng sẽ phải kết thúc chiến tranh trong thời gian tương đối ngắn hoặc còn kéo dài chiến tranh trong phạm vi miền Nam trước khi chịu thua.

- Tăng thêm quân Mỹ với mức độ lớn, thay đổi chủ trương chiến lược, mở rộng chiến tranh cục bộ ra cả nước.

Trong lúc này Mỹ đang ở khả năng thứ nhất. Khả năng thứ hai có ít nhưng ta phải cảnh giác đề phòng.

Nhưng trước mắt và từ nay đến khi có một tổng thống mới, có nhiều khả năng Mỹ không leo thang chiến tranh, song chúng vẫn tăng cường cố gắng không để tình hình miền Nam xấu hơn cho chúng. Đó chính là nội dung của chiến lược quân sự "giữ và quét".

2. Trong khuôn khổ chiến lược toàn cầu của chúng, đế quốc Mỹ âm mưu chiếm lấy miền Nam Việt Nam, như chúng ta đã biết, vì ba mục đích:

- Biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới của Mỹ.

- Chống lại phong trào giải phóng dân tộc.

- Ngăn chặn cách mạng chủ nghĩa xã hội thắng lợi lan xuống Đông Nam á.

Biện pháp chủ yếu và cao nhất của đế quốc Mỹ là dùng bạo lực quân sự để thực hiện ý đồ xâm lược. Dù bị thất bại hết sức nặng nề ở hai miền nước ta, chúng còn có tiềm lực kinh tế và quân sự to lớn, cho nên ta không loại trừ khả năng chúng liều lĩnh đi vào con đường tăng cường và mở rộng chiến tranh hòng giải quyết vấn đề Việt Nam, tuy khả năng đó hiện nay có ít.

Nhưng trong tình hình bế tắc về quân sự, vì lợi ích của chúng ở miền Nam Việt Nam và trên thế giới, Mỹ đang phải tính một giải pháp chính trị để bám lấy miền Nam, tiếp tục thực hiện âm mưu xâm lược của chúng với một hình thức khác. Nếu ở miền Nam có một chính quyền "không bên nào chiếm ưu thế" (Vance đã lộ với các đồng chí ta ở Pari ý đồ muốn có một chính quyền chia hai giữa nguỵ quyền và Mặt trận giải phóng), Mỹ sẽ dựa vào sự có mặt của quân Mỹ còn ở miền Nam dùng "viện trợ kinh tế" và kiểm soát quốc tế, để nắm chính quyền đó, đồng thời tìm cách chia rẽ dân tộc, chia rẽ tôn giáo, lợi dụng các đảng phái phản động thực hiện diễn biến hoà bình để cuối cùng lật đổ chính quyền đó, kể cả bằng đảo chính. Đó là kiểu "giải pháp hoà bình trong danh dự" Mỹ vẫn thường nói. Đó chính là khẩu hiệu "giành một thắng lợi bước đầu để tranh thủ một thắng lợi hoàn toàn" (un succes initial pour arrivor rà une victoirè éventuelle).

Vì sao Mỹ phải chọn một giải pháp chính trị cho vấn đề Việt Nam?

Thứ nhất là Mỹ có thể thua trên chiến trường. Nhiều người trong chính giới Mỹ đã thấy "không có khả năng kết thúc chiến tranh bằng một thắng lợi quân sự". Ngay Giônxơn, thậm chí những phần tử hiếu thắng như Níchxơn cũng thấy cần tìm một "nền hoà bình trong danh dự". ý chí của đế quốc Mỹ xâm lược nước ta bằng quân sự ngày càng lung lay và cuối cùng sẽ bị đánh bại.

Thứ hai là chìa khoá để giải quyết các khó khăn hiện nay của Mỹ là vấn đề Việt Nam. Quy mô cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam đã vượt quá xa các dự kiến của giới cầm quyền Mỹ về: thời gian, kinh phí và quân số; do đó đã tác động sâu sắc, nghiêm trọng đến tình hình nước Mỹ về mọi mặt. Nhân dân Mỹ thấy rằng có giải quyết vấn đề Việt Nam mới giải quyết được các vấn đề của nước Mỹ. Bọn cầm quyền Mỹ thấy cần lựa chọn giữa vấn đề Việt Nam và những vấn đề của nước Mỹ. Vấn đề Việt Nam đã trở thành vấn đề số 1 trong cuộc tranh cử tổng thống ở Mỹ năm nay.

Thứ ba là so với vấn đề Việt Nam, chiến lược toàn cầu của Mỹ có tầm quan trọng hơn nhiều.

Mỹ âm mưu làm bá chủ thế giới bằng đôla, viện trợ và ưu thế tuyệt đối về vũ khí hiện đại. Nhưng do chiến tranh ở Việt Nam hiện nay, đồng đôla bị khủng hoảng, không còn là đồng tiền tiêu biểu của thế giới tư bản nữa; viện trợ của Mỹ cho nước ngoài từ 3-4 tỷ đôla trước đây nay rút xuống còn 1,9 tỷ. Ngân sách dành cho vũ khí hiện đại năm 1965 chiếm 70% ngân sách quốc phòng của Mỹ, nay chỉ chiếm 53%, còn 37% là cho vũ khí thường (ares, conventionnelles). Về mặt toàn cầu, Tây Âu và Đông Âu bao giờ cũng là một vị trí then chốt đối với Mỹ.

Nếu Mỹ cứ ngoan cố xâm lược Việt Nam bằng quân sự thì Mỹ không còn đủ sức đối phó với những vấn đề quan trọng khác của Mỹ ở nơi khác. Bọn cầm quyền Mỹ phải lựa chọn giữa vấn đề chiến lược toàn cầu và vấn đề Việt Nam.

Thứ tư là Mỹ tin rằng có thể cứu vãn được quyền lợi Mỹ ở miền Nam nếu có một giải pháp mà theo tính toán của Mỹ là "không bên nào chiếm ưu thế".

Mỹ vốn có nhiều kinh nghiệm về hoạt động lật đổ, diễn biến hoà bình và đảo chính. Nếu chỉ nêu một số sự kiện gần đây, ta thấy Mỹ đã phá hoại được chính phủ liên hiệp dân tộc ba phái ở Lào và dựng nên một chính phủ cũng đội lốt "hoà bình trung lập" để thực hiện một kế hoạch can thiệp và xâm lược của Mỹ ở Lào. Sự phát triển theo chiều hướng rất xấu của Tiệp Khắc là một thí dụ điển hình về thủ đoạn diễn biến hoà bình của Mỹ. Tình hình nội bộ một số nước xã hội chủ nghĩa khác và Đảng Cộng sản đã làm cho giới cầm quyền Mỹ càng tin điều mà Giôn Kennơđi đã nói trước đây: "thế giới cộng sản không còn là một khối thống nhất nữa, bức màn sắt không còn là chướng ngại không vượt qua được nữa".

Trong tính toán của chúng, đế quốc Mỹ muốn có một chính phủ kiểu chính phủ liên hiệp Lào năm 1962, chúng sẽ khống chế chính phủ đó thậm chí chiếm lại miền Nam Việt Nam bằng thủ đoạn kinh tế và chính trị.

Thứ năm là sách lược của ta đúng đắn.

Ngay từ năm 1960, ta đã đề ra khẩu hiệu sách lược: miền Nam hoà bình, trung lập. Về lâu dài, ta quan niệm một miền Nam hoà bình, trung lập trong một Đông Dương hoà bình, trung lập (theo các điều khoản quân sự của các Hiệp nghị Giơnevơ năm 1954 và Hiệp định Giơnevơ năm 1962), tiến lên một Đông Nam á hoà bình, trung lập.

Đi vào giải quyết cụ thể, với một sách lược đúng đắn, ta cần và có thể làm cho Mỹ:

- Có ảo tưởng còn giữ được phần nào quyền lợi ở miền Nam;

- Thấy có thể rút khỏi miền Nam mà không "mất mặt";

- Thấy có thể rút khỏi miền Nam mà không lo ngại gây ra phản ứng dây chuyền ở các nơi khác, trước hết là ở Đông Nam á.

3. Hiện nay, Giônxơn không mở rộng ném bom lên trên vĩ tuyến 20, cũng vẫn chưa từ bỏ yêu sách vô lý đòi ta "tự kiềm chế". Qua các cuộc thăm dò ở Pari, Mỹ vẫn đòi ta giảm chi viện cho miền Nam, giảm hoạt động quân sự ở miền Nam và đòi ta để nguỵ quyền Sài Gòn tham gia nói chuyện thì mới chấm dứt ném bom miền Bắc. Trước mắt khả năng chấm dứt ném bom miền Bắc là ít. Nhưng do thất bại ở miền Nam, do những khó khăn của nước Mỹ, do thúc ép của dư luận và do phải làm sao cho Đảng dân chủ thắng được Đảng cộng hoà trong cuộc bầu cử sắp tới, có khả năng tới lúc nào đó, Giônxơn sẽ tính chuyện chấm dứt ném bom miền Bắc, hoặc lùi việc ném bom xuống một mức nữa, một vĩ tuyến nữa chẳng hạn.

Trong trường hợp chấm dứt ném bom miền Bắc hoặc hạn chế hơn nữa việc ném bom, âm mưu của Mỹ là:

- Đòi chuyển cuộc nói chuyện ở Pari sang giai đoạn 2 mà nội dung là: hội nghị giữa hai bên tham chiến, đòi ngừng bắn ở miền Nam và giải quyết "cả gói" vấn đề Việt Nam.

- Vẫn đòi ta phải đáp ứng hành động xuống thang của Mỹ và có thể trắng trợn tuyên bố giành quyền ném bom lại nếu ta không đáp ứng.

- Tập trung lực lượng không quân, hải quân trước đây đánh phá miền Bắc để tăng cường đánh phá miền Nam, tiếp tục ngăn chặn việc chi viện cho miền Nam mà vẫn tỏ ra có "thiện chí đơn phương xuống thang" một bước nữa.

Việc Mỹ chấm dứt ném bom miền Bắc là một thất bại chiến lược của chúng, chiến tranh phá hoại của chúng chống miền Bắc hoàn toàn phá sản. Đó là một thắng lợi chiến lược của nhân dân cả nước ta, một thắng lợi chung của các nước xã hội chủ nghĩa, của Mặt trận nhân dân thế giới ủng hộ Việt Nam chống bọn xâm lược Mỹ.

Nếu Mỹ chấm dứt ném bom miền Bắc, một mặt ta phải ra sức thực hiện các kế hoạch quân sự, chính trị trên chiến trường, mặt khác ta phải chuyển cuộc nói chuyện ở Pari sang "những vấn đề khác liên quan đến hai bên". Chiến tranh sẽ tập trung ở miền Nam; đấu tranh ngoại giao sẽ tập trung vào việc giải quyết vấn đề miền Nam và việc giải quyết "cả gói" vấn đề Việt Nam nói chung.

Cuộc đấu tranh giữa ta và địch sẽ diễn ra gay gắt trên hai vấn đề lớn: vấn đề Mỹ rút quân và vấn đề chính phủ liên hiệp. Cuộc nói chuyện ở Pari cần được kéo dài để phục vụ chiến trường.

Tình huống để đòi hỏi ta phải phối hợp tốt đấu tranh quân sự, đấu tranh chính trị ở trong nước với đấu tranh ngoại giao, phải phối hợp tốt hoạt động của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà và hoạt động của Mặt trận Dân tộc Giải phóng và Liên minh các lực lượng độc lập, dân chủ và hoà bình ở Việt Nam.

- ở Pari, ta vừa đấu tranh công khai vừa tích cực thăm dò Mỹ để làm cho Mỹ ngập ngừng trong ý đồ quân sự; làm cho chính phủ và nhân dân yêu chuộng hoà bình thế giới đồng tình với cuộc chiến đấu của nhân dân ta, tán thành những khẩu hiệu của Mặt trận Dân tộc Giải phóng đòi Mỹ phải rút quân Mỹ và quân chư hầu khỏi miền Nam Việt Nam, phải nói chuyện với Mặt trận.

- ở miền Nam, song song với việc đẩy mạnh tác chiến và đấu tranh chính trị nói chung, ta phát động một phong trào quần chúng mạnh mẽ ở các thành thị, đòi cải tổ chính phủ và thành lập một chính phủ liên hiệp có tính chất đại diện cho miền Nam.

- Tăng cường vận động quốc tế để tranh thủ sự đồng tình rộng rãi trong điều kiện mới và trên cơ sở đó tranh thủ sự ủng hộ chính trị và giúp đỡ vật chất to lớn hơn nữa.

Về mặt đối ngoại, việc Mỹ chấm dứt ném bom miền Bắc có thể làm nảy ra một số yếu tố tiêu cực.

Nhìn chung, nhân dân thế giới vẫn ủng hộ ta nhưng trong một chừng mực nào đó, trong một thời gian nào đó, một bộ phận sẽ có ảo tưởng về Mỹ, cho nên mặt đấu tranh chống chiến tranh xâm lược của Mỹ ở Việt Nam sẽ có bị ảnh hưởng.

4. Tình hình mới đòi hỏi đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế phải phối hợp nhịp nhàng hơn nữa với đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị trên chiến trường, tích cực phục vụ việc giành thắng lợi quyết định, tiến lên kết thúc thắng lợi cuộc chiến tranh. Hiện nay, cần tập trung cố gắng phục vụ giành thắng lợi quyết định. Trong khi đó, nếu Mỹ muốn giải quyết vấn đề Việt Nam theo những điều phù hợp với lập trường của ta, trước khi ta giành thắng lợi quyết định, thì ta cũng không bỏ lỡ cơ hội. Phù hợp với lập trường của ta nghĩa là ta có thể giành cho Mỹ một giải pháp trong danh dự với điều kiện: Mỹ phải rút hết quân Mỹ và quân chư hầu trong một thời gian; ta làm chủ nông thôn, làm chủ các cơ sở, giữ vững lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang của ta; thành lập Chính phủ liên hiệp rộng rãi với sự tham gia của Mặt trận giải phóng, các lực lượng yêu nước khác, các lực lượng chính trị khác kể cả một số người trong chính quyền thân Mỹ hiện nay.

Trong đấu tranh ngoại giao, ta cần tận dụng diễn đàn của cuộc nói chuyện ở Pari làm cho địch thêm lúng túng, cô lập trước dư luận, nhất là trong những tháng cuối của cuộc tranh cử tổng thống ở Mỹ, đánh lừa được địch, làm cho nó thêm lừng chừng; đồng thời mở đường cho địch đi đến một "giải pháp trong danh dự".

Ta cần tăng cường hoạt động quốc tế, tranh thủ hơn nữa sự đồng tình và ủng hộ quốc tế, trước hết là của các nước xã hội chủ nghĩa anh em, của các nước dân tộc chủ nghĩa, nhất là các nước dân tộc chủ nghĩa tích cực và của nhân dân yêu chuộng hoà bình thế giới. Yêu cầu của ta là làm sao các nước xã hội chủ nghĩa anh em và mặt trận nhân dân thế giới ủng hộ và giúp đỡ ta mạnh mẽ hơn nữa, tập trung sức ép vào Mỹ, buộc chúng phải chấm dứt không điều kiện và vĩnh viễn việc ném bom miền Bắc phải chấm dứt xâm lược miền Nam, rút quân Mỹ và quân chư hầu khỏi miền Nam, phải công nhận và nói chuyện với Mặt trận. Nếu xảy ra trường hợp Mỹ chấm dứt ném bom miền Bắc, cần chú ý khắc phục những yếu tố tiêu cực trong phe ta, trong phong trào thế giới và phong trào Mỹ.

II. Một số vấn đề đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế nhằm phục vụ giành thắng lợi quyết định

1. Phát huy thắng lợi của ta, phối hợp chặt chẽ và nhịp nhàng hơn nữa với đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị trên chiến trường, tích cực phục vụ giành thắng lợi quyết định

Ta cần phát huy mạnh mẽ và rộng rãi hơn nữa thắng lợi to lớn và toàn diện của ta trên thế giới và ở Mỹ.

Lúc này, song song việc tiếp tục đòi Mỹ chấm dứt ném bom miền Bắc, ta cần hướng dẫn dư luận chú ý khẩu hiệu:

- Mỹ phải rút quân Mỹ và quân chư hầu ra khỏi miền Nam Việt Nam.

- Mỹ phải công nhận và nói chuyện với Mặt trận Dân tộc Giải phóng.

Đi đôi với các đợt hoạt động quân sự, ta sẽ tính kế hoạch tiến công ngoại giao, nhằm tranh thủ dư luận thế giới, chống mọi thủ đoạn của Mỹ hòng cản trở và hạn chế hoạt động quân sự của ta.

Ta cần phát huy tác dụng to lớn của diễn đàn Pari, kéo dài cuộc nói chuyện để tạo điều kiện thuận lợi cho ta giành thắng lợi quyết định.

Ta cần hoạt động tích cực nhằm phân hoá nội bộ giới cầm quyền Mỹ, triệt để khai thác cuộc tranh cử tổng thống ở Mỹ, mặt khác góp phần làm tan rã nguỵ, khơi sâu mâu thuẫn Mỹ - nguỵ, thúc đẩy phong trào đô thị miền Nam phát triển.

Công tác tranh thủ các nước xã hội chủ nghĩa cần được hết sức chú ý. Riêng đối với Liên Xô và Trung Quốc, cần chú ý những khía cạnh phức tạp mới trong quan hệ với ta khi ta đẩy mạnh cục diện vừa đánh vừa nói chuyện lên một bước mới. Ta tiếp tục yêu cầu Liên Xô phối hợp với ta, gây sức ép mạnh mẽ hơn nữa với Mỹ.

Trong công tác tranh thủ các nước trung gian, ta cần chú ý Campuchia và Pháp, để phát huy mặt tích cực của họ, hạn chế mặt tiêu cực đang có khả năng tăng lên.

Cần đẩy mạnh hơn nữa phong trào đấu tranh của nhân dân Mỹ.

2. Ta không ảo tưởng, nhưng không bỏ lỡ cơ hội nếu Mỹ muốn giải quyết vấn đề Việt Nam phù hợp với lập trường của ta

Song song với chiến đấu trên mặt trận quân sự và chính trị, phải thăm dò và mặc cả gay go, phức tạp ở hậu trường thì mới có thể đi đến thoả thuận về một giải pháp chính trị tại hội nghị chính thức.

Hiện nay rất ít có khả năng Mỹ muốn giải quyết vấn đề Việt Nam phù hợp với lập trường của ta trước khi ta giành được thắng lợi quyết định. Nếu Mỹ chịu chấm dứt ném bom miền Bắc thì khả năng đó sẽ tăng lên.

ở Pari, ta cần làm cho Mỹ thấy rõ ta quyết tâm, đồng thời sẵn sàng dành cho Mỹ một giải pháp trong danh dự nếu Mỹ chịu chấm dứt xâm lược và rút hết quân Mỹ và quân chư hầu ra khỏi miền Nam Việt Nam. Song song với cuộc đấu tranh công khai, ta cần đẩy mạnh việc thăm dò để hiểu rõ quan điểm của Mỹ về từng vấn đề cụ thể của giải pháp chính trị.

Ta cần hết sức cảnh giác, vì Mỹ cũng muốn thăm dò ý đồ của ta và có thể lợi dụng việc thăm dò ở hậu trường để gây ra ảo tưởng và gieo rắc nghi ngờ. Ta phải lừa địch, nhưng cũng cần cho nó thấy triển vọng một giải pháp trong danh dự.

Bất kể trong tình huống nào, việc thăm dò và mặc cả ở hậu trường phải gắn chặt với tình hình và hoạt động trên chiến trường.

3. Trường hợp Mỹ chấm dứt ném bom miền Bắc

Ta cần phát huy thắng lợi mới của nhân dân ta và nêu cao quyết tâm của ta và vạch rõ Mỹ còn ngoan cố và xảo quyệt. Tuỳ tình hình cụ thể khi đó, ta sẽ nêu khẩu hiệu thích hợp về việc đòi Mỹ chấm dứt vĩnh viễn và không điều kiện mọi hành động chiến tranh khác trên toàn bộ lãnh thổ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Ta sẽ đẩy mạnh đấu tranh trên những khẩu hiệu chính: Mỹ phải rút quân Mỹ và quân chư hầu khỏi miền Nam Việt Nam; Mỹ phải công nhận và nói chuyện với Mặt trận Dân tộc Giải phóng.

Ta sẽ tiếp tục bác bỏ đòi hỏi của Mỹ về "có đi có lại".

Miền Bắc và Mặt trận sẽ ra tuyên bố nói rõ những quan điểm trên, có tính chất cương lĩnh hướng dẫn toàn bộ cuộc đấu tranh của ta trên phạm vi quốc tế sau khi Mỹ chấm dứt ném bom miền Bắc. Tuỳ tình hình, có thể tính đến việc Mặt trận công bố lập trường của mình về một giải pháp chính trị cho vấn đề miền Nam Việt Nam và xét xem khi nào thì Mặt trận tuyên bố thái độ của mình về việc nói chuyện với Mỹ.

Cuộc nói chuyện ở Pari sẽ chuyển sang các vấn đề khác liên quan đến hai bên:

Có ba loại vấn đề:

- Chấm dứt hoàn toàn và vĩnh viễn mọi hành động chiến tranh của Mỹ chống miền Bắc và giải quyết những hậu quả của cuộc chiến tranh phá hoại của Mỹ.

- Những vấn đề liên quan đến một giải pháp chính trị cho vấn đề Việt Nam trên cơ sở Hiệp nghị Giơnevơ 1954 như Mỹ phải rút quân khỏi miền Nam; phải tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân Việt Nam, phải công nhận Mặt trận Dân tộc Giải phóng. Về các vấn đề khác như giảm hoạt động quân sự, ngừng bắn ở miền Nam, ta đòi Mỹ phải nói chuyện với Mặt trận.

- Những vấn đề liên quan đến một hội nghị rộng rãi nhằm giải quyết vấn đề Việt Nam, chủ yếu là vấn đề thành phần.

Trong hậu trường, ta đẩy mạnh việc thăm dò và mặc cả với Mỹ về giải pháp cho vấn đề Việt Nam.

4. Đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng và nghiên cứu tăng cường hoạt động của Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hoà bình Việt Nam

Mặt trận cần đẩy mạnh hoạt động đối ngoại của mình để đề cao vị trí của mình, đòi có tiếng nói về những vấn đề lớn, hạ uy thế và bác bỏ quyền đại diện của nguỵ quyền. Khi Mỹ chấm dứt ném bom miền Bắc, chiến tranh sẽ tập trung ở miền Nam, trong các vấn đề thảo luận giữa ta và Mỹ có vấn đề chung, có vấn đề của miền Nam, tất cả đều đòi hỏi Mặt trận lên tiếng, do đó Mặt trận càng phải đẩy mạnh hơn nữa hoạt động đối ngoại của mình.

- Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hoà bình Việt Nam cần tăng cường hoạt động để đẩy mạnh phong trào đấu tranh trong đô thị, trong đó có phong trào đòi hỏi cải tổ nguỵ quyền. Cần nêu vấn đề hiệp thương giữa các lực lượng chính trị ở miền Nam để lập một chính phủ liên hiệp dân tộc. Cần tiến hành bàn bạc với Mặt trận giải phóng và các tổ chức khác dưới hình thức hiệp thương hai bên hoặc nhiều bên.

5. Tăng cường chỉ đạo Mặt trận đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế, làm tốt mọi mặt công tác chuẩn bị

Cuộc đấu tranh của ta trên mặt trận ngoại giao và hoạt động quốc tế vô cùng phức tạp; quân địch có một tiềm lực quân sự và kinh tế to lớn, lại có khả năng to lớn và nhiều kinh nghiệm về ngoại giao; việc vận dụng sách lược ngoại giao của ta hết sức tế nhị, tinh vi, vì bản thân vấn đề đã phức tạp và tình hình phe ta, tình hình quốc tế nói chung cũng rất phức tạp. Do đó, việc tăng cường chỉ đạo của Đảng trên mặt trận đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế là hết sức cần thiết: chỉ đạo tác chiến trực diện ở Pari, chỉ đạo vận động quốc tế, chỉ đạo phối hợp hai miền, chỉ đạo công tác nghiên cứu.

Mặt khác, trong tình hình cuộc chiến đấu vũ trang, chính trị và ngoại giao giữa ta và địch phát triển như hiện nay, ta cần luôn luôn sẵn sàng đối phó với mọi biến chuyển. Do đó, ngay từ bây giờ ta phải xúc tiến việc nghiên cứu các phương án cụ thể để chuẩn bị một giải pháp chính trị toàn diện; đồng thời cần chuẩn bị về mặt tổ chức và nhân sự cho các đoàn đấu tranh cho miền Bắc và cho miền Nam.

*

* *

Cuộc đấu tranh ngoại giao và các hoạt động quốc tế của ta trong thời kỳ tổng tiến công và nổi dậy là một cuộc chiến đấu gay go, phức tạp. Cuộc nói chuyện ở Pari còn phải kéo dài, kết hợp đấu tranh công khai và thăm dò ở hậu trường, có lúc có thể rất căng thẳng. Đối với chiến trường, ta phải phục vụ tốt các kế hoạch quân sự và chính trị nhằm giành thắng lợi quyết định; phải phối hợp chặt chẽ với phong trào quần chúng ở thành thị đòi cải tổ chính phủ, đòi nói chuyện với Mặt trận giải phóng và thành lập chính phủ liên hiệp dân tộc có tính chất đại diện. Đối với Mỹ, phải tỏ rõ quyết tâm của ta; đồng thời cho nó thấy triển vọng một "giải pháp trong danh dự"; làm cho hàng ngũ nó thêm phân hoá, mâu thuẫn. Đối với các nước xã hội chủ nghĩa và nhân dân thế giới, phải tranh thủ sự ủng hộ chính trị và giúp đỡ vật chất to lớn hơn trong bất kể tình huống nào.

Kết luận

Chúng ta đang sống những giờ phút rất sôi nổi. Là một dân tộc không đông, sống trên một dải đất không rộng, chúng ta dám đánh Mỹ, tên đế quốc đầu sỏ, chúng ta đã giành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác. Từ Tết đến nay, những cuộc tiến công kỳ diệu và nổi dậy đều khắp của quân và dân miền Nam anh hùng càng làm rạng rỡ cho dân tộc ta, Tổ quốc ta.

Chúng ta đã thắng trên mặt trận đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị. Trên mặt trận đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế, chúng ta cũng giành được thắng lợi vì:

- Đường lối chống Mỹ, cứu nước và đường lối đoàn kết quốc tế của Đảng ta đúng đắn.

- Những thắng lợi quân sự, chính trị của ta từ tổng tiến công và nổi dậy đồng loạt đã làm rung chuyển nước Mỹ, chấn động năm châu.

- Công tác đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế của miền Bắc và miền Nam đã phát huy mạnh mẽ thắng lợi to lớn của thời kỳ mới, kịp thời và liên tiếp tiến công địch trên mặt trận ngoại giao, đánh trúng chỗ yếu nhất của địch, làm cho chúng bị dồn vào chân tường, phải chấp nhận cục diện vừa đánh vừa nói chuyện mà trước đây chúng rất sợ.

Hiện nay, quân và dân cả nước đang phát huy thế thắng, thế mạnh, quyết vượt mọi gian khổ hy sinh, giành thắng lợi quyết định tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn cho sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta và góp phần giữ gìn hoà bình ở châu á và thế giới.

Trong đà phấn khởi chung, công tác đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế của ta vừa phải ra sức phục vụ giành thắng lợi quyết định, vừa phải phát huy vai trò tích cực, chủ động của nó để góp phần giành thắng lợi, vừa lo cho trước mắt, vừa lo cho ngày mai, vừa chuẩn bị cho miền Bắc, vừa chuẩn bị cho cả nước.

Nhiệm vụ nặng nề, vấn đề phức tạp và tình hình cũng phức tạp. Nhưng chúng ta tin tưởng rằng, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Trung ương Đảng và Hồ Chủ tịch kính mến, nhất định mặt trận đấu tranh ngoại giao và hoạt động quốc tế sẽ góp phần xứng đáng vào thắng lợi vẻ vang của dân tộc và của Đảng.

Lưu tại Kho Lưu trữ
Trung ương Đảng.

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 14 của Trung ương Đảng tháng 1 năm 1968

2007-06-01T11:11:00.001-07:00

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 14 của Trung ương Đảng tháng 1 năm 1968

Ngày 10/3/2006. Cập nhật lúc 9h 25'

Anh dũng tiến lên, thực hiện tổng công kích và tổng khởi nghĩa, giành thắng lợi

quyết định cho sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước

I. Tình hình và triển vọng của cuộc chiến tranh chống Mỹ, cứu nước

1. Từ giữa năm 1965, sau khi bị thất bại về cơ bản trong "chiến tranh đặc biệt", đế quốc xâm lược Mỹ đã phải bị động chuyển sang chiến lược "chiến tranh cục bộ" ở miền Nam1, đồng thời tiến hành ngày càng ác liệt cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân chống lại miền Bắc xã hội chủ nghĩa.

Với trên một triệu quân bao gồm quân Mỹ, quân ngụy và quân chư hầu, đế quốc Mỹ đã mở hai cuộc "phản công chiến lược mùa khô" nhằm mục tiêu chủ yếu "tìm diệt quân chủ lực" của ta, hòng đánh bại cuộc chiến tranh giải phóng của nhân dân miền Nam. Tuy nhiên, chỉ mới đến nửa cuộc "phản công chiến lược mùa khô", lần thứ hai, do bị thua to trong Chiến dịch Gianxơn Xity và bị quật lại bất ngờ trên chiến trường Trị - Thiên, Mỹ đã phải chuyển sang thực hiện chiến lược hai gọng kìm nhằm "vừa tìm diệt, vừa bình định", để đề phòng ta đánh lớn ngay trong mùa mưa năm 1967. Đó là sự chuyển hướng từ thế phản công chiến lược sang thế bị động phòng ngự về chiến lược; đó cũng là một bước thụt lùi về chiến lược của đế quốc Mỹ trên chiến trường miền Nam.

Việc đế quốc Mỹ phải chuyển sang thế bị động phòng ngự về chiến lược trong "chiến tranh cục bộ" ở miền Nam, cộng với sự thất bại cơ bản của chúng trong chiến tranh phá hoại miền Bắc, là một thất bại lớn về chiến lược của đế quốc Mỹ trong toàn bộ cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam.

Vì sao đế quốc Mỹ bị thất bại lớn về chiến lược như vậy?

a) Trước hết vì Mỹ đã thất bại nặng về chính trị ở Việt Nam, ở trong nước Mỹ và trên thế giới, sự thất bại chính trị đó là nguồn gốc thất bại của Mỹ về chiến lược quân sự.

b) Vì chiến lược "chiến tranh cục bộ" của Mỹ nhằm duy trì chủ nghĩa thực dân mới ở miền Nam Việt Nam rõ ràng là không đương đầu nổi với chiến lược chiến tranh cách mạng, chiến tranh nhân dân đã phát triển đến mức rất cao của ta.

c) Vì một loạt chiến thuật quân sự, cơ sở chủ yếu của chiến lược "chiến tranh cục bộ" của Mỹ, đã phá sản về cơ bản.

2. Về phía ta, quân và dân ta đang đánh bại một bước phát triển cao của cuộc "chiến tranh cục bộ" của Mỹ ở miền Nam và đã làm phá sản về cơ bản của cuộc chiến tranh xâm lược của chúng trong cả nước ta.

Thắng lợi to lớn của ta chứng tỏ rằng Đảng ta chẳng những đã đánh giá đúng lực lượng so sánh giữa ta và địch, đã vạch ra đường lối, phương châm chiến lược cách mạng đúng đắn, mà còn nắm chắc được quy luật của chiến tranh cách mạng, chiến tranh nhân dân, vận dụng một cách tài tình nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh, kịp thời đề ra phương hướng chỉ đạo chiến lược chính xác trên mỗi bước phát triển của cách mạng:

a) Sau khi Hiệp nghị Giơnevơ về Việt Nam được ký kết, bộ phận lớn lực lượng vũ trang của ta chuyển ra miền Bắc, còn lực lượng vũ trang của địch thì rút vào miền Nam, Đảng ta đã đề ra phương châm bảo tồn thực lực cách mạng, nhanh chóng chuyển sang thế phòng ngự chiến lược, đồng thời không ngừng phản công địch bằng cách đẩy mạnh đấu tranh chính trị dưới các hình thức hợp pháp và không hợp pháp, có tuyên truyền vũ trang và tự vệ vũ trang trợ lực, do đó ta đã giữ vững được phong trào cách mạng ở miền Nam.

b) Khi đế quốc Mỹ và bọn tay sai Ngô Đình Diệm thi hành chính sách phátxít, thẳng tay khủng bố, bắn giết hòng tiêu diệt các lực lượng cách mạng ở miền Nam, Đảng ta đã đánh giá đúng sự thất bại cơ bản và thế yếu của địch về chính trị và đã chủ trương chuyển sang chiến lược tiến công, phát động khởi nghĩa từng phần ở một số vùng nông thôn rộng lớn. Thắng lợi to lớn của cuộc "đồng khởi" ở đồng bằng Nam Bộ cuối năm 1959 đầu năm 1960, đã tạo cơ sở cho việc mở rộng và đẩy mạnh đấu tranh chính trị và đấu tranh quân sự, cho việc phát động một cuộc chiến tranh nhân dân toàn diện ở miền Nam.

c) Khi đế quốc Mỹ tiến hành "chiến tranh đặc biệt" nhằm quét sạch lực lượng cách mạng ở nông thôn bằng hệ thống "ấp chiến lược" và tìm diệt các lực lượng vũ trang cách mạng mới được xây dựng bằng một loạt chiến thuật mới, chúng ta đã chủ trương, một mặt tập trung lực lượng phá cho bằng được hệ thống kìm kẹp và phần lớn các "ấp chiến lược" của địch, giành lại quyền làm chủ ở nông thôn, phát triển đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang, thực hiện ba mũi giáp công (quân sự - chính trị - ngụy vận) trong cả ba vùng chiến lược (nông thôn đồng bằng, rừng núi và đô thị); mặt khác, nhanh chóng phát triển thực lực cách mạng, nhất là lực lượng quân sự, đẩy mạnh đấu tranh vũ trang, tiêu diệt thật nhiều quân chủ lực ngụy, đánh bại các chiến thuật mới của địch. Những thắng lợi quân sự, từ trận ấp Bắc đến các trận Bình Giã, Ba Gia (tháng 3-1963 đến đông - xuân 1964-1965), phối hợp với cao trào phá "ấp chiến lược" ở nông thôn và làn sóng đấu tranh chính trị của quần chúng ở đô thị, làm cho địch lâm vào tình trạng khủng hoảng ngày càng trầm trọng, lần lượt làm sụp đổ ngụy quyền độc tài phátxít của Ngô Đình Diệm và nhiều chính phủ ngụy sau đó, đẩy cuộc "chiến tranh đặc biệt" của đế quốc Mỹ vào con đường phá sản.

d) Khi Mỹ chuyển sang áp dụng chiến lược "chiến tranh cục bộ" và mở cuộc "phản công chiến lược mùa khô" lần thứ nhất với hai mươi vạn quân Mỹ, quân chư hầu và gần nửa triệu quân ngụy, hòng đẩy lực lượng vũ trang cách mạng miền Nam vào thế phòng ngự hoặc cầm cự, chúng ta đã đánh giá đúng lực lượng so sánh giữa ta và địch, đã chủ trương kiên quyết giữ vững thế tiến công, vừa đánh Mỹ, vừa diệt ngụy. Từ những trận phủ đầu đánh vào quân Mỹ ở Núi Thành, Vạn Tường, đến những trận lớn ở Bầu Bàng, Pơlâyme, Đất Cuốc, v.v., quân và dân miền Nam đã liên tục tiến công, giành được những thắng lợi to lớn, luôn luôn giữ thế chủ động chiến lược trên toàn chiến trường, đánh bại bước đầu cuộc "chiến tranh cục bộ" của Mỹ.

e) Khi giặc Mỹ mở cuộc "phản công chiến lược mùa khô" lần thứ hai với trên bốn mươi vạn quân Mỹ và trên nửa triệu quân chư hầu và quân ngụy, chúng ta đã chủ trương mở mặt trận Trị -Thiên nhằm tiến công địch trên một chiến trường mới, buộc địch phải phân tán hơn nữa lực lượng cơ động của chúng, làm thất bại ý định của địch là mở rộng chiến tranh ra phía Bắc giới tuyến và đưa quân vào đồng bằng sông Cửu Long; đồng thời, chúng ta phản công và đánh bại các cuộc hành quân "tìm diệt" lớn của địch, như chiến dịch Gianxơn Xity, bẻ gãy gọng kìm "bình định" của địch, giữ vững thế làm chủ ở đồng bằng, làm đảo lộn chiến lược của địch và đẩy chúng sâu hơn nữa vào thế bị động phòng ngự.

g) Đối với miền Bắc, đế quốc Mỹ tiến hành cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân chính là nhằm ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc cho phong trào cách mạng miền Nam, phá hoại công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và làm giảm quyết tâm chống Mỹ của miền Bắc, hòng buộc nhân dân hai miền nước ta phải kết thúc cuộc chiến tranh giải phóng theo những điều kiện có lợi cho Mỹ. Chúng ta chủ trương kiên quyết làm thất bại mục tiêu đó của đế quốc Mỹ, nhanh chóng phát triển các lực lượng vũ trang phù hợp với yêu cầu mới của chiến tranh, đánh trả có hiệu quả và gây thiệt hại nặng cho không quân và hải quân của địch, đồng thời sẵn sàng đối phó với âm mưu của Mỹ mở rộng chiến tranh bằng lục quân ra miền Bắc. Chúng ta đã kịp thời chuyển hướng nền kinh tế quốc dân, giữ vững và phát triển sản xuất trong điều kiện có chiến tranh, căn bản bảo đảm giao thông vận tải thông suốt, kiên quyết bảo vệ và tiếp tục xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa và tăng cường chi viện cho cách mạng miền Nam.

3. Cách mạng miền Nam phát triển trong những điều kiện và đặc điểm sau đây:

a) Cách mạng miền Nam giương cao ngọn cờ chống chủ nghĩa thực dân mới của đế quốc Mỹ trong điều kiện nhân dân cả nước ta đã đánh bại sự xâm lược của đế quốc Pháp, mở đầu thời kỳ tan rã của chủ nghĩa thực dân cũ trên phạm vi thế giới. Nó tiếp tục sự nghiệp vẻ vang của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, trong đó nhân dân ta, với chiến thắng oanh liệt Điện Biên Phủ, đã hoàn toàn giải phóng được một nửa đất nước.

b) Cách mạng miền Nam nổ ra trong lúc miền Bắc đang đẩy mạnh công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và trong điều kiện nhân dân lao động ở miền Nam đã từng nắm chính quyền, làm cách mạng ruộng đất, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân để bảo đảm những lợi ích cơ bản về đời sống vật chất và tinh thần của mình và đã từng cầm súng bảo vệ chế độ đó trong suốt thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

c) Cách mạng miền Nam là một bước phát triển mới của phong trào cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Việt Nam do giai cấp công nhân lãnh đạo. Nó là một bộ phận khăng khít của cao trào cách mạng thế giới đang ở thế tiến công, đang đánh lùi từng bước và đánh đổ từng bộ phận chủ nghĩa đế quốc, nhằm lần lượt xoá bỏ những vị trí của chủ nghĩa đế quốc trên phạm vi thế giới.

d) Mặc dù đế quốc Mỹ là tên đế quốc đầu sỏ và hung hãn, có sức mạnh vật chất và kỹ thuật to lớn, có âm mưu và tham vọng làm bá chủ hoàn cầu, chúng đã vấp phải sức chống trả mãnh liệt của một dân tộc có hơn ba chục triệu người lấy công nông làm quân chủ lực của cách mạng, được một đảng mácxít - lêninnít kiên cường và từng trải lãnh đạo, một dân tộc liên tục làm ba cuộc cách mạng vĩ đại chống đế quốc trên hai mươi năm nay (Cách mạng Tháng Tám năm 1945, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hiện nay). Cách mạng miền Nam lại có hậu phương lớn trực tiếp là miền Bắc xã hội chủ nghĩa nối liền với hậu phương rộng lớn hơn, tức là phe xã hội chủ nghĩa.

Trong những điều kiện và đặc điểm cơ bản nói trên, nhân dân Việt Nam có đầy đủ khả năng tạo ra cho mình một sức mạnh to lớn về chính trị và quân sự để chiến thắng bất cứ bọn đế quốc xâm lược nào. Do đó, sự thất bại trước mắt của đế quốc Mỹ ở miền Nam đã rõ ràng và sự thất bại hoàn toàn của chúng là không thể tránh khỏi.

4. Chúng ta đang đứng trước triển vọng và thời cơ chiến lược lớn.

Đế quốc Mỹ đang ở trong tình thế tiến thoái lưỡng nan về chiến lược. So với mục tiêu chính trị và quân sự có hạn của chúng ở miền Nam, thì những cố gắng chiến tranh của Mỹ (cùng với những thiệt hại nặng nề của chúng) ở Việt Nam đã tới đỉnh cao.

Âm mưu cơ bản của đế quốc Mỹ ở miền Nam hiện nay vẫn là tìm mọi cách để duy trì chủ nghĩa thực dân mới của chúng. Trước mắt, chúng ra sức ổn định ngụy quân, ngụy quyền, tăng thêm quân Mỹ và quân chư hầu đến một mức độ nhất định để cố giữ cho tình thế của chúng ở miền Nam trong năm 1968 không bị đảo lộn một cách bất ngờ, tiếp tục chính sách "bình định" và "tìm diệt" trên một quy mô nào đó hòng giữ vững những vị trí then chốt và đầu não của chúng, hòng làm yếu lực lượng của ta và đẩy ta vào thế cầm cự với chúng; đồng thời, tăng cường bắn phá miền Bắc và tiến hành chính sách ngoại giao xảo quyệt hòng cô lập ta, làm cho ta cuối cùng phải nản chí và thương lượng theo những điều kiện của chúng.

Tuy âm mưu cơ bản và âm mưu trước mắt của địch là như vậy, nhưng do những thất bại liên tiếp của chúng trong thời gian qua, quân ngụy hiện nay không còn đủ sức làm nhiệm vụ "bình định", còn quân Mỹ và quân chư hầu thì không thể làm được nhiệm vụ "tìm diệt" có hiệu quả nữa. Lực lượng của địch đang bị dàn mỏng trên chiến trường và đang bị hãm trong vòng vây trùng trùng điệp điệp của ba thứ quân cách mạng và của nhân dân ta; thế chiến lược của chúng đã bị đảo lộn, tinh thần binh sĩ chúng càng thêm sa sút, bạc nhược. Mâu thuẫn nội bộ của Mỹ và ngụy ngày càng tăng, chúng ngày càng phải đương đầu với nhiều khó khăn rất lớn về chính trị, quân sự và tài chính. Vị trí chiến lược của Mỹ ngày càng suy yếu, không những ở miền Nam nước ta và ở nước Mỹ, mà cả trên phạm vi thế giới và chưa bao giờ chúng bị cô lập thảm hại như hiện nay.

Do những thất bại có tính chất chiến lược của Mỹ ở miền Nam và do những thắng lợi to lớn của ta, trong đông - xuân này, địch khó có khả năng mở cuộc "phản công mùa khô" lần thứ ba. Xu thế của tình hình trong cả năm 1968 là địch sẽ ngày càng chuyển vào phòng ngự một cách bị động hơn trước.

Về phía ta, chúng ta đã thắng địch cả về chiến lược lẫn chiến thuật và thế lực của ta phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Lực lượng quân sự và chính trị của ta ở miền Nam đã lớn mạnh hơn bất cứ thời kỳ nào trong lịch sử chiến tranh giải phóng của ta. Chúng ta đang nắm quyền chủ động trên toàn bộ chiến trường, đã thực hiện được phương châm mở rộng quyền làm chủ trên từng vùng để tiêu diệt địch và tiêu diệt nhiều sinh lực địch để mở rộng hơn nữa quyền làm chủ trên những vùng nông thôn đồng bằng và rừng núi rộng lớn. ở chung quanh các thành thị và ngay cả ở từng bộ phận của một số thành thị, ta cũng đang mở rộng quyền làm chủ với những mức độ khác nhau.

Các lực lượng vũ trang của ta đã tiến bộ vượt bậc, đã vận dụng những phương thức tác chiến chiến lược một cách độc đáo và linh hoạt, đã tiêu diệt được nhiều sinh lực địch, nhất là đã từng đánh một cách thắng lợi vào hàng loạt thành thị lớn nhỏ, hàng loạt căn cứ, sân bay, kho tàng và đường giao thông chiến lược của địch.

Quần chúng nhân dân ở các thành thị và những vùng còn tạm bị địch chiếm ở miền Nam đã nhiều lần nổi dậy khởi nghĩa với những hình thức khác nhau. Hàng triệu quần chúng đang sục sôi cách mạng và sẵn sàng vùng lên, sẵn sàng hy sinh tất cả để giành cho được độc lập, tự do, hoà bình, cơm áo, ruộng đất. Nhân dân lao động miền Nam, nhất là công nhân ở Sài Gòn - Chợ Lớn, đang vùng dậy mạnh mẽ, mở ra một khí thế mới đấu tranh quyết liệt chống Mỹ và tay sai trong các thành thị.

Hiện nay, chúng ta còn có một số nhược điểm trong các vấn đề bổ sung tại chỗ lực lượng vũ trang, đánh tiêu diệt những đơn vị lớn của Mỹ, xây dựng thực lực chính trị và chỉ đạo phong trào ở thành thị. Chúng ta cũng còn có những khó khăn nhất định về hậu cần, về giao thông vận tải, về công tác ngụy vận, địch vận. Đó là những nhược điểm và khó khăn mà ta cần phải ra sức khắc phục trong quá trình tiến lên của cách mạng. Nhưng điểm cơ bản của tình hình vẫn là ta đang ở thế thắng, thế chủ động và thuận lợi, địch đang ở thế thua, thế bị động và khó khăn. Tình hình ấy cho phép ta chuyển cuộc chiến tranh cách mạng của nhân dân ta ở miền Nam sang một thời kỳ mới, thời kỳ tiến công và nổi dậy giành thắng lợi quyết định.

II. Phương hướng và nhiệm vụ của ta trong thời kỳ mới

1. Nhiệm vụ trọng đại và cấp bách của ta trong thời kỳ mới là động viên những nỗ lực lớn nhất của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ở cả hai miền, đưa cuộc chiến tranh cách mạng của ta lên bước phát triển cao nhất, dùng phương pháp tổng công kích và tổng khởi nghĩa để giành thắng lợi quyết định, đạt tới mục tiêu chiến lược mà Đảng ta đã đề ra là:

a) Tiêu diệt và làm tan rã tuyệt đại bộ phận quân ngụy, đánh đổ ngụy quyền các cấp, giành toàn bộ chính quyền về tay nhân dân.

b) Tiêu diệt một phần quan trọng sinh lực và phương tiện chiến tranh của Mỹ, làm cho quân Mỹ không thực hiện được các nhiệm vụ chính trị và quân sự của chúng ở Việt Nam.

c) Trên cơ sở đó, đập tan ý chí xâm lược của Mỹ, buộc Mỹ phải chịu thua ở miền Nam, chấm dứt mọi hành động chiến tranh đối với miền Bắc, còn ta thì bảo vệ được miền Bắc xã hội chủ nghĩa và đạt được những mục tiêu trước mắt của cách mạng miền Nam là độc lập, dân chủ, hoà bình, trung lập, tiến tới thống nhất nước nhà.

Trong quá trình phấn đấu để giành thắng lợi quyết định theo những mục tiêu chiến lược nói trên, ta sẽ làm cho lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang của ta lớn mạnh vượt bậc, làm cho lực lượng địch tiếp tục suy yếu nhanh chóng, do đó mà bảo đảm cho ta có thể đối phó thắng lợi với bất cứ tình huống nào của cuộc chiến tranh.

2. Chúng ta tiến hành tổng công kích và tổng khởi nghĩa như thế nào?

Trước hết, cần nhận rõ rằng cuộc tổng công kích và tổng khởi nghĩa sắp tới sẽ là một giai đoạn, một quá trình tiến công chiến lược rất mãnh liệt và phức tạp, kết hợp tiến công quân sự với tiến công chính trị, thực hành ba mũi giáp công trên cả ba vùng chiến lược và phối hợp với tiến công ngoại giao. Đó là một giai đoạn bao gồm nhiều chiến dịch lớn của lực lượng vũ trang cách mạng ở các vùng chiến lược quan trọng kết hợp với những cuộc nổi dậy dưới nhiều hình thức của quần chúng nhân dân cách mạng ở các thành thị và vùng nông thôn còn tạm bị chiếm, bao gồm những cuộc công kích kết hợp với những cuộc khởi nghĩa tại "đô thành" của địch và các thành phố lớn, đặc biệt là các thành phố X, Y, Z, nơi tập trung bộ máy quân sự và hành chính đầu não của địch.

Cuộc tiến công của các lực lượng vũ trang trên các chiến trường chính và sự nổi dậy của nhân dân ở các thành thị lớn là hai mũi tiến công chính kết hợp chặt chẽ với nhau, trợ lực lẫn nhau và thúc đẩy toàn bộ cuộc tổng công kích và tổng khởi nghĩa khắp cả ba vùng thành thị, nông thôn đồng bằng và rừng núi. Đặc biệt, cuộc tiến công của các lực lượng vũ trang và sự nổi dậy của quần chúng nhân dân ở các thành thị lớn là mũi nhọn thọc vào yết hầu của địch, có tầm quan trọng quyết định đối với toàn bộ chiến trường và toàn cuộc chiến tranh. Vì vậy, tất cả những cuộc công kích và khởi nghĩa ở các vùng khác trên chiến trường miền Nam đều có nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ với các thành thị và trợ lực đầy đủ cho các cuộc công kích và khởi nghĩa ở các thành thị lớn.

Tổng công kích và tổng khởi nghĩa là một quá trình ta liên tục tiến công, truy kích, tiêu diệt và đánh đổ địch cả về quân sự và chính trị, đồng thời cũng là quá trình địch phản kích ác liệt để giành giật và chiếm lại những vị trí chiến lược quan trọng đã mất. Giai đoạn tổng công kích và tổng khởi nghĩa sẽ kéo dài trong một thời gian nào đó hoặc có thể rút ngắn hơn, điều ấy tuỳ thuộc vào sự cố gắng chủ quan của ta và sự đối phó của địch. Nhưng trong tình hình địch phải chuyển vào thế bị động phòng ngự và đang tiến thoái lưỡng nan về chiến lược như hiện nay thì những cố gắng chủ quan và nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh của ta có tác dụng quyết định trực tiếp.

3. Muốn thực hiện thắng lợi cuộc tổng công kích và tổng khởi nghĩa, ta phải đủ sức mạnh về quân sự và chính trị, phải biết chọn đúng những hướng tiến công và những biện pháp tiến công chiến lược.

Ta tiến hành tổng công kích và tổng khởi nghĩa không phải trong điều kiện kẻ địch đã kiệt quệ trong một cuộc chiến tranh thế giới (như trong trường hợp Cách mạng tháng Mười Nga, hoặc Cách mạng tháng Tám của ta), mà là trong những điều kiện như sau: về mặt quân sự, địch còn trên một triệu quân và một tiềm lực chiến tranh lớn, nhưng đội quân đó đã liên tiếp thất bại về chiến lược và chiến thuật, quân số tuy đông nhưng tinh thần bạc nhược và bắt đầu suy sụp; về mặt chính trị, địch đang lâm vào tình trạng khủng hoảng toàn diện và nghiêm trọng, chúng tỏ ra không thể thống trị nhân dân miền Nam được nữa và nhân dân miền Nam cũng không chịu sống dưới ách thống trị của chúng nữa; trong khi đó, ta đang trên thế thắng và đang nắm quyền chủ động trên khắp chiến trường; lực lượng vũ trang của ta đã lớn mạnh về mọi mặt, đội quân chính trị quần chúng của ta rất hùng hậu; đại bộ phận quần chúng nhân dân trong các vùng tạm bị chiếm đã được rèn luyện và thử thách qua nhiều năm đấu tranh gay go và đã tỏ rõ quyết tâm cách mạng rất cao.

Trong những điều kiện như vậy, về phương pháp, ta chủ trương không chỉ phát động tổng công kích, mà còn đồng thời phát động tổng khởi nghĩa, tức là dùng lực lượng vũ trang mạnh của ta đánh vào các binh đoàn chủ lực của địch, đánh mạnh vào "đô thành" và các thành phố khác, tạo điều kiện cho hàng triệu quần chúng ở thành thị và các vùng nông thôn còn tạm bị chiếm nổi dậy khởi nghĩa, phối hợp với lực lượng vũ trang của ta để tiêu diệt và làm tan rã quân địch, đánh đổ các cơ quan đầu não của ngụy quyền, làm rối loạn và tê liệt đến tận gốc bộ máy chiến tranh của Mỹ và ngụy, biến hậu phương và dự trữ chiến lược của địch thành hậu phương và dự trữ chiến lược của ta, vừa liên tục tiến công tiêu diệt địch, vừa không ngừng phát triển lực lượng ta về chính trị và quân sự, làm thay đổi mau chóng lực lượng so sánh một cách có lợi cho ta, không có lợi cho địch và giành thắng lợi quyết định về ta.

Để thực hiện tổng công kích và tổng khởi nghĩa, một mặt, phải sử dụng tốt nhất lực lượng vũ trang của ta, căng địch ra khắp chiến trường, phải biết điều động lực lượng quân sự của địch ra các chiến trường quan trọng và sử dụng những quả đấm mạnh đánh quỵ các binh đoàn chủ lực của địch, đồng thời biết kịp thời phản công tiêu diệt địch, bẻ gãy các cuộc phản kích của chúng; mặt khác, đòn chính của ta phải nhằm vào các thành thị quan trọng, kết hợp lực lượng xung kích về quân sự với lực lượng chính trị của quần chúng ở các thành thị và vùng nông thôn kế cận vùng dậy đánh sụp các cơ quan đầu não của Mỹ và ngụy, đánh phá các hậu cứ, các cơ sở hậu cần, các trung tâm thông tin và các phương tiện giao thông vận tải chiến lược của địch là những yếu tố vật chất không thể thiếu được trong bản thân sức mạnh của quân đội chính quy và hiện đại của Mỹ, đồng thời kêu gọi binh lính ngụy quay lại cùng với nhân dân khởi nghĩa. Đó là đòn ác liệt nhất đánh vào óc, tim, mạch máu của địch và cũng là cách đánh tốt nhất để thực hiện ba mũi giáp công trong cả ba vùng chiến lược, để tiêu diệt sinh lực địch đến mức cao nhất, làm sụp đổ chỗ dựa chính trị của địch và đè bẹp ý chí xâm lược của chúng.

4. Trong quá trình tổng công kích và tổng khởi nghĩa, phải nắm vững những phương châm và nguyên tắc như sau:

Về phương châm, chúng ta phải thực hiện đến mức cao nhất các mặt kết hợp và phối hợp sau đây:

- Kết hợp đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị và ngụy vận, địch vận, thực hiện cho kỳ được khẩu hiệu "công nông binh liên hiệp".

- Kết hợp hoạt động ở cả ba vùng chiến lược: thành thị, nông thôn đồng bằng và rừng núi, đặc biệt chú ý kết hợp chặt chẽ và khôn khéo hoạt động trong các thành thị với hoạt động ở các vùng nông thôn kế cận. Phối hợp nhịp nhàng kế hoạch hành động trong phạm vi từng vùng một và trên phạm vi toàn chiến trường.

- ở thành thị, kết hợp lực lượng vũ trang và lực lượng chính trị từ ngoài tiến công vào với sự nổi dậy mạnh mẽ dưới nhiều hình thức của hàng triệu quần chúng nhân dân trong thành phố.

- Kết hợp việc tiêu diệt và làm tan rã địch với việc tăng cường nhanh chóng lực lượng của ta cả về quân sự và chính trị, làm cho ta càng đánh càng mạnh và có thể đối phó một cách thắng lợi với mọi tình huống diễn biến của cuộc chiến tranh.

- Kết hợp chặt chẽ tiến công quân sự, tiến công chính trị trong nước với tiến công ngoại giao.

- Phối hợp cuộc đấu tranh của nhân dân ba nước Việt Nam, Lào và Campuchia, thực hiện sự giúp đỡ nhau một cách thích hợp, làm cho địch không thể sử dụng được thế lực phản động ở Lào và Campuchia để chống lại phong trào cách mạng ở Việt Nam, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ mạnh mẽ và tích cực của các nước xã hội chủ nghĩa anh em và của phong trào nhân dân thế giới chống Mỹ xâm lược.

Nguyên tắc cơ bản cần nắm vững trong quá trình tổng công kích và tổng khởi nghĩa là:

Tập trung lực lượng quân sự và lực lượng chính trị đến mức cao nhất, một cách hợp lý nhất, tiến công mãnh liệt vào những hướng chiến lược chính; kiên quyết tiến công, liên tục tiến công, nhằm đúng vào những nơi xung yếu của địch mà đánh những đòn quyết định, giành cho kỳ được thắng lợi ở những nơi quyết định, phải tuyệt đối giữ cho được nhân tố bất ngờ; phải biết giành thắng lợi từng giờ từng phút và không ngừng mở rộng thắng lợi; kiên quyết chống trả và bẻ gãy các cuộc phản kích của địch và truy kích địch đến cùng để giành thắng lợi cao nhất.

5. Dự đoán những khả năng phát triển của tình hình

Có thể có ba khả năng:

a) Khả năng thứ nhất là ta giành được thắng lợi to lớn ở các chiến trường quan trọng, những cuộc công kích và khởi nghĩa của ta cuối cùng thành công ở các thành thị lớn và ta lần lượt đập tan được những cuộc phản kích của địch, làm cho địch thất bại đến mức không thể gượng lại được nữa, đè bẹp ý chí xâm lược của địch, bắt chúng phải chịu thua, phải thương lượng, đi đến kết thúc chiến tranh theo những mục tiêu và yêu cầu của ta.

b)Khả năng thứ hai là tuy ta giành được những thắng lợi quan trọng ở nhiều nơi, nhưng địch cố gắng tập trung và tăng viện thêm lực lượng từ ngoài vào, giành lại và giữ vững được những vị trí quan trọng, ổn định được các thành thị lớn, nhất là "đô thành" và dựa vào các căn cứ lớn để tiếp tục chiến đấu với ta.

c) Khả năng thứ ba là Mỹ động viên và tăng viện thêm nhiều lực lượng, mở rộng chiến tranh cục bộ ra miền Bắc Việt Nam, sang Campuchia và ở Lào, hòng xoay chuyển cục diện chiến tranh và gỡ thế thua của chúng.

Chúng ta phải nỗ lực phi thường, đem hết tinh thần và lực lượng, quyết chiến đấu giành cho kỳ được thắng lợi cao nhất theo khả năng thứ nhất, vì hơn lúc nào hết, chúng ta đang đứng trước thời cơ thuận lợi để giành thắng lợi quyết định trong cuộc chiến tranh yêu nước vĩ đại của chúng ta theo mục tiêu chiến lược mà chúng ta đã định từ trước.

Nhưng nếu tình hình diễn biến theo khả năng thứ hai, thì do những thắng lợi quan trọng mà chúng ta đã giành được, lực lượng của ta không những không hề bị giảm sút, mà trái lại còn mạnh lên gấp bội về quân sự và chính trị, vùng giải phóng ở nông thôn đồng bằng và rừng núi sẽ được mở rộng và củng cố hơn, quân địch bị vây hãm trong các căn cứ của chúng sẽ bị ta thừa thắng mà tiếp tục tiến công cả về quân sự lẫn chính trị cho đến khi chúng bị đánh bại hoàn toàn.

Trước mắt, khả năng thứ ba có rất ít, nhưng chúng ta phải luôn luôn nâng cao cảnh giác, chuẩn bị sẵn sàng để chủ động đối phó với mọi tình huống có thể xảy ra.

III. Mấy nhiệm vụ và công tác cụ thể

A. Về quân sự

Nhiệm vụ chủ yếu của ta về quân sự là phải chuẩn bị và tiến hành tổng công kích (kết hợp với tổng khởi nghĩa) đến thắng lợi và phải nhanh chóng tăng cường lực lượng vũ trang cách mạng.

1. Phải căn cứ vào nhiệm vụ và phương hướng chiến lược chung mà định ra nhiệm vụ quân sự, kế hoạch quân sự, đồng thời chuẩn bị về lực lượng, về phương hướng tác chiến chung trên toàn chiến trường và riêng từng chiến trường, nhất là ở những chiến trường trọng điểm, để khi tiến hành tổng công kích thì có thể kết hợp chặt chẽ với tổng khởi nghĩa và thực hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa các chiến trường.

2. Về mục tiêu công kích, một mặt phải chọn đúng những chiến trường, phải có kế hoạch kéo cho được lực lượng cơ động của địch ra ngoài để tiêu diệt và đánh mạnh vào các đơn vị chủ lực lớn của địch; mặt khác, phải nhằm đúng hướng công kích chủ yếu là các thành thị, nhất là những thành thị lớn, nơi tập trung lực lượng và bộ máy đầu não của Mỹ và ngụy.

Trong khi nắm vững mục tiêu công kích chính là các chiến trường trọng điểm và các thành thị, thì đồng thời phải phát động công kích và khởi nghĩa ở tất cả những vùng nông thôn và quận lỵ tạm bị chiếm, các đường giao thông chiến lược của địch và phải có kế hoạch phối hợp công kích và khởi nghĩa ở cả ba vùng chiến lược để tiêu diệt và làm tan rã đại bộ phận ngụy quân, ngụy quyền.

3. Khi công kích vào các thành thị, phải lập tức kết hợp phát động quần chúng khởi nghĩa, nhanh chóng tổ chức và vũ trang quần chúng, lãnh đạo quần chúng tham gia đấu tranh vũ trang, đập tan chính quyền và các ổ đề kháng của địch, tước vũ khí địch, nhanh chóng tổ chức tốt việc phòng thủ thành phố và kiên quyết đánh bại những cuộc phản kích của địch (bằng cách từ trong đánh ra và từ ngoài đánh vào). Phải tiến công hàng loạt và đánh phá mạnh mẽ những nơi yết hầu của địch, những cơ quan đầu não và then chốt, những sở chỉ huy quan trọng của Mỹ, của ngụy quân, ngụy quyền; phải chiếm giữ hoặc phá hoại cho bằng được những cơ sở hậu cần, những kho vũ khí, đạn dược, xăng dầu, phương tiện vận tải, lương thực, những sân bay, hải cảng, đầu mối giao thông, những trung tâm thông tin, tuyên truyền và đài phát thanh; phải chiếm giữ các nhà máy điện, máy nước, cơ quan ngân hàng, v.v., tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch và làm tê liệt sức đề kháng của chúng.

4. Cần dựa trên cơ sở hàng triệu quần chúng khởi nghĩa vũ trang và lực lượng địch tan rã từng mảng để nhanh chóng phát triển lực lượng vũ trang của ta lớn mạnh vượt bậc, làm thay đổi hẳn lực lượng so sánh giữa ta và địch trong một thời gian ngắn.

5. Nhân lúc địch tan rã, rút lui, ta phải thừa thắng xông lên, kiên quyết và liên tục truy kích quân địch cho đến toàn thắng, đập tan những cuộc phản kích của chúng, lùng diệt bọn tàn quân, nhất là bọn chỉ huy ngoan cố và gian ác, tước cho được nhiều vũ khí và bắt cho được nhiều tù binh.

B. Về chính trị

Nhiệm vụ chủ yếu của ta về chính trị là chuẩn bị và phát động quần chúng nổi dậy tổng khởi nghĩa (kết hợp với tổng công kích) cho đến thành công, đập tan ngụy quyền và các tổ chức chính trị phản động khác, xây dựng chính quyền cách mạng và phát triển nhanh chóng lực lượng chính trị và vũ trang của quần chúng.

1. Phải dựa vào nhiệm vụ và phương hướng chiến lược chung mà định ra nhiệm vụ và kế hoạch chuẩn bị và thực hiện tổng khởi nghĩa, chủ yếu là khởi nghĩa ở các thành thị; phải tích cực chuẩn bị lực lượng quần chúng, định ra những hình thức tổ chức quần chúng thích hợp, đề ra những khẩu hiệu có sức tập hợp mạnh mẽ quần chúng đông đảo, phát động và thúc đẩy phong trào đấu tranh chính trị thành một cao trào tiền khởi nghĩa, hoặc phát động quần chúng trực tiếp nổi dậy khởi nghĩa kết hợp với tổng công kích.

2. Khi khởi nghĩa nổ ra, phải lãnh đạo quần chúng hành động kịp thời và phù hợp với tình hình từng nơi, từng lúc, phối hợp chặt chẽ với công kích quân sự, đập tan nguỵ quyền các cấp và các tổ chức chính trị phản động của địch, lập chính quyền cách mạng, tước vũ khí địch, bắt tù binh và vũ trang cho quần chúng, phát triển các lực lượng vũ trang cách mạng và tiến hành các công tác kháng chiến, cứu nước, giữ gìn trật tự trị an, bảo đảm mọi sinh hoạt cần thiết của xã hội, thực hiện khẩu hiệu "Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng", v.v..

3. Khẩu hiệu trung tâm trong khởi nghĩa là: độc lập, tự do, hoà bình, cơm áo, ruộng đất, chấm dứt chiến tranh xâm lược, đế quốc Mỹ cút về nước, chủ quyền thuộc về người Việt Nam. Phải có bộ máy tuyên truyền thật mạnh, nắm lấy các phương tiện thông tin, tuyên truyền trong thành phố và thông qua quần chúng cách mạng mà tuyên truyền sâu rộng những khẩu hiệu nói trên, phổ biến cương lĩnh chính trị và các chính sách cơ bản của Mặt trận Dân tộc Giải phóng; giữ vững và không ngừng nâng cao khí thế tiến công và quyết tâm chiến đấu của quần chúng để bảo vệ chính quyền cách mạng.

4. Thành lập Mặt trận thứ hai và tổ chức chính quyền mới

a) Để triệt để cô lập đế quốc Mỹ và bè lũ Thiệu - Kỳ, để phân hoá địch đến mức cao nhất, tập hợp thêm những lực lượng, những cá nhân có tinh thần chống Mỹ và Thiệu - Kỳ và tranh thủ các tầng lớp trung gian ở các thành thị, đồng thời tranh thủ được sự đồng tình và ủng hộ rộng rãi hơn nữa ở ngoài nước, trong cao trào cách mạng của quần chúng, cần thành lập một Mặt trận thứ hai bên cạnh Mặt trận Dân tộc Giải phóng, lấy một tên thích hợp với cương lĩnh rộng rãi hơn Cương lĩnh chính trị của Mặt trận Dân tộc Giải phóng. Mặt trận thứ hai này sẽ giữ thái độ độc lập đối với Mặt trận dân tộc Giải phóng miền Nam, nhưng tuyên bố thực hiện liên minh với Mặt trận Dân tộc Giải phóng và tất cả những người muốn phấn đấu cho miền Nam Việt Nam có độc lập, chủ quyền, dân chủ, hoà bình và trung lập.

b) Phải nhanh chóng tổ chức chính quyền cách mạng của nhân dân. Chính quyền cấp huyện, quận, khu phố, xã phải do ta nắm hoàn toàn và phải dựa hẳn vào sức mạnh của nhân dân lao động. ở bên trên, phải kịp thời thành lập chính quyền liên hiệp dân tộc. Chính phủ Trung ương và chính quyền cách mạng ở các thành phố cần có tính chất liên hiệp rộng rãi, phù hợp với sách lược của Mặt trận thứ hai, để có thể tập hợp được tất cả các lực lượng chống Mỹ và Thiệu - Kỳ, đồng thời phải có năng lực lãnh đạo cuộc kháng chiến, cứu nước và làm được nhiệm vụ quản lý hành chính.

c) Cần chuẩn bị những người tiêu biểu gồm nhiều thành phần để đưa vào chính quyền liên hiệp dân tộc và cơ quan lãnh đạo Mặt trận thứ hai, đồng thời phải chuẩn bị tuyên ngôn, chương trình hành động, chính sách, sách lược của các tổ chức này, đặc biệt là các vấn đề có liên quan đến chủ quyền dân tộc, độc lập và dân chủ, hoà bình và chiến tranh, đến các quyền dân chủ và dân sinh, đến các đảng phái, tôn giáo, dân tộc, ngoại kiều, đến ngụy quân và nhân viên ngụy quyền, đến chính sách đối ngoại.

5. Phải hết sức chú ý đến vấn đề trật tự, an ninh và vấn đề phòng tránh trong các thành thị mới giải phóng. Phải chiến đấu tốt để giữ gìn trật tự, trị an; ngược lại phải giữ vững trật tự, trị an và tổ chức phòng tránh tốt để bảo đảm chiến đấu thắng lợi. Cần nắm vững và dựa vào lực lượng quần chúng cơ bản, kiên quyết quét sạch các thế lực phản động, đập tan các tổ chức của địch và âm mưu phá hoại của chúng, nhanh chóng lập lại trật tự, khôi phục đời sống bình thường, đồng thời có phương sách đối phó với các loại tay sai của địch.

Ngay sau khi thành lập Chính phủ Trung ương và chính quyền địa phương, phải có kế hoạch ban bố các quyền lợi cấp bách về chính trị và kinh tế cho quần chúng, đặc biệt phải nắm vững và giải quyết tốt vấn đề tiếp tế và ổn định đời sống của các tầng lớp nhân dân ở các thành thị lớn.

6. Khi tiến hành khởi nghĩa ở thành thị, phải đồng thời phát động quần chúng ở các vùng nông thôn chung quanh các thành thị còn bị địch chiếm đóng nổi dậy khởi nghĩa kết hợp với công kích quân sự, phá tan toàn bộ hệ thống "ấp chiến lược" của địch, diệt tề, trừ gian, tước vũ khí của dân vệ hoặc kêu gọi họ ra hàng, đập tan các tổ chức phản động, tổ chức cho quần chúng đông đảo nhanh chóng tham gia chiến đấu và sản xuất, làm cho phong trào cách mạng ở các thành thị và các vùng nông thôn gắn liền với nhau và thúc đẩy lẫn nhau, bảo đảm cho cuộc khởi nghĩa thành công và đập tan được sự phản kích của địch.

c. Về công tác ngụy vận, địch vận

Nhiệm vụ chủ yếu của công tác ngụy vận, địch vận là phải góp phần làm tan rã quân ngụy, gây phong trào khởi nghĩa trong ngụy quân, thực hiện khẩu hiệu "công nông binh liên hiệp" và gây phong trào phản chiến trong quân Mỹ và quân chư hầu, làm cho tổng công kích và tổng khởi nghĩa giành được thắng lợi một cách thuận lợi.

Đây là một nhiệm vụ có tính chất chiến lược, phải được thực hiện tốt. Cần phải củng cố lại các bộ máy chuyên trách, tổ chức các đội xung phong làm công tác ngụy vận, địch vận, đồng thời phải phát động toàn dân, toàn quân làm công tác ngụy vận, địch vận. Phải tăng cường tinh thần tiến công địch, khắc phục những nhược điểm và chậm trễ trong công tác ngụy vận, địch vận. Phải tuyên truyền và phổ biến sâu rộng các chủ trương, chính sách của Mặt trận đối với ngụy quân, ngụy quyền, kêu gọi ngụy quân làm binh biến, quay súng khởi nghĩa, cùng với nhân dân đập tan bộ máy chiến tranh của địch, chấm dứt chiến tranh xâm lược, giành hoà bình, độc lập cho Tổ quốc, tự do, cơm áo và ruộng đất cho nhân dân.

D. về hoạt động quốc tế và đấu tranh ngoại giao

Nhiệm vụ chủ yếu của hoạt động quốc tế và công tác ngoại giao là phải phối hợp chặt chẽ và nhịp nhàng với đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị ở trong nước, tích cực phục vụ cho cuộc tổng công kích và tổng khởi nghĩa giành được thắng lợi. Do đó, cần phải có những phương pháp và hình thức thích hợp để tiến công ngoại giao, nhằm làm cho địch càng lúng túng, bị động, gây mâu thuẫn, phân hoá và cô lập địch đến cao độ, khiến cho địch do dự, lừng chừng trong âm mưu kéo dài chiến tranh, nhằm tích cực góp phần vào việc giành và củng cố từng bước những thắng lợi của ta, ra sức tranh thủ sự ủng hộ quốc tế của các nước xã hội chủ nghĩa, các nước dân tộc chủ nghĩa tích cực và của nhân dân thế giới.

Công tác ngoại giao của ta phải nhằm tiến công địch trong lúc chúng đang lúng túng, bị động cả về quân sự và chính trị; đồng thời phải mở đường cho địch đi vào thương lượng theo hướng có lợi nhất cho ta. Phải chuẩn bị những phương án cần thiết để khi tình hình bắt buộc địch phải thương lượng với ta thì ta có thể luôn luôn giữ vững thế chủ động trong quá trình đàm phán. Phương án của ta phải đề ra cụ thể việc chấm dứt chiến tranh xâm lược, việc rút hết quân Mỹ, quân chư hầu và xoá bỏ các căn cứ quân sự của Mỹ ở miền Nam, việc nhân dân miền Nam tự quyết định trong vấn đề xây dựng chính quyền của mình, việc địch phải bồi thường thiệt hại chiến tranh đối với hai miền, việc bảo đảm hoà bình ở Việt Nam và toàn cõi Đông Dương, v.v..

E. Về công tác tư tưởng, công tác tổ chức và vấn đề chỉ đạo thực hiện

Nhiệm vụ trung tâm trước mắt của Đảng là phải tập trung toàn lực chỉ đạo cuộc tổng công kích và tổng khởi nghĩa cho đến toàn thắng.

1. Công tác tư tưởng

Phải làm cho toàn Đảng, toàn quân, toàn dân nhận thức đúng tình hình và nhiệm vụ trong thời kỳ mới, nhận rõ thắng lợi của ta, thất bại của địch, khả năng và triển vọng của tình hình, phương hướng phấn đấu cụ thể để giành thắng lợi quyết định trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước; do đó mà tuyệt đối tin tưởng ở sự lãnh đạo của Trung ương, kiên quyết vì lợi ích tối cao của Tổ quốc, vì tiền đồ vẻ vang của dân tộc và sự sống còn của nhân dân cả nước mà ra sức vượt mọi khó khăn, chịu đựng mọi gian khổ, sẵn sàng hy sinh tất cả để xông lên tiến công địch, liên tục chiến đấu tới cùng để giành thắng lợi, đồng thời tích cực chuẩn bị để đối phó một cách thắng lợi với mọi tình huống. Phải kiên quyết chống mọi biểu hiện của tư tưởng hữu khuynh, như cầu an, bảo mạng, sợ gian khổ, sợ khó khăn, sợ hy sinh, bi quan, tiêu cực, hoặc chủ quan, nóng vội.

Đối với cán bộ, đảng viên, phải có kế hoạch từng bước làm cho mọi người quán triệt quyết tâm chiến lược của Trung ương Đảng, động viên toàn Đảng nâng cao tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức và kỷ luật, phát huy tính tiên phong cách mạng, gương mẫu đi đầu, lôi cuốn toàn quân, toàn dân dũng cảm xông lên những nơi gay go, gian khổ nhất, những mũi nhọn của cuộc đấu tranh cách mạng, để đánh thắng quân thù, hoàn thành sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước.

2. Công tác tổ chức và cán bộ

ở miền Nam, phải hết sức chú trọng xây dựng và phát triển các lực lượng nòng cốt trong các tổ chức quần chúng, các tổ chức bí mật và công khai hoặc nửa công khai, để kịp thời đáp ứng phong trào cách mạng rộng lớn của quần chúng. Khi quần chúng vùng lên khởi nghĩa, phải biết dựa vào công nhân và nhân dân lao động để nhanh chóng đào tạo và bồi dưỡng những cốt cán mới trưởng thành trong phong trào thành một đội ngũ cán bộ đông đảo và đáng tin cậy, bao gồm đủ các loại cán bộ, hoạt động trong công nhân, thanh niên, phụ nữ, trí thức, tôn giáo và dân tộc.

Phải sớm tăng cường và ổn định các cơ quan lãnh đạo và chỉ huy các chiến trường, nhất là các chiến trường trọng điểm, chuẩn bị đủ cán bộ có năng lực, có kinh nghiệm về hành chính, về trật tự trị an, về kinh tế, văn hoá và thông tin, tuyên truyền để bố trí vào bộ máy chính quyền các cấp và quản lý các thành phố mới giải phóng.

Miền Bắc có trách nhiệm chuẩn bị tăng cường cho miền Nam một số cán bộ cốt cán theo yêu cầu của nhiệm vụ mới; ngoài ra, phải chuẩn bị một số cán bộ các ngành để bổ sung cho miền Nam khi giành được thắng lợi quyết định.

3. Chỉ đạo thực hiện

Chỉ đạo thực hiện cuộc tổng công kích và tổng khởi nghĩa là công tác trọng tâm trước mắt của toàn Đảng, cho nên Bộ Chính trị Trung ương Đảng cần dành phần lớn thì giờ vào việc đó.

Về công tác quân sự, dưới sự lãnh đạo của Bộ chính trị, Quân uỷ Trung ương có nhiệm vụ vạch ra kế hoạch và chỉ đạo thực hiện.

Bộ Chính trị cần tổ chức việc trực tiếp theo dõi tình hình một cách chặt chẽ để hướng dẫn Trung ương Cục và các Khu uỷ Khu V, Khu uỷ Trị - Thiên chỉ đạo phối hợp các mặt công tác đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị, nhất là trong giai đoạn tổng công kích, tổng khởi nghĩa và công tác quản lý các thành thị và vùng nông thôn mới giải phóng.

Để đảm bảo thực hiện tốt cuộc tiến công chiến lược, cần phải kiểm tra việc chuẩn bị thực tế ở các chiến trường và tổ chức bộ máy thông tin liên lạc thật chặt chẽ và thông suốt.

4. Vấn đề giữ bí mật

Cần có chế độ và kế hoạch bảo đảm giữ bí mật một cách nghiêm ngặt về vấn đề thực hiện quyết tâm chiến lược của ta. Chế độ và biện pháp giữ bí mật do Ban bí thư Trung ương Đảng, Quân uỷ Trung ương và Trung ương Cục quy định. Quân uỷ Trung ương có kế hoạch tiến hành nghi binh chiến lược.

G. Về nhiệm vụ của miền Bắc

Nhiệm vụ chủ yếu của miền Bắc trong thời gian trước mắt là phải bảo đảm công tác tăng cường hậu phương lớn và công tác chi viện cho miền Nam, phục vụ tốt nhất cho cuộc tổng công kích và tổng khởi nghĩa giành được thắng lợi.

Phải ra sức xây dựng và củng cố lực lượng quốc phòng ở các địa phương, nhất là ở Khu IV cũ, ra sức đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp và công nghiệp, kiên quyết đánh bại mọi bước leo thang mới trong cuộc chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ, bảo đảm giao thông vận tải thông suốt, nhất là trên những tuyến đường trực tiếp chi viện cho miền Nam và Trị Thiên.

Phải vượt mọi khó khăn để hoàn thành thắng lợi kế hoạch nhà nước năm 1968 trong bất kỳ tình huống nào, bảo đảm củng cố hậu phương và chi viện cho tiền tuyến; đồng thời, phải chuẩn bị kế hoạch khôi phục và phát triển kinh tế miền Bắc và kế hoạch điều hoà kinh tế giữa hai miền khi miền Nam được giải phóng.

Phải cố gắng tổ chức tốt đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân miền Bắc, đồng thời động viên sức người, sức của đến mức cao nhất cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của cả hai miền; khi cần, phải động viên cán bộ, đảng viên và nhân dân chịu đựng thiếu thốn để chi viện cho tiền tuyến, bảo đảm cho miền Nam giành được thắng lợi quyết định.

Trong khi tích cực bảo vệ miền Bắc, chi viện miền Nam, phải ra sức giúp đỡ nhân dân Lào giành thêm thắng lợi mới vàủng hộ mạnh mẽ nhân dân Campuchia chống mọi âm mưu xâm lược của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai.

*

* *

Từ Hội nghị lần thứ 13 của Trung ương Đảng đến nay, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của toàn dân ta đã giành thêm được những thắng lợi to lớn và rực rỡ. Quân và dân ta rất anh hùng, đã và đang đánh thắng tên đế quốc cường bạo nhất trong phe đế quốc chủ nghĩa. Hiện nay, nắm vững thời cơ thuận lợi, chúng ta hạ quyết tâm tiến hành cuộc tổng công kích và tổng khởi nghĩa để giành thắng lợi quyết định cho cuộc chiến tranh yêu nước thần thánh của chúng ta.

Nhân dân ta đang sống trong thời kỳ vẻ vang nhất, vĩ đại nhất của lịch sử dân tộc.

Trung ương Đảng kêu gọi toàn Đảng, toàn quân, toàn dân hãy tăng cường đoàn kết nhất trí, triệu người như một, đạp bằng mọi khó khăn, trở ngại, vượt qua mọi thử thách, hy sinh, dũng cảm và mưu trí, thừa thắng xông lên thực hiện tổng công kích và tổng khởi nghĩa, quyết tiêu diệt giặc Mỹ xâm lược và bè lũ tay sai bán nước, giành thắng lợi quyết định cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, hoàn thành sự nghiệp giải phóng miền Nam, tiến tới thống nhất nước nhà.

Vì nghĩa vụ thiêng liêng đối với Tổ quốc, vì sự nghiệp cách mạng cao cả của nhân dân thế giới chúng ta hãy anh dũng tiến lên giành lấy toàn thắng!

"THƯ CỦA BAN CHẤP HÀNH QUỐC TẾ CỘNG SẢN GỬI CÁC NHÓM CỘNG SẢN ĐÔNG DƯƠNG VỀ VẤN ĐỀ THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN ĐÔNG DƯƠNG" (27.10.1929)

2007-06-01T11:10:00.001-07:00

"THƯ CỦA BAN CHẤP HÀNH QUỐC TẾ CỘNG SẢN GỬI CÁC NHÓM CỘNG SẢN ĐÔNG DƯƠNG VỀ VẤN ĐỀ THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN ĐÔNG DƯƠNG" (27.10.1929):

bức thư đã phân tích tình hình cách mạng quốc tế, sự lớn mạnh của phong trào cách mạng Đông Dương, sự cần thiết phải có một đảng cộng sản duy nhất, sự tai hại và nguy hiểm của tình trạng tồn tại nhiều tổ chức cộng sản biệt lập. "Nhiệm vụ quan trọng hơn hết và tuyệt đối cần kíp của tất cả những người cộng sản Đông Dương là sáng lập một đảng cách mạng của giai cấp vô sản ở Đông Dương, chỉ có đảng ấy là tổ chức cộng sản mà thôi". Thư này chưa đến với Nguyễn Ái Quốc, song với tư cách là phái viên của Quốc tế Cộng sản, có đầy đủ quyền quyết định mọi vấn đề liên quan đến phong trào cách mạng ở Đông Dương nên Người đã chủ động triệu tập đại biểu của Đông Dương Cộng sản Đảng và An Nam Cộng sản Đảng họp từ ngày 6.1.1930 để bàn việc thống nhất thành một đảng lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam.

http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=1350aWQ9ODgyNyZncm91cGlkPTQma2luZD0ma2V5d29yZD0=&page=1
----
"TUYÊN NGÔN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN":
cương lĩnh của "Đồng minh những người cộng sản" do Mac và Enghen soạn thảo, công bố lần đầu tiên vào 2.1848 ở Luân Đôn. "TNCĐCS" gồm lời mở đầu và bốn chương nêu lên những luận điểm cơ bản của chủ nghĩa xã hội khoa học; sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất và sức sản xuất tất yếu dẫn đến sự sụp đổ của chủ nghĩa tư bản và thắng lợi của chủ nghĩa xã hội. Đấu tranh giai cấp là động lực thúc đẩy sự phát triển của xã hội loài người. Sứ mạng lịch sử của giai cấp vô sản là "người đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản" và "người xây dựng chủ nghĩa xã hội ". Tuyên ngôn nhấn mạnh vai trò lãnh đạo của giai cấp vô sản và bộ tham mưu là đảng cộng sản. Muốn giải phóng mình, phải dùng bạo lực cách mạng để giành và nắm chính quyền, thiết lập sự đoàn kết quốc tế theo khẩu hiệu "Vô sản tất cả các nước, đoàn kết lại". "TNCĐCS" là văn kiện có tính chất cương lĩnh, lần đầu tiên nêu ra những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa xã hội khoa học
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=12C5aWQ9NDI4MSZncm91cGlkPTQma2luZD0ma2V5d29yZD0=&page=1

----
"TUYÊN NGÔN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN ĐÔNG DƯƠNG 1929":
công bố sau khi đoàn đại biểu Bắc Kỳ rút khỏi Đại hội lần thứ nhất của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên họp ở Hương Cảng (5.1929) về nước. Ngày 17.6.1929, tại Hà Nội, đại biểu các tổ chức cơ sở cộng sản ở Miền Bắc họp quyết định lập ra Đảng Cộng sản Đông Dương (Đông Dương Cộng sản Đảng), thông qua tuyên ngôn của Đảng... Tuyên ngôn nêu rõ mục đích của Đảng là đánh đổ chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa tư bản, chế độ phong kiến, giải phóng công nhân, nông dân, thành lập chuyên chính vô sản, tiêu diệt giai cấp, thực hiện xã hội bình đẳng, tự do, bác ái. Tuyên ngôn gồm 2 chương. Chương thứ nhất giải thích chủ nghĩa cộng sản. Chương thứ hai nói về chính sách của Đảng. Tuyên ngôn chỉ rõ cách mạng Đông Dương là cách mạng dân chủ, nhiệm vụ của nó là đánh đuổi được đế quốc Pháp, Đông Dương hoàn toàn độc lập, đánh đổ địa chủ, phong kiến, thực hiện cách mạng thổ địa, lập chính phủ công nông binh, do giai cấp vô sản lãnh đạo, khi hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa. Đảng dùng chính sách thống nhất các giai cấp, đảng phái để chống đế quốc; khi thời cơ đến, giai cấp thống trị đã rối loạn, quần chúng sôi sục cách mạng sẵn sàng hi sinh, Đảng sẽ đưa quần chúng ra đấu tranh giành chính quyền, thành lập chính phủ xô viết công nông binh. Đây là một văn kiện có tính chất cương lĩnh của Đảng Cộng sản Đông Dương.
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=12DBaWQ9NDI4MiZncm91cGlkPTQma2luZD0ma2V5d29yZD0=&page=1
----
"THƯ NGỎ CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN ĐÔNG DƯƠNG GỬI CÁC ĐẢNG PHÁI" (8.1936):

thư của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương gửi đến Việt Nam Quốc dân Đảng, các đảng cách mạng, đảng lập hiến, các nhóm cải lương dân chủ, hội ái hữu, tổ chức công nông binh, phụ nữ, sinh viên, người buôn bán, các báo chí, tổ chức quần chúng và toàn thể nhân dân Đông Dương vào 8.1936. Bức thư trình bày lập trường của Đảng về Đông Dương Đại hội, nêu ra 12 nguyện vọng làm cơ sở cho Đông Dương Đại hội thảo luận để tiến tới soạn thảo tập "Dân nguyện" gửi Chính phủ Pháp, đồng thời kêu gọi thành lập các uỷ ban hành động ở khắp nơi để tập hợp lực lượng tiến tới Đông Dương Đại hội.
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=12E1aWQ9NzA2MCZncm91cGlkPTQma2luZD0ma2V5d29yZD0=&page=1
----
TƯ BẢN:

nghĩa thông thường là vốn. Theo nghĩa rộng, là sự đầu tư của nhà kinh doanh vào doanh nghiệp sản xuất, thương mại, dịch vụ hay bất cứ một ngành hoạt động nào. Tỉ suất sinh lợi của TB (vốn) là yếu tố biểu hiện và quyết định của tỉ lệ tăng trưởng của nền kinh tế một nước, trên cơ sở gia tăng tiết kiệm, tích luỹ và đầu tư, xét trên quy mô của toàn xã hội, của nhà nước và của tư nhân. Theo kinh tế học macxit, TB là giá trị mang lại giá trị thặng dư bằng cách bóc lột công nhân làm thuê; TB không phải là vật mà là quan hệ xã hội, là phạm trù kinh tế chủ yếu của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, phản ánh quan hệ xã hội giữa giai cấp tư sản và giai cấp công nhân, quan hệ nhà tư bản bóc lột công nhân làm thuê. Mac đã phân TB thành TB bất biến và TB khả biến. Còn có thể phân thành TB cố định và TB lưu động (cg. TB kĩ thuật), TB công nghiệp, TB thương nghiệp, TB tài chính, TB cho vay, TB sản xuất, TB hàng hoá, TB tiền tệ, vv. Xt. Chủ nghĩa tư bản.

---
TƯ BẢN LŨNG ĐOẠN:
liên minh hoặc tập đoàn của những nhà tư bản lớn, ra đời là quá trình tất yếu của quá trình tích tụ, tập trung sản xuất và tư bản đạt tới mức cao vào những năm cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20, đưa chủ nghĩa tư bản phát triển lên một giai đoạn mới, giai đoạn chủ nghĩa tư bản độc quyền, thay thế cho chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh. Những thay đổi khách quan trong nền sản xuất tư bản chủ nghĩa với sự phát triển nhanh của kĩ thuật và công nghiệp đòi hỏi phải mở rộng quy mô sản xuất, đồng thời nhiều ngành sản xuất mới ra đời, đưa tới việc tích tụ sản xuất ở những xí nghiệp lớn và sự ra đời của các công ti cổ phần với việc tập trung tư bản. Quá trình tích tụ, tập trung sản xuất và tư bản dẫn tới hình thành các công ti và nhóm công ti khổng lồ (tơrơt, cacten, xanhđica) có thể tự mình cấu kết với nhau chiếm độc quyền trong một ngành, một lĩnh vực sản xuất nào đó. Độc quyền sản xuất đi liền với việc tập trung và tích tụ của tư bản ngân hàng, hình thành một nhóm nhỏ các nhà tư bản ngân hàng có thể kiểm soát phần lớn các hoạt động ngân hàng và tài chính. Quá trình này dẫn đến sự phối hợp giữa các tổ chức tư bản độc quyền trong công nghiệp với các nhà tư bản ngân hàng lớn làm hình thành tư bản tài chính. Tư bản tài chính đánh dấu mức cao nhất của quá trình tích tụ, tập trung tư bản, đánh dấu sự thống trị của các trùm tài phiệt trong nền kinh tế ở các nước tư bản phát triển, chấm dứt giai đoạn tự do cạnh tranh. Sự hình thành các tổ chức tư bản độc quyền cho phép các nhà tư bản thu được lợi nhuận độc quyền cao hơn lợi nhuận trung bình, đồng thời cũng đẩy mạnh quá trình quốc tế hoá nền kinh tế tư bản chủ nghĩa với sự ra đời của các công ti siêu quốc gia, đa quốc gia trên cơ sở tăng cường xuất khẩu tư bản. Quá trình này cũng làm hình thành các liên minh kinh tế giữa các nước tư bản phát triển như: Khối Thị trường chung Châu Âu (EEC), Hội nghị bảy nước tư bản phát triển nhất (G7)... với mục đích thoả thuận phân chia thị trường, thoả thuận về thuế quan, về chính sách bảo hộ, vv. Sự hình thành các tổ chức độc quyền đã làm thay đổi căn bản cơ chế vận hành của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa, xuất hiện nhiều mâu thuẫn mới gay gắt giữa các tổ chức độc quyền với nhau và giữa các quốc gia tư bản phát triển, khiến nhà nước phải can thiệp vào kinh tế và trở thành công cụ trong tay các tổ chức độc quyền (chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước). Chủ nghĩa tư bản độc quyền, một mặt tạo nên sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa với quá trình quốc tế hoá sâu rộng, mặt khác làm tăng thêm những mâu thuẫn tiềm tàng của nó, dẫn đến bùng nổ hai cuộc Chiến tranh thế giới I và II. Ngày nay, tuy khả năng xảy ra chiến tranh thế giới đã bị đẩy lùi nhưng những mâu thuẫn gay gắt về kinh tế giữa các trung tâm tư bản lớn (Hoa Kì, Tây Âu, Nhật Bản) vẫn đang diễn ra biến thành những cuộc chiến tranh buôn bán kéo dài.
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=12C6aWQ9NDM1MSZncm91cGlkPTQma2luZD0ma2V5d29yZD0=&page=1

----
TƯ CÁCH BẦU CỬ:
tiêu chuẩn xác định quyền bầu cử của công dân, được quy định trong hiến pháp. Ở một số nước tư bản chủ nghĩa, TCBC được xác định bằng: tư cách tài sản, tư cách học vấn, tư cách tuổi tác, tư cách cư trú, có nước còn quy định thêm tư cách về giới (phụ nữ không có quyền bầu cử), tư cách về chủng tộc, dân tộc. Đây là những quy định ngặt nghèo nhằm hạn chế quyền bầu cử của những người lao động bình thường, điển hình là chế độ đại cử tri ở Mĩ. Ở Việt Nam, các loại tư cách nói trên bị hoàn toàn xoá bỏ, tất cả các công dân trên 18 tuổi đều có quyền bầu cử, trừ những người mất trí và những người bị toà án tước quyền công dân
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=12EDaWQ9NDM2MyZncm91cGlkPTQma2luZD0ma2V5d29yZD0=&page=1
----
TƯ CÁCH ĐẢNG VIÊN:
những điều cần có về giác ngộ chính trị, về phẩm chất, năng lực, trình độ và kết quả hoạt động chính trị - xã hội... để xứng đáng là đảng viên của một đảng. Chỉ có các đảng chính trị có tổ chức chặt chẽ mới có những quy định chặt chẽ về TCĐV. Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam quy định: đảng viên phải có giác ngộ về lí tưởng cộng sản chủ nghĩa, trung thành với tổ quốc, với chủ nghĩa xã hội, gương mẫu và phát huy tác dụng tích cực trong lao động, sản xuất, công tác, chiến đấu và học tập, có liên hệ chặt chẽ với quần chúng, được quần chúng tín nhiệm.
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=12C8aWQ9NDM2NSZncm91cGlkPTQma2luZD0ma2V5d29yZD0=&page=1
----
TƯ SẢN DÂN TỘC:
một bộ phận của giai cấp tư sản ở các nước kém phát triển, đang hoặc đã từng là thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc có tinh thần dân tộc, quan tâm đến sự phát triển độc lập về kinh tế và chính trị của đất nước, khác với tư sản mại bản. TSDT, xét về mặt bản chất xã hội, có hai mặt; điều đó đặc biệt bộc lộ rõ sau khi giành được độc lập dân tộc. Một mặt, họ chịu ách thống trị của các tổ chức độc quyền đế quốc, mặt khác, chính họ là người bóc lột nhân dân lao động trong nước. Ở một số nước, TSDT là lực lượng lãnh đạo thành công cuộc cách mạng dân tộc. Tuy nhiên, bản chất hai mặt của họ đã dẫn họ đến khuynh hướng thoả hiệp, không dám tiến hành các cuộc cách mạng và cải cách triệt để. Sự ra đời, phát triển của giai cấp tư sản dân tộc và vai trò lịch sử của nó phụ thuộc rất lớn vào tiến trình lịch sử của mỗi nước và bối cảnh quốc tế. Ở Việt Nam, TSDT bắt đầu xuất hiện và hình thành song song với công cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp vào cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20. Vốn có ý thức dân tộc, họ đã đứng ra thành lập các xí nghiệp, công ti, hội buôn kinh doanh độc lập, với mưu đồ phát triển tiềm lực kinh tế đất nước, cạnh tranh với tư bản nước ngoài. Nhưng là một đứa con sinh sau đẻ muộn của chế độ thực dân yếu ớt về mọi mặt, họ nhanh chóng bị các thế lực tư bản chính quốc chèn ép và chi phối, chỉ tồn tại được trong sự lệ thuộc nặng nề vào tư bản chính quốc. Về mặt chính trị, giai cấp TSDT Việt Nam đã có một vị trí nhất định trên vũ đài chính trị vào những năm 1920. Nhưng cũng như trong kinh tế, vai trò chính trị của họ với tư cách là ngọn cờ lãnh đạo cách mạng Việt Nam đã nhanh chóng chấm dứt cùng với sự thất bại của cuộc Khởi nghĩa Yên Bái (1930) và sự tan rã của Việt Nam Quốc dân Đảng.
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=12BBaWQ9NDM4OCZncm91cGlkPTQma2luZD0ma2V5d29yZD0=&page=1
---

TƯ SẢN MẠI BẢN:
bộ phận thoả hiệp của giai cấp tư sản ở các nước thuộc địa và phụ thuộc, làm trung gian giữa tư bản nước ngoài và thị trường trong nước, gắn chặt lợi ích của mình với lợi ích của tư bản nước ngoài, thực chất là làm tay sai cho các thế lực đế quốc bóc lột nước mình. TSMB một mặt cấu kết chặt chẽ với tư bản nước ngoài, mặt khác cấu kết chặt chẽ với giai cấp địa chủ phong kiến phản động trong nước để bóc lột nhân dân lao động, duy trì địa vị và lợi ích của mình. Vì vậy, TSMB cũng là đối tượng của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân. Ở Việt Nam, TSMB xuất hiện dưới chế độ thuộc địa của thực dân Pháp đầu thế kỉ 20, đã hoàn toàn xoá bỏ về mặt chính trị và kinh tế sau thắng lợi của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở Miền Bắc (1954) và trên cả nước (1975).
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=12CBaWQ9NDM4OSZncm91cGlkPTQma2luZD0ma2V5d29yZD0=&page=1
---
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH:
một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mac - Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại. Đó là tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người; về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; về sức mạnh của nhân dân, của khối đoàn kết toàn dân tộc; về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước thực sự của dân, do dân và vì dân; về quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân; về phát triển kinh tế và văn hoá, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; về đạo đức cách mạng, cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư; về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau; về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, cán bộ đảng viên vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ trung thành của nhân dân.

Sự hình thành và phát triển TTHCM gắn với các thời kì hoạt động của Người trong phong trào cách mạng Việt Nam và quốc tế. Đó là thời kì hình thành tư tưởng yêu nước; thời kì đi tìm con đường cứu nước (1911 - 20); thời kì hình thành về cơ bản con đường cách mạng Việt Nam (1921 - 30); thời kì kiểm nghiệm, khẳng định và phát triển (1930 - 45); thời kì phát triển và thắng lợi (1945 - 69). Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII (6.1991) của Đảng chính thức ghi vào Cương lĩnh và Điều lệ Đảng: "Đảng lấy chủ nghĩa Mac - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động...".

Toàn bộ tác phẩm của Người, nhất là "Tuyên ngôn độc lập" và "Bản Di chúc", là một di sản tư tưởng vô giá Người đã để lại cho nhân dân ta. Từ những năm 1923 - 24 qua "Báo cáo về Bắc Kỳ, Trung Kỳ và Nam Kỳ" và những bài viết về Lênin, một số bài trả lời phỏng vấn, ở Người đã sớm hình thành một thái độ độc lập, sáng tạo trong nhận thức và vận dụng chủ nghĩa Mac, biểu thị một nhân cách, một phong thái sống và ứng xử của "một con người mới" trong một "xã hội tương lai".

TTHCM soi đường cho cuộc đấu tranh giành thắng lợi có ý nghĩa lịch sử vĩ đại và tính thời đại sâu sắc, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta. Cùng với chủ nghĩa Mac - Lênin, TTHCM là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng và nhân dân Việt Nam.
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=12CBaWQ9NDM5NSZncm91cGlkPTQma2luZD0ma2V5d29yZD0=&page=1
---
TƯỚC ĐOẠT:
dùng sức mạnh và quyền hành cưỡng chế để chiếm đoạt sở hữu của người khác (có bồi thường một phần hoặc không bồi thường) nhằm phục vụ lợi ích của một giai cấp nào đó hoặc của toàn xã hội. Cần phân biệt sự TĐ có tính chất cướp bóc, vì lợi ích cá nhân hoặc của một nhóm người với sự TĐ chính đáng vì sự công bằng trong xã hội. Trong lịch sử loài người đã diễn ra một số cuộc TĐ lớn. Trong thời kì tích luỹ nguyên thuỷ tư bản chủ nghĩa, giai cấp tư sản đã chiếm đoạt hàng loạt tài sản của những người sở hữu nhỏ, nông dân, biến họ thành những người vô sản phải bán sức lao động để kiếm ăn. Chủ nghĩa đế quốc TĐ hàng loạt các dân tộc thuộc địa trong chính sách thực dân cũ và mới. Cách mạng xã hội chủ nghĩa là cuộc TĐ những kẻ đi TĐ, trả lại những tư liệu sản xuất, của cải cho nhân dân lao động từ tay giai cấp tư sản, thay thế chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất bằng chế độ công hữu dưới nhiều hình thức.
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=12D0aWQ9NDU3MSZncm91cGlkPTQma2luZD0ma2V5d29yZD0=&page=1
---
"TỰ CHỈ TRÍCH":
tác phẩm của Nguyễn Văn Cừ với bút danh là Trí Cường, tổng bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương từ 1938 đến hết 1940, viết tại Hà Nội và do Nhà xuất bản Dân chúng của Đảng phát hành 20.7.1939. Sách gồm 4 phần: 1) Nguyên tắc tự phê bình và phê bình của Đảng. 2) Một vài bài học nữa về cuộc tuyển cử cần vạch rõ. Mặt trận Dân chủ chưa thành lập được là vì ta chưa mạnh. Những khuyết điểm và cách tuyên truyền và ứng dụng chính sách của Đảng. Đừng khinh thường nạn tơrôxkit. 3) Đấu tranh để bảo vệ đường lối Mặt trận Dân chủ của Đảng, chống tả khuynh và hữu khuynh. 4) Tóm tắt đường lối chiến lược và sách lược của Mặt trận Dân chủ Đông Dương.

Tác phẩm ra đời nhằm phục vụ nhiệm vụ chính trị của Đảng là thống nhất quan điểm đánh giá về cuộc tranh cử Hội đồng Quản hạt ở Nam Kỳ và về xây dựng Mặt trận Dân chủ Đông Dương.
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=132BaWQ9NDUwNiZncm91cGlkPTQma2luZD0ma2V5d29yZD0=&page=1
----

VÔ SẢN:
khái niệm chung để gọi những người không có tư liệu sản xuất, phải đi làm thuê hoặc sống nhờ vào người khác: 1) Theo cải cách của Xecviut Tuliut (Servius Tullius; thế kỉ 6 tCn.) ở Rôma cổ đại, VS là những người nghèo, hoặc không có tài sản, không thuộc 5 đẳng cấp hữu sản của xã hội. 2) Từ chỉ tầng lớp VS ăn bám thời hậu kì đế chế La Mã ở một số nước Châu Âu thời trung đại (x. Vô sản ăn bám). 3) Trong xã hội tư bản, VS là những người công nhân làm thuê. Xuất thân từ nông dân và thợ thủ công mất tư liệu sản xuất, giai cấp VS dần hình thành trong quá trình tích luỹ nguyên thuỷ tư bản. Sau thắng lợi của các cuộc cách mạng tư sản, VS trở thành một trong hai giai cấp cơ bản của chế độ tư bản chủ nghĩa. Họ luôn đấu tranh chống chế độ bóc lột và sự bất công của chủ nghĩa tư bản.
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=1360aWQ9MjcyNiZncm91cGlkPTQma2luZD0ma2V5d29yZD0=&page=1

----
XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN, NGÀY CÀNG TRONG SẠCH, VỮNG MẠNH LÀ NHIỆM VỤ QUAN TRỌNG THƯỜNG XUYÊN CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VÀ NHÂN DÂN TA

Trần Đức Lương - Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

(Cập nhật: 18/1/2007)

Trước hết cần khẳng định rằng Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước kiểu mới được xây dựng trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đó là một Nhà nước đại đoàn kết toàn dân, dựa trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Một Nhà nước khác về chất so với Nhà nước pháp quyền tư sản chứa đựng thuộc tính bất bình đẳng, áp bức, bất công đã không được nhân dân ta lựa chọn.

Ý tưởng xây dựng một Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân đã được thể hiện trong nhiều văn kiện của Đảng ta từ hồi còn hoạt động bí mật ; sau Cách mạng Tháng Tám thành công, ý tưởng này đã được khẳng định ngay trong Hiến pháp năm 1946 và tiếp theo được thể hiện ngày càng rõ nét hơn phù hợp với từng giai đoạn cách mạng trong các bản Hiến pháp 1959, 1980. Lúc sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định : "Nước ta là một nước dân chủ, bao nhiêu lợi ích là vì dân, bao nhiêu quyền hạn đều là của dân, chính quyền từ xã đến Chính phủ Trung ương đều do dân cử". Cương lĩnh Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1991 và Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 đều khẳng định : "Tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân". Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX nhấn mạnh nhiệm vụ đẩy mạnh cải cách tổ chức và hoạt động của Nhà nước, phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế, trong đó nhiệm vụ cốt lõi là xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Nhà nước pháp quyền, nói một cách khái quát là hệ thống các tư tưởng, quan điểm đề cao pháp luật, pháp chế trong tổ chức, hoạt động của bộ máy Nhà nước và trong đời sống xã hội. Nhà nước pháp quyền là Nhà nước quản lý xã hội theo pháp luật và đề cao quyền của con người, quyền của công dân. Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân là cách thức cơ bản để phát huy quyền làm chủ của nhân dân, bảo đảm mọi quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân. Đó là Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật, tăng cường pháp chế, xử lý nghiêm minh, kịp thời mọi vi phạm pháp luật nhằm thực hiện và bảo vệ các quyền tự do dân chủ và lợi ích hợp pháp của công dân, ngăn ngừa mọi sự tùy tiện lạm quyền từ phía cơ quan Nhà nước và cán bộ viên chức Nhà nước, ngăn ngừa hiện tượng dân chủ cực đoan, vô kỷ luật kỷ cương, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Nhà nước. Đó là Nhà nước mà tất cả các cơ quan Nhà nước, các tổ chức, kể cả tổ chức Đảng đều phải hoạt động theo pháp luật, tuân thủ pháp luật, chịu trách nhiệm trước nhân dân về các hoạt động của mình. Mọi công dân đều có nghĩa vụ chấp hành hiến pháp và pháp luật, phải sống và làm việc theo pháp luật.

Hiến pháp và pháp luật nước ta xác nhận quyền của công dân tham gia quản lý Nhà nước, quản lý xã hội, tham gia thảo luận các vấn đề chung của cả nước và địa phương, kiến nghị với các cơ quan Nhà nước. Công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được đảm bảo mọi quyền tự do cơ bản trong đó có các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, quyền khiếu nại, tố cáo. Các quyền tự do đó là cơ sở để nhân dân kiểm tra hoạt động của Nhà nước và là một trong những phương thức quan trọng để thực hiện dân chủ. Vì vậy việc chăm lo con người, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mọi người ; tôn trọng và thực hiện các điều ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam đã ký kết hoặc tham gia ; đổi mới thể chế, xác định trách nhiệm của các cấp, các cơ quan, cán bộ, công chức trong việc giải quyết kịp thời khiếu nại, tố cáo của công dân ; thực hiện tốt Quy chế dân chủ, mở rộng dân chủ trực tiếp ở cơ sở, tạo điều kiện để nhân dân tham gia quản lý xã hội, thảo luận và quyết định những vấn đề quan trọng, khắc phục mọi biểu hiện dân chủ hình thức,... là những nội dung hết sức quan trọng của việc thực thi Hiến pháp và pháp luật.

Quyền lực Nhà nước ở nước ta là quyền lực Nhà nước thống nhất. Đó là sự thống nhất ở mục tiêu chung phục vụ lợi ích của nhân dân, của đất nước, của dân tộc. Xét theo thể chế tổ chức thì quyền lực Nhà nước tập trung vào những cơ quan đại diện cho nhân dân, do tuyệt đại đa số cử tri bầu ra và do đó là quyền lực của nhân dân giao phó cho các đại diện của mình. Ở nước ta, đó là Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. Quốc hội có thẩm quyền lập hiến và lập pháp ; quyền giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của Nhà nước ; quyền quyết định kế hoạch phát triển đất nước và những vấn đề quốc kế dân sinh về đối nội, đối ngoại quan trọng nhất ; quyền lập ra các cơ quan và chức vụ quốc gia cao nhất. Các cơ quan và những người có chức vụ cao nhất ấy phải chịu trách nhiệm và báo cáo trước Quốc hội. Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan Nhà nước cấp trên.

Một trong những điểm cơ bản của việc xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân là quyền lực Nhà nước thống nhất trên cơ sở phân công và phối hợp trong việc thực hiện ba quyền : lập pháp, hành pháp, tư pháp dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Có thể hiểu rằng, sự thống nhất là nền tảng, sự phân công và phối hợp là phương thức để đạt được sự thống nhất của quyền lực Nhà nước. Sự lãnh đạo của Đảng cũng nhằm đảm bảo cho sự phân công và phối hợp đó được thông suốt, tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, đưa Cương lĩnh, chủ trương, đường lối của Đảng vào cuộc sống.

Trong giai đoạn hiện nay, hoạt động lập pháp đang đứng trước yêu cầu to lớn về hoàn thiện hệ thống luật pháp cũng như những yêu cầu mới mẻ và phức tạp của việc điều chỉnh pháp luật đáp ứng yêu cầu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế thị trường theo định hướng XHCN, hợp tác và hội nhập quốc tế. Lập pháp một mặt phải giải quyết cho được nhiệm vụ thiết kế và từng bước hoàn chỉnh hệ thống các bộ luật điều chỉnh được tất cả các lĩnh vực hoạt động của xã hội, mặt khác phải xác định cho được những thứ tự ưu tiên cần thiết, nâng cao tính khả thi của các quy định pháp luật, tính hiệu lực và hiệu quả của việc áp dụng pháp luật vào cuộc sống. Hoạt động lập pháp phải vừa bảo đảm chất lượng, vừa theo kịp yêu cầu của sự phát triển. Muốn vậy, cần tổ chức tốt hơn nữa quy trình lập pháp. Quy trình đó vừa phải bảo đảm phản ánh được sự phát triển sống động của đời sống xã hội trong các lĩnh vực, lại vừa đảm bảo tính khoa học, tính chuyên môn pháp lý của các quy định, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa khâu làm luật với việc ban hành các văn bản dưới luật và tổ chức thực thi pháp luật.

Đảng và Nhà nước đã có nhiều nỗ lực đổi mới và cải cách nhưng tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính Nhà nước của nước ta còn bộc lộ không ít nhược điểm, còn nhiều mặt chưa theo kịp và đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp đổi mới. Tổ chức hành pháp chưa thông suốt, còn nhiều hạn chế trong việc xử lý những mối liên kết dọc và ngang, thậm chí còn có hiện tượng cục bộ, bản vị. Chế độ phân cấp trách nhiệm còn thiếu rành mạch làm trầm trọng thêm tác phong làm việc quan liêu và dựa dẫm. Thẩm quyền và trách nhiệm cá nhân chưa được quy định chặt chẽ. Phong cách làm việc và trách nhiệm trước dân của đội ngũ công chức, viên chức còn là vấn đề bức xúc. Vì vậy, Đảng ta chủ trương tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính và đặt thành một nhiệm vụ chiến lược cần được xem xét trên cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm xây dựng cho được một nền hành chính Nhà nước dân chủ, trong sạch, vững mạnh, từng bước hiện đại hóa.

Một trong những nội dung cơ bản của nguyên tắc phân công và phối hợp quyền lực Nhà nước và cải cách hành chính là sự phân công, phân cấp giữa trung ương và địa phương, sự phối hợp giữa chính quyền với các bộ phận hợp thành của hệ thống chính trị. Sự phân công, phân cấp ấy phải dựa trên cơ sở khuyến khích, nâng cao trách nhiệm và tính chủ động của các bộ phận hợp thành và các cấp chính quyền, kết hợp chặt chẽ quản lý ngành và quản lý lãnh thổ, thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ.

Về lĩnh vực hoạt động tư pháp, đường lối của Đảng, Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước ta trước sau như một đều khẳng định các yêu cầu về bình đẳng, công bằng, tính công khai, minh bạch trong hoạt động bảo vệ pháp luật, về nguyên tắc khi xét xử, Thẩm phán và Hội thẩm nhân dân độc lập và chỉ tuân theo pháp luật, bảo đảm mọi vi phạm đều bị xử lý đúng và nghiêm minh, tăng cường bảo vệ các quyền chính đáng và lợi ích hợp pháp của công dân và các tổ chức trong xã hội, đề cao các nguyên tắc về tôn trọng và bảo vệ quyền con người, ngăn chặn oan, sai trong các khâu điều tra, truy tố và xét xử. Tuy nhiên, bên cạnh những nỗ lực và thành tựu đã đạt được trong việc củng cố kiện toàn các cơ quan tư pháp, nhìn chung sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với khâu trọng yếu này chưa ngang tầm cả về mặt tổ chức, cán bộ cũng như điều kiện hoạt động của hệ thống tư pháp. Hoạt động của các cơ quan tư pháp nước nhà còn nhiều bất cập, sai sót. Việc kiện toàn và nâng cao chất lượng các hoạt động tư pháp đã trở thành đòi hỏi bức xúc của nhân dân ta. Trên cơ sở những thành tựu và kinh nghiệm đã có, cần đẩy mạnh cải cách tư pháp đảm bảo tính công minh, khách quan và tính độc lập, giám sát lẫn nhau ở từng khâu của tiến trình tố tụng và từng cấp xét xử : điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, đảm bảo công minh, chống oan sai ; nâng cao năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp trách nhiệm chính trị - pháp lý của cán bộ tư pháp.

Trong thời kỳ đất nước ta còn chưa giành được độc lập, trong "Yêu sách của nhân dân An Nam" đồng chí Nguyễn Ái Quốc đã từng đưa ra yêu cầu "phải thay thế chế độ ra các sắc lệnh bằng chế độ ra các đạo luật". Chủ tịch Hồ Chí Minh đã luôn đề cao vai trò của chế độ pháp quyền. Người từng nói : "Trăm điều phải có thần linh pháp quyền". Vì thế, chỉ một ngày sau khi nước nhà giành được độc lập, Người đã khẳng định : "Trước chúng ta đã bị chế độ quân chủ chuyên chế cai trị, rồi đến chế độ thực dân không kém phần chuyên chế, nên nước ta không có Hiến pháp, nhân dân ta không được hưởng quyền tự do dân chủ. Chúng ta phải có một Hiến pháp dân chủ". Pháp luật của Nhà nước ta phản ánh đường lối, chính sách của Đảng và lợi ích của nhân dân. Nhà nước pháp quyền đặt ra nhiệm vụ phải có một hệ thống pháp luật cần và đủ để điều chỉnh các quan hệ xã hội, làm cơ sở cho sự tồn tại một trật tự pháp luật và kỷ cương. Pháp luật thể chế hóa yêu cầu quản lý xã hội, là hình thức tồn tại của các cơ cấu, tổ chức xã hội và các thiết chế Nhà nước. Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật là lối sống có trật tự và lành mạnh của xã hội. Nhà nước làm ra và ban hành pháp luật, nhưng lại phải tự đặt mình trong sự ràng buộc thẩm quyền và trách nhiệm trước pháp luật, trong khuôn khổ các quy định của pháp luật. Phục tùng pháp luật là phục tùng ý chí và lợi ích của nhân dân, đường lối, chính sách của Đảng. Vì vậy, nhiệm vụ cấp bách hàng đầu trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền là quyết tâm đổi mới, hoàn thiện hệ thống pháp luật và thực thi pháp luật nghiêm minh.

Đề cao pháp luật, tăng cường pháp chế phải đi liền với mối quan tâm làm sao để đưa pháp luật vào cuộc sống, tạo thói quen và nếp sống tôn trọng pháp luật trong cán bộ, đảng viên và mọi tầng lớp nhân dân. Vì vậy, xây dựng pháp luật và đưa pháp luật vào cuộc sống phải thực sự là hai mặt của một nhiệm vụ. Đổi mới và hoàn thiện pháp luật phải đi liền với đổi mới và hoàn thiện thực tiễn áp dụng pháp luật. Tăng cường hoạt động xây dựng pháp luật phải đi liền với việc khuyến khích, tạo điều kiện cho các hoạt động của các tổ chức và công dân nhằm sử dụng đầy đủ quyền và thực hiện tốt nghĩa vụ của họ, sự khuyến khích tính tích cực pháp lý của họ phải đi liền với việc hoàn thiện các thủ tục pháp lý, cải cách hành chính và hệ thống tư pháp. Đồng thời, đề cao pháp luật, pháp chế còn đặt ra nhiệm vụ phải bằng mọi cách nâng cao hiểu biết pháp luật, tổ chức tốt các công tác tư vấn pháp luật cho mọi tổ chức và công dân, đấu tranh có hiệu quả với các vi phạm và tội phạm, kiên quyết chống quan liêu, tham nhũng trong bộ máy và trong đội ngũ cán bộ viên chức Nhà nước.

Thực thi quyền lực và thi hành pháp luật là những hoạt động luôn luôn cần đến sự kiểm tra, giám sát đầy đủ và hữu hiệu. Trong một Nhà nước pháp quyền các hình thức và cơ chế kiểm tra, giám sát phải thực sự được coi trọng và hoàn thiện ở mức cao nhất, bảo đảm cho quyền lực Nhà nước luôn nằm trong quỹ đạo thực thi tốt nhất quyền dân chủ của công dân, phục vụ lợi ích chung của xã hội, của đất nước, pháp luật luôn được tôn trọng, pháp chế và kỷ cương phải được giữ vững. Đối với các cơ quan Nhà nước, kiểm tra, giám sát là cách tốt nhất để các cơ quan đó thực hiện đúng chức trách và thẩm quyền của mình, đồng thời là điều kiện để phối hợp các hoạt động một cách có hiệu quả. Đến lượt mình, các hoạt động, các hình thức và cơ chế kiểm tra, giám sát phải có sự phân công, phối hợp đầy đủ và hoàn thiện hơn. Đặc biệt, cần nhấn mạnh quyền giám sát tối cao của Quốc hội và quyền giám sát của Hội đồng nhân dân các cấp. Các quyền đó phải có chế tài để đảm bảo thực quyền.

Nhà nước pháp quyền của chế độ ta thể hiện những tư tưởng quan điểm tích cực, tiến bộ, phản ánh mơ ước và khát vọng của nhân dân đối với công lý, tự do, bình đẳng trong xã hội. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, các tầng lớp xã hội, các dân tộc, các tôn giáo và người Việt Nam định cư ở nước ngoài ; là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng, tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, nơi hiệp thương, phối hợp và thống nhất hành động của các thành viên. Mặt trận có vai trò to lớn trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân, thực hiện quyền làm chủ của nhân dân. Khối đại đoàn kết toàn dân trong Mặt trận Tổ quốc phải được củng cố và phát triển sâu rộng trên cơ sở liên minh vững chắc giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức, phát huy dân chủ, nâng cao trách nhiệm công dân của hội viên, đoàn viên, giữ gìn kỷ cương phép nước, thúc đẩy công cuộc đổi mới, thắt chặt mối liên hệ giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước, góp phần rất quan trọng trong sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nhân dân vừa thực hiện quyền dân chủ trực tiếp vừa thực hiện quyền dân chủ thông qua đại diện là các cơ quan Nhà nước, các đại biểu nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên. Đảng và Nhà nước xây dựng và hoàn thiện các quy chế để Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên phát huy quyền làm chủ của nhân dân tham gia phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra", thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở, qua đó tăng cường đoàn kết toàn dân, củng cố sự nhất trí về chính trị và tinh thần trong xã hội.

Với tinh thần đó, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên cần phát huy đầy đủ vai trò đại diện nhân dân trong tổ chức bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp ; tham gia xây dựng chủ trương, chính sách, pháp luật, tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước ; tham gia xây dựng, chỉnh đốn Đảng, thực hiện giám sát của nhân dân đối với việc thực thi trách nhiệm và đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên, công chức, đại biểu dân cử và các cơ quan Nhà nước ; tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân để phản ánh, kiến nghị với Đảng và Nhà nước ; cùng Nhà nước chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân ; giải quyết những mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân ; tham gia công tác hòa giải ; hướng dẫn và giúp đỡ Thanh tra nhân dân ở cơ sở.

Cần tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam theo hướng : khắc phục tình trạng hành chính hóa, hình thức, quan liêu, xa dân ; thực hiện tốt Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ; tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, đoàn kết xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư, xây dựng đời sống văn hóa, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, gắn liền với các chương trình kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng địa phương và địa bàn dân cư ; hướng mạnh các hoạt động về cơ sở, cộng đồng dân cư và từng gia đình.

Trong thiết chế chính trị - xã hội của nước ta, không thể xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh nếu không xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. Theo ý nghĩa đó, nhân dân ta đòi hỏi và đặt niềm tin vào cuộc vận động xây dựng và chỉnh đốn Đảng được Đảng phát động tổ chức thực hiện với quyết tâm cao, coi đó là nhiệm vụ then chốt của toàn Đảng, toàn dân trong giai đoạn cách mạng hiện nay.

Xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân, đảm bảo thực hiện quyền làm chủ của nhân dân là một cuộc đấu tranh lâu dài phức tạp, vừa phải chống tư tưởng bảo thủ, vừa phải chống tư tưởng cực đoan và phải đi từng bước vững chắc, giữ vững ổn định chính trị. Cần kiên định các nguyên tắc cơ bản về xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa mà chúng ta đã đúc kết được, kiên quyết vạch trần và nghiêm khắc phê phán những luận điệu xuyên tạc của những phần tử thù địch. Với quyết tâm cháy bỏng thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong những năm đầu của thế kỷ XXI vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh ; với sự lãnh đạo dày dạn kinh nghiệm của Đảng Cộng sản Việt Nam, chúng ta tin tưởng nhiệm vụ xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân sẽ tiếp tục giành được những thành tựu mới, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
http://www.tapchicongsan.org.vn/details.asp?Object=17134687&News_ID=18157820
----

http://www.daihoccuunuoc.com/portal/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=171&mode=thread&order=0&thold=0

Ðánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của Mỹ (1965-1968)

2007-06-01T11:08:00.002-07:00

Ðánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của Mỹ (1965-1968)
Ngày 27/3/2005. Cập nhật lúc 8h 51'

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, miền bắc luôn phải đối mặt với âm mưu và hành động chống phá của Mỹ. Âm mưu và hành động đó chủ yếu bằng biện pháp quân sự, từ bí mật đến công khai và ngày càng trở nên ác liệt theo nhịp độ gia tăng của chiến tranh trên bộ mà Mỹ tiến hành ở miền nam.

Sau một loạt hành động chống phá và khiêu khích (nã pháo vào các đảo và một số vùng bờ biển miền bắc, bắt ngư dân, tung biệt kích, thám báo vào sâu trong nội địa, dựng lên sự kiện Vịnh Bắc Bộ lấy cớ cho việc tăng cường và mở rộng chiến tranh...), từ đầu năm 1965, Mỹ sử dụng không quân, hải quân mở cuộc chiến tranh phá hoại miền bắc. Ðây là một bộ phận khăng khít của chiến lược chiến tranh cục bộ, hỗ trợ cho hoạt động của lục quân Mỹ trên chiến trường miền nam.

Hội nghị Ban Chấp hành T.Ư Ðảng lần thứ 11 (khóa III), tháng 3-1965, quyết định chuyển toàn bộ hoạt động của miền bắc từ thời bình sang thời chiến nhằm bảo đảm cho miền bắc có đủ sức mạnh đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại của không quân, hải quân Mỹ và làm tròn vai trò, nhiệm vụ của hậu phương lớn đối với tiền tuyến lớn miền nam.

Chuyển hướng về tư tưởng và tổ chức, các cơ quan Ðảng, Nhà nước và hệ thống chính quyền các cấp gấp rút chấn chỉnh, sắp xếp, kiện toàn về tổ chức; sửa đổi lề lối và tác phong làm việc, thực hiện đúng chức năng, giản tiện hóa các thủ tục hành chính, kịp thời giải quyết các vấn đề của cuộc sống và chiến đấu đặt ra. Chuyển hướng về kinh tế, miền bắc tập trung xây dựng và phát triển kinh tế vùng, kinh tế địa phương; thúc đẩy khu vực này phát triển nhanh hơn tốc độ bình thường, làm cho mỗi vùng, miền phát huy đầy đủ tiềm năng và khả năng hiện có, ổn định và giữ vững đời sống của nhân dân, đáp ứng hậu cần tại chỗ của cuộc chiến tranh nhân dân đất đối không và đất đối biển. Nền quốc phòng toàn dân và lực lượng vũ trang nhân dân ba thứ quân cũng nhanh chóng đuợc tăng cường. Nhà nước quyết định thành lập một số binh đoàn chủ lực trang bị hiện đại và một số quân chủng mới. Quốc hội khoá III, kỳ họp thứ 2, thông qua Luật sửa đổi và bổ sung Luật nghĩa vụ quân sự, kéo dài thời hạn phục vụ tại ngũ của quân nhân theo yêu cầu, nhiệm vụ chiến đấu. Tháng 5-1965, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký lệnh động viên một bộ phận sĩ quan, hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị và một bộ phận công dân thuộc ngạch dự bị vào lực lượng vũ trang. Hội đồng Chính phủ chịu trách nhiệm đặt kế hoạch động viên cục bộ và chỉ đạo quá trình thực hiện kế hoạch này theo phương hướng tăng cường khả năng quốc phòng miền bắc đến mức cần thiết, đáp ứng yêu cầu chiến trường, bảo đảm sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế hậu phương thời chiến.

Từ khắp nơi trên miền bắc, các phong trào "Ba sẵn sàng", "Ba đảm đang", "Cử người đi đánh Mỹ", "Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người"... dấy lên mạnh mẽ, sôi nổi và rộng khắp ở mọi địa phương. Năm 1965, gần 290.000 thanh niên tình nguyện gia nhập quân đội. Chỉ một thời gian ngắn, 68.874 thanh niên và quân nhân chuyển ngành hoặc phục viên được tuyển vào quân đội, hàng chục nghìn người khác được gọi vào thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến. So với đầu năm, đến cuối năm 1965, khối chủ lực miền bắc tăng gấp hai lần - từ 195.000 quân lên 400.000 quân. Các quân chủng, binh chủng cũng tăng nhanh về lực lượng và tăng cường về vũ khí, trang bị kỹ thuật. Ðến cuối năm 1965, quân số các quân chủng, binh chủng tăng gấp ba lần so với năm 1964, riêng Quân chủng Phòng không - Không quân, nhiều đơn vị được gấp rút xây dựng, trong đó có các đơn vị tên lửa phòng không, pháo phòng không, ra-đa cảnh giới, không quân tiêm kích. Bên cạnh bộ đội phòng không chủ lực, lực lượng phòng không của bộ đội địa phương cũng phát triển với tốc độ nhanh, được tổ chức thành nhiều tiểu đoàn, nhiều đại đội; dân quân, tự vệ hình thành hàng nghìn đơn vị trực chiến. Dân quân, tự vệ là lực lượng nòng cốt phát triển phong trào toàn dân bắn máy bay và tàu chiến Mỹ, làm công tác phòng không nhân dân và bảo đảm giao thông vận tải, bảo vệ trị an, xung kích trong sản xuất và công tác ở những địa bàn địch thường xuyên đánh phá ác liệt.

Vùng ven biển, lực lượng phòng thủ bao gồm các đơn vị pháo binh bờ đối biển của bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân, tự vệ nhanh chóng được tăng cường. Ngoài ra, ở các làng xã vùng ven biển, hàng trăm đội tuần tra được tổ chức, tăng cường canh gác, kịp thời phát hiện và đập tan mọi hoạt động đột nhập, phá hoại của biệt kích, thám báo.

Các lực lượng vận tải và bảo đảm giao thông như công binh, vận tải quân sự, vận tải nhà nước, vận tải nhân dân..., theo nhịp độ gia tăng của chiến tranh, cũng ngày càng lớn mạnh. Trên tuyến đường Trường Sơn, lực lượng vận tải quân sự phát triển thành đoàn hậu cần chiến lược, bảo đảm việc đánh địch, mở đường, vận chuyển và bảo đảm hành quân chi viện chiến trường.

Với quyết tâm cao, cơ cấu, tổ chức, bố trí lực lượng và thế trận hợp lý; với vũ khí, trang bị, phương tiện bảo đảm ngày càng được cải tiến và tăng cường; với nghị lực và sức sáng tạo được phát huy cao độ của con người Việt Nam, lực lượng phòng không, phòng thủ bờ biển và lực lượng bảo đảm giao thông vận tải ba thứ quân miền bắc thật sự là nòng cốt phát động toàn dân tham gia chống chiến tranh phá hoại. Vì vậy, suốt những năm chiến tranh, phong trào toàn dân bắn máy bay, đánh tàu chiến Mỹ bằng mọi thứ vũ khí, ở mọi nơi và trong mọi lúc phát triển rộng khắp các địa phương. Tự vệ các nhà máy, xí nghiệp, hầm mỏ, công trình; dân quân các làng bản, xóm thôn đều tổ chức các tổ bắn máy bay để vừa sản xuất, vừa chiến đấu. Khắp nơi, khẩu hiệu "Tay cày, tay súng", "Tay búa, tay súng" trở thành phương châm hành động của giai cấp công nhân, nông dân...

Bên cạnh phong trào đánh máy bay và tàu chiến, các địa phương còn phát động phong trào toàn dân tham gia bảo đảm giao thông vận tải, toàn dân giúp đỡ bộ đội, phục vụ chiến đấu, toàn dân làm công tác phòng không. Các đội thuyền nan, bè, mảng, xe thồ của nhân dân với phương thức vận chuyển thô sơ nhưng phù hợp, ngày đêm bền bỉ vận chuyển hàng hóa qua những vùng trọng điểm địch thường xuyên đánh phá.

Chỉ riêng việc phục vụ chiến đấu như tiếp đạn, kéo pháo, đào đắp công sự, cứu chữa và chăm sóc thương binh..., những năm chống chiến tranh phá hoại của Mỹ, nhân dân miền bắc đã đóng góp hàng trăm triệu ngày công. Tính ra, trung bình mỗi ngày, trên miền bắc, có tới 92.000 lao động theo nghĩa vụ thời chiến, chiếm tới 10,5% tổng số nhân khẩu trong độ tuổi lao động của miền bắc.

Trong điều kiện miền bắc phải liên tục động viên thanh niên vào lực lượng vũ trang, vào thanh niên xung phong; trên ruộng đồng, trong nhà máy, lao động nữ là chủ yếu. Những con số trên phản ánh nỗ lực cao của hậu phương lớn, chứng tỏ sự tham gia tích cực, rộng rãi và hiệu quả của quần chúng nhân dân, tạo ra lực lượng vật chất và tinh thần to lớn, góp phần quan trọng bảo đảm cho miền bắc có đủ sức mạnh đương đầu và đánh trả liên tục, có hiệu quả nhiều thủ đoạn đánh phá, vô hiệu hóa nhiều loại vũ khí hiện đại của Mỹ.

Vì thế, dù chiến tranh diễn ra ngày càng khốc liệt, tác động lên toàn bộ đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội... nhưng miền bắc vẫn vững vàng trong lửa đạn, ngẩng cao đầu đánh Mỹ, trừng trị đích đáng lực lượng không quân và hải quân Hoa Kỳ trên vùng trời, vùng biển. Trong bốn năm, lưới lửa phòng không miền bắc bắn rơi 3.243 máy bay (có cả máy bay B52 và F111), bắn chìm, bắn cháy 143 tàu chiến Mỹ.

Sản xuất, về cơ bản, không bị ngưng trệ mà tiếp tục được duy trì, hơn nữa, trên một số mặt như năng suất lúa, kinh tế địa phương... còn có bước phát triển. Ðời sống nhân dân, kể cả vùng tuyến lửa khu 4, không bị đảo lộn lớn. Dưới bom đạn đánh phá của kẻ thù, học sinh vẫn mũ rơm đội đầu, ngày đêm tới lớp. Gian khổ, thiếu thốn, mất mát, hy sinh, nhưng phong trào "Tiếng hát át tiếng bom" xuất hiện và phát triển khắp nơi trên mọi nẻo đường chiến tranh.

Giữa những ngày Mỹ leo thang đánh phá, nhân dân ta vẫn tổ chức trọng thể lễ Kỷ niệm 200 năm ngày sinh Ðại thi hào dân tộc Nguyễn Du (tháng 11-1965). Ðó là một biểu hiện về trình độ của một dân tộc văn minh, chứng tỏ tư thế của hậu phương lớn miền bắc thời đánh Mỹ.

Trên mặt trận bảo đảm giao thông, mặc dù toàn bộ hệ thống đường bộ, đường sắt, đường thủy, cầu cống, bến cảng, kho tàng thường xuyên bị uy hiếp, bị đánh phá, nhưng nhịp độ và khối lượng vận chuyển vẫn không ngừng tăng lên, đáp ứng kịp thời, liên tục và ngày càng đầy đủ yêu cầu của cuộc chiến trên hai miền nam, bắc.

Leo thang đánh phá miền bắc, mục tiêu hàng đầu của Mỹ là uy hiếp tinh thần kháng chiến của nhân dân ta. Thế nhưng, trải qua bốn năm chống chiến tranh phá hoại, quân dân miền bắc đã nêu cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng, đoàn kết một lòng, giáng trả đích đáng không quân, hải quân Mỹ, gây cho chúng những hao tổn nặng nề về người lái và máy bay, tàu chiến; làm suy giảm ý chí xâm lược của giới lãnh đạo cao cấp Mỹ trong cuộc chiến tranh cục bộ.

Thắng lợi đó chứng tỏ trên thực tế sức mạnh và tính bền vững của một hậu phương được tổ chức chặt chẽ do chế độ ưu việt được thiết lập và củng cố vững chắc, dựa trên khối đại đoàn kết toàn dân không ngừng được chăm lo, mở rộng, tăng cường, nhằm mục tiêu chung là giải phóng miền nam, thống nhất đất nước. Trong khi đó, chính nước Mỹ bên kia bờ đại dương lại bị rung động, nội bộ chia rẽ bởi những thất bại ngày càng nặng trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam. Ðiều đó chứng tỏ, một dân tộc chiến đấu vì sự nghiệp chính nghĩa, dưới sự lãnh đạo của Ðảng Cộng sản chân chính, toàn dân đoàn kết, xây dựng hậu phương chiến lược vững mạnh, tiền tuyến kiên cường, bền lòng kháng chiến, thì nhất định chiến thắng kẻ thù xâm lược.

BTS

Đánh thắng chiến lược “Chiến tranh cục bộ” ở miền Nam và chiến tranh phá hoại bằng không quân, hải quân

2007-06-01T11:08:00.001-07:00

Đánh thắng chiến lược “Chiến tranh cục bộ” ở miền Nam và chiến tranh phá hoại bằng không quân, hải quân lần thứ nhất của đế quốc Mỹ ở miền Bắc (giữa 1965 đến 1968).
Ngày 21/3/2005. Cập nhật lúc 10h 17'

Mỹ chuyển sang thực hiện chiến lược ''Chiến tranh cục bộ''. Nội dung của chiến lược này là sử dụng quân Mỹ làm lực lượng cơ động, chủ yếu để tiêu diệt bộ đội chủ lực ta; quân nguỵ làm lực lượng chiếm đóng, bình định, kìm kẹp nhân dân hòng đánh bại cách mạng miền Nam trong vòng 25 - 30 tháng (từ giữa 1965 đến 1967). Chúng đưa vào miền Nam hơn nửa triệu quân Mỹ và quân đội một số nước chư hầu. Đồng thời sử dụng không quân và hải quân mở chiến dịch ''Sấm rền”, đánh phá ác liệt với mưu đồ ''đưa miền Bắc trở lại thời kỳ đồ đá'', hòng ngăn chặn chi viện từ miền Bắc và quốc tế vào miền Nam. Từ chỗ tập trung đánh phá vùng giới tuyến quân sự, đế quốc Mỹ đã leo thang mở rộng chiến tranh phá hoại ra toàn miền Bắc. Các tuyến đường bộ, đường sắt, cầu cống, cơ sở kinh tế, đê điều đập nước, bệnh viện, trại an dưỡng, trường học, nhà thờ, đền chùa, đều là mục tiêu đánh phá của không quân Mỹ. Số bom của chúng ném xuống miền Bắc lớn hơn hai lần số bom của Mỹ và đồng mmh ném xuống khu vực Thái Bình Dương trong chiến thế giới thứ 2.

- Trước tình hình leo thang chiến tranh của địch và những khó khăn của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Trung ương Đảng họp các hội nghị lần thứ 11 (3/1965), lần thứ 12 (12/1965), trên cơ sở phân tích một cách khoa học so sánh lực lượng giữa ta và địch, Trung ương khẳng định sự thất bại không tránh khỏi của đế quốc Mỹ và hạ quyết tâm động viên lực lượng cả nước giữ vững chiến lược tiến công, nêu cao ý chí tự lực, tự cường, phát huy sức mạnh của toàn dân tộc, tranh thủ sự giúp đỡ của quốc tế, kiên quyết đánh thắng hoàn toàn giặc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

- Ngày 17/7/1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi lịch sử, kêu gọi toàn dân đoàn kết một lòng, quyết tâm chống Mỹ, cứu nước. Người khẳng định: "Chiến tranh có thể kéo dài 5 năm, l0 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa. Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố, xí nghiệp có thể bị tàn phá, song nhân dân Việt Nam quyết không sợ ! Không có gì quý hơn độc lập tự do. Đến ngày thắng lợi nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn''.

+ Trên hậu phương miền Bắc đã diễn ra sôi nổi các phong trào thi đua như ''Ba sẵn sàng'' của thanh niên, ''Ba đảm đang'' của phụ nữ, ''Tay búa, tay súng'' của công nhân, ''Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người'', ''Tay cày, tay súng'', ''Xe chưa qua, nhà không tiếc'' của nông dân, ''Ba quyết tâm'' của trí thức với khẩu hiệu ''Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” đã tạo nên ý chí mới, sức mạnh mới trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Các đơn vị phòng không, không quân, hải quân đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng vũ trang địa phương anh dũng đánh trả không quân, hải quân địch, giành thắng lợi vang dội. Trong 4 năm 1964-1968, quân và dân miền Bắc đã bắn rơi 3.243 máy bay các loại, bắt sống nhiều giặc lái, bắn chìm và bắn cháy 143 tàu chiến Mỹ, nguỵ, bảo đảm giao thông thông suốt, tăng cường sức người, sức của ngày càng lớn cho miền Nam.

+ Trên chiến trường miền Nam, từ năm 1965 đế quốc Mỹ đưa quân viễn chinh Mỹ và quân chư hầu cùng một khối lượng lớn phương tiện chiến tranh vào trực tiếp tham chiến. Trước tình hình đó, các lực lượng vũ trang cách mạng đã tăng cường xây dựng lực lượng 3 thứ quân, đẩy mạnh tác chiến của bộ đội chủ lực kết hợp với hoạt động tác chiến rộng khắp của bộ đội địa phương và dân quân, du kích. Trong 2 năm 1965-1966 ta thành lập 3 sư đoàn bộ binh chủ lực (5, 7, 9) ở Nam Bộ, hai sư đoàn chủ lực (2, 3) ở Khu 5 và Sư đoàn l chủ lực ở Tây Nguyên. Vừa xây dựng vừa chiến đấu, lực lượng vũ trang trên các chiến trường miền Nam đã tổ chức các đợt tiến công, bẻ gãy nhiều cuộc hành quân quy mô lớn của Mỹ-nguỵ. Phong trào ''Dũng sĩ diệt Mỹ'', ''tìm Mỹ mà đánh, tìm nguỵ mà diệt'', ''Bám thắt lưng địch mà đánh'', ''Căng địch ra mà đánh, vây chúng lại mà diệt'', dấy lên khắp các chiến trường và các địa phương miền Nam. Mở đầu là chiến thắng Núi Thành của bộ đội địa phương tỉnh Quảng Nam (26/5/1965) đã chứng minh ta có đủ khả năng đánh bại lực lượng Mỹ tinh nhuệ, có số lượng đông, trang bị hiện đại, đồng thời củng cố thêm quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ của quân và dân ta. Chiến thắng Vạn Tường (18- 19/8/1965), thắng lợi của các chiến dịch Plây me (19/10-26/11/1965), Bầu Bàng - Dầu Tiếng (12/1l- 22/1l/1965) và tiếp đó là các chiến công vang dội đập tan hai cuộc phản công chiến lược mùa khô (1965 - 1966; 1966-1967) của Mỹ ở miền Nam, đẩy Mỹ vào thế tiến thoái lưỡng nan về chiến lược.

Sau hai mùa khô thất bại nặng nề trên chiến trường Việt Nam và trước dư luận rộng rãi trên thế giới ngày càng phản đối Mỹ xâm lược Việt Nam, phong trào chống chiến tranh xâm lược Việt Nam ngày càng phát triển rộng lớn ngay trong lòng nước Mỹ. Giới cầm quyền Mỹ bắt đầu dao động, lúng túng, nhưng vẫn ngoan cố tiếp tục tăng quân, chuẩn bị kế hoạch mở cuộc phản công lần thứ 3 với 120 vạn quân, trong đó có 50 vạn quân Mỹ.

Tình hình trên chiến trường lúc này, tuy Mỹ đã thua to nhưng vẫn chưa từ bỏ âm mưu xâm lược mà muốn đẩy chiến tranh lên mức độ cao hơn. Ta đã thắng lớn nhưng chưa làm chuyển biến cơ bản cục diện chiến trường có lợi cho ta. Trước tình hình đó, Hội nghị Trung ương 14 (l/1968) chỉ rõ: Cuộc kháng chiến của ta lúc này cần phải và có thể tạo một chuyển biến lớn giữa lúc đế quốc Mỹ đang ở thế ngập ngừng về chiến lược, dao động và trong thời điểm rất nhạy cảm của năm bầu cử Tổng thống Mỹ, để chuyển cách mạng và chiến tranh cách mạng miền Nam sang một thời kỳ mới, thời kỳ giành thắng lợi quyết định, phải tạo được một bước ngoặt lớn của cuộc chiến tranh.

Thực hiện chủ trương của Đảng, quân và dân ta mở cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân năm 1968 nhằm giáng một đòn quyết liệt vào ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ.

Đêm 30 rạng 31/1/1968 (tức đêm mồng l rạng sáng mồng 2 tết Mậu Thân) các lực lượng vũ trang và nhân dân miền Nam đã tiến công và nổi dậy trên toàn miền, đồng loạt tiến công địch ở 4 thành phố, 37 thị xã, hàng trăm thị trấn, đánh vào hầu hết cơ quan đầu não Trung ương, địa phương của Mỹ lẫn nguỵ; bao gồm 4 bộ tư lệnh quân khu, quân đoàn, 8 bộ tư lệnh sư đoàn, 2 bộ tư lệnh biệt khu nguỵ, 2 bộ tư lệnh dã chiến, 30 sân bay, nhiều tổng kho lớn, trong đó có những trận gây chấn động lớn như đánh toà đại sứ Mỹ, dinh Độc lập nguỵ, Bộ tổng tham mưu nguỵ ở Sài Gòn và 25 ngày đêm làm chủ thành phố Huế. Nhiều cơ quan đầu não chỉ huy của địch, căn cứ quân sự và tuyến phòng thủ quan trọng của chúng bị tiêu diệt, hệ thống giao thông thuỷ bộ và mạng lưới thông tin liên lạc bị tê liệt. Quần chúng nhiều vùng nông thôn đã nổi dậy mạnh mẽ, đập tan bộ máy kìm kẹp của địch phá vỡ hàng loạt “ấp chiến lược'', bức rứt nhiều hệ thống đồn bốt, giải phóng và giành quyền làm chủ, xây dựng chính quyền cách mạng, mở rộng và củng cố hậu phương ta.

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968 của ta như ''Một đòn sét đánh” đối với bọn trùm xâm lược Mỹ, làm choáng váng cả nước Mỹ và chấn động dư luận thế giới. Sau 1 tháng, tướng Oét-mo-len, Tổng chỉ huy quân Mỹ ở miền Nam bị cách chức, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mắc Namara từ chức. Sau 2 tháng, ngày 31/3/1968, Tổng thống Mỹ Giôn-xơn phải tuyên bố 4 điểm:

1- Chấm dứt việc đưa quân Mỹ vào miền Nam, trao dần vai trò chiến đấu trực tiếp cho quân đội Sài Gòn.

2- Đơn phương ngừng đánh phá miền Bắc từ vĩ tuyến 20 trở ra.

3- Nhận đàm phán với ta tại Hội nghị Pari.

4- Không ra tranh cử Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ hai nữa.

Đây là sự thừa nhận đầu tiên nhưng đầy đủ nhất về sự phá sản của chiến lược ''Chiến tranh cục bộ''.

Thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân năm 1968 làm cho ý chí xâm lược của bọn cầm quyền Mỹ lung lay một bước nghiêm trọng; là bước phát triển tất yếu trong chiến lược tiến công của cách mạng miền Nam. Đây là cách đánh chưa từng diễn ra trong cuộc kháng chiến chống Mỹ và cũng hiếm có trong lịch sử chiến tranh cách mạng. Chỉ trong một thời gian ngắn ta đã làm thay đổi hẳn thế trận đưa chiến tranh vào tận sào huyệt cuối cùng của địch, mở ra cục diện mới, buộc chúng phải bắt đầu xuống thang chiến tranh, rút dần quân Mỹ về nước, chấm dứt cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân ở miền Bắc lần thứ l, buộc phải ngồi đàm phán với ta tại Hội nghị Pari. Ta có điều kiện mở ra mặt trận tiến công mới về ngoại giao ''vừa đánh vừa đàm”, kết hợp chặt chẽ đấu tranh quân sự - chính trị - ngoại giao, tạo bước ngoặt quyết định của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, khởi đầu một quá trình đi xuống về chiến lược trong chiến tranh xâm lược Việt Nam của đế quốc Mỹ.

BTS

Hội nghị lần thứ 14 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III, Tháng 1 - 1968

2007-06-01T11:07:00.001-07:00

Hội nghị lần thứ 14 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III, Tháng 1 - 1968
Ngày 21/9/2006. Cập nhật lúc 14h 21'

Đến cuối 1967, cách mạng miền Nam đã giành được những thắng lợi quan trọng cả về chính trị, quân sự. Quân và dân ta vẫn giữ vững và phát huy mạnh mẽ thế chủ động trên chiến trường. Về phía Mỹ, đưa chiến tranh cục bộ trong phạm vi miền Nam đến đỉnh cao, chúng đã bị tổn thất nặng nề về quân sự và chính trị, chiến lược và chiến thuật. Tháng 12-1967, Bộ Chính trị họp và quyết định mở cuộc tổng công kích và tổng khởi nghĩa nhằm giáng một đòn sấm sét vào ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ. Nghị quyết của Bộ Chính trị đã được Hội nghị lần thứ 14 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III họp vào tháng 1-1968 thông qua và trở thành Nghị quyết Hội nghị lần thứ 14 Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Đó là: Nghị quyết Anh dũng tiến lên, thực hiện tổng công kích và tổng khởi nghĩa, giành thắng lợi quyết định cho sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước.

Hội nghị đã đánh giá âm mưu và những thất bại của đế quốc Mỹ trong chiến tranh cục bộ và nhận định hiện nay "điểm cơ bản của tình hình vẫn là ta đang ở thế thắng, thế chủ động và thuận lợi, địch đang ở thế thua, thế bị động và khó khăn”1.

Trên cơ sở phân tích toàn diện tình hình ta và địch, Trung ương Đảng hạ quyết tâm “chuyển cuộc chiến tranh cách mạng của nhân dân ta ở miền Nam sang một thời kỳ mới, thời kỳ tiến công và nổi dậy giành thắng lợi quyết định”. Nhiệm vụ trọng đại của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ở cả hai miền Nam Bắc là thực hiện cuộc tổng tiến công và nổi dậy trên toàn miền Nam, giành một thắng lợi chiến lược mới.

Hội nghị đặt ra mục tiêu chiến lược của tổng công kích, tổng khởi nghĩa là nhằm tiêu diệt và làm tan rã tuyệt đại bộ phận quân nguỵ, đánh đổ nguỵ quyền các cấp, đưa chính quyền về tay nhân dân; đồng thời tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực và phương tiện chiến tranh của đế quốc Mỹ, làm cho quân Mỹ không thể triển khai được âm mưu chính trị và quân sự của chúng ở Việt Nam; từ đó đập tan ý chí xâm lược của Mỹ, buộc Mỹ phải chịu thua ở miền Nam, chấm dứt mọi hành động chiến tranh đối với miền Bắc, tiến tới thống nhất nước nhà.

Hội nghị chỉ rõ: Cuộc tổng công kích và tổng khởi nghĩa sắp tới sẽ là một giai đoạn, một quá trình tiến công chiến lược rất mãnh liệt và phức tạp. Vì vậy, trong quá trình tổng công kích và tổng khởi nghĩa, chúng ta phải quán triệt nguyên tắc: Tập trung lực lượng quân sự và chính trị đến mức cao nhất, một cách hợp lý nhất, tiến công mãnh liệt vào những hướng chiến lược chính; kiên quyết tiến công, liên tục tiến công nhằm vào những nơi xung yếu của địch mà đánh những đòn quyết định, giành cho kỳ được thắng lợi ở những nơi quyết định; phải tuyệt đối giữ cho được nhân tố bất ngờ; phải biết giành thắng lợi từng giờ, từng phút và không ngừng mở rộng thắng lợi; kiên quyết chống trả và bẻ gãy các cuộc phản công của địch và truy kích địch đến cùng để giành thắng lợi cao nhất.

Sau khi phân tích tương quan lực lượng giữa ta và địch, Hội nghị đã dự kiến 3 khả năng phát triển của tình hình:

Thứ nhất, ta giành được thắng lợi to lớn ở các chiến trường quan trọng, những cuộc công kích và khởi nghĩa của ta cuối cùng thành công ở các đô thị lớn. Địch bị thất bại đến mức không còn gượng dậy được, ý chí xâm lược của chúng bị đè bẹp, phải chịu thua, buộc chúng phải thương lượng và phải kết thúc chiến tranh theo những mục tiêu và yêu cầu của ta.

Thứ hai, ta tuy giành được thắng lợi quan trọng ở nhiều nơi, nhưng địch tập trung và tăng thêm lực lượng từ ngoài vào, giành lại và giữ được những vị trí quan trọng, ổn định được các thành thị lớn, nhất là Sài Gòn - Gia Định, dựa vào các căn cứ lớn để tiếp tục chiến đấu với ta.

Thứ ba, Mỹ động viên và tăng thêm nhiều lực lượng, mở rộng “chiến tranh cục bộ” ra miền Bắc, sang Campuchia và Lào hòng xoay chuyển cục diện chiến tranh và gỡ thế thua của chúng.

Trong ba khả năng đó, Hội nghị nhấn mạnh đến khả năng thứ nhất, cần tập trung mọi nỗ lực phi thường, đem hết tinh thần và lực lượng để giành thắng lợi theo khả năng này. Đồng thời, sẵn sàng đối phó với khả năng thứ hai và cảnh giác, đề phòng để chủ động đối phó với khả năng thứ ba mặc dù khả năng này ít xảy ra.

Để giành thắng lợi trong cuộc tổng công kích, tổng khởi nghĩa, Hội nghị đã vạch ra những nhiệm vụ cụ thể cho toàn Đảng, toàn dân hai miền trên các mặt:

Về quân sự: Chuẩn bị và tiến hành tổng công kích (kết hợp với tổng khởi nghĩa) đến thắng lợi và phải nhanh chóng tăng cường lực lượng vũ trang cách mạng.

Về chính trị: Chuẩn bị và phát động quần chúng nổi dậy tổng khởi nghĩa cho đến thành công, đập tan nguỵ quyền và các tổ chức chính trị phản động khác, xây dựng chính quyền cách mạng.

Về công tác nguỵ vận, địch vận: Phải góp phần làm tan rã quân ngụy, gây phong trào khởi nghĩa trong ngụy quân, thực hiện khẩu hiệu “công nông binh liên hiệp”, gây phong trào phản chiến trong quân Mỹ và quân chư hầu.

Về hoạt động quốc tế và đấu tranh ngoại giao: Phải phối hợp chặt chẽ và nhịp nhàng với đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị ở trong nước, tích cực phục vụ cho tổng công kích và khởi nghĩa giành được thắng lợi.

Về công tác tư tưởng, công tác tổ chức và vấn đề chỉ đạo thực hiện: Nhiệm vụ trung tâm trước mắt của Đảng là phải tập trung toàn lực chỉ đạo cuộc tổng công kích và tổng khởi nghĩa cho đến toàn thắng.

Đồng thời, Hội nghị cũng nhấn mạnh nhiệm vụ cụ thể của cách mạng miền Bắc nhằm kiên quyết đánh bại mọi âm mưu leo thang mới trong cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, đồng thời ra sức ủng hộ, giúp đỡ cách mạng Lào và Campuchia.

Hội nghị lần thứ 14 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III đã nhận định đúng tình hình và chủ trương chiến lược chính xác, sáng tạo và táo bạo đã đưa đến cuộc tổng tiến công và nổi dậy đồng loạt Tết Mậu Thân 1968, giành thắng lợi hết sức to lớn, góp phần quyết định làm phá sản chiến lược “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ ở miền Nam.

Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III,Từ ngày 28 đến ngày 31 - 8 - 1968

2007-06-01T11:06:00.001-07:00

Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III,Từ ngày 28 đến ngày 31 - 8 - 1968
Ngày 25/9/2006. Cập nhật lúc 15h 19'

Thực hiện quyết tâm chiến lược của Trung ương Đảng, trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1968, quân và dân miền Nam đã tấn công đến tận hang ổ của kẻ thù, trên quy mô rộng lớn từ Quảng Trị đến Cà Mau. Thắng lợi của cuộc tổng tiến công và nổi dậy là rất lớn và toàn diện, tạo nên bước ngoặt lớn trong cục diện chiến tranh. Phát huy khí thế chiến thắng, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân miền Nam tiếp tục phát triển tiến công toàn diện trên chiến trường miền Nam nhằm giành thắng lợi ngày càng to lớn hơn nữa, nhanh chóng mở rộng lực lượng vũ trang và lực lượng chính trị của cách mạng, đẩy kẻ địch vào thế thất bại, đi tới giành thắng lợi quyết định. Trước yêu cầu mới của cách mạng, tháng 8 - 1968, Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp Hội nghị lần thứ 15 để đánh giá tình hình trên chiến trường miền Nam, quyết định tiếp tục đẩy mạnh tổng công kích, tiến lên giành thắng lợi quan trọng hơn nữa trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Phân tích kết quả đợt tổng công kích, tổng khởi nghĩa vừa qua, Hội nghị cho rằng, những khuyết điểm và nhược điểm của đợt I chưa được khắc phục trong đợt II. Tuy vậy, đánh giá toàn bộ tình hình, Hội nghị nhận định: Với thắng lợi to lớn của 6 tháng mở đầu thời kỳ tổng công kích, tổng khởi nghĩa vừa qua, ta đã mở ra cục diện mới của chiến tranh, tạo ra thế chiến lược mới, mặt trận mới, lực lượng mới, khả năng mới. Ta đang ở thế thắng, thế mạnh và có đủ lực lượng để thực hiện quyết tâm đánh thắng Mỹ trong bất kỳ tình huống chiến tranh nào. Về địch, chỗ yếu cơ bản của địch là sự sa sút về tinh thần, sự cô lập về chính trị , tư tưởng thất bại ngày càng phát triển. Tuy nhiên, với bản chất ngoan cố, ỷ thế lực lượng và tiềm lực chiến tranh lớn, đế quốc Mỹ vẫn còn âm mưu duy trì với mức độ và hình thức nào đó chủ nghĩa thực dân kiểu mới của chúng ở miền Nam. Hội nghị chỉ rõ: ý đồ của Mỹ là có thể đi tới một giải pháp chính trị thừa nhận một miền Nam trung lập, nhưng thực chất là thân Mỹ, ở đó, Mỹ và bọn tay sai có lực lượng mạnh và giữ vị trí có lợi để tiếp tục giữ miền Nam trong quỹ đạo thực dân mới của Mỹ.

Hội nghị đi sâu phân tích những âm mưu và thủ đoạn về quân sự, chính trị và ngoại giao mới của địch; chỉ rõ mục đích, biện pháp của chiến lược quân sự “quét và giữ” của địch.

Từ đó, Hội nghị đã nêu ra nhiệm vụ trước mắt của cách mạng nước ta là: ra sức tăng cường lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang của ta; tiếp tục đẩy mạnh tổng công kích, tổng khởi nghĩa, đẩy mạnh thế tiến công toàn diện bằng quân sự và chính trị, bằng ba mũi giáp công kết hợp với tiến công ngoại giao, làm cho địch thua to hơn nữa trên các mặt, đạt cho được những mục tiêu chiến lược đã đề ra, giành thắng lợi quyết định về ta đồng thời tạo mọi điều kiện và luôn sẵn sàng về mọi mặt để đánh thắng địch nếu chúng kéo dài hoặc mở rộng chiến tranh. Làm cho địch thất bại trên chiến trường, thất bại ở các thành thị lớn và thất bại ở ngay nước Mỹ. Nhằm thực hiện chủ trương chiến lược nói trên, hội nghị đã đề ra ba mục tiêu mà cách mạng miền Nam phải đạt được là:

- Phải tiêu diệt một phần quan trọng sinh lực địch và phương tiện chiến tranh của Mỹ.

- Phải tiêu diệt và làm tan rã phần lớn nguỵ quân, đánh đổ nguỵ quyền, giành chính quyền về tay nhân dân.

- Trên cơ sở những thắng lợi đó, đập tan ý chí xâm lược của Mỹ, buộc Mỹ phải chịu thua và ta đạt được các mục tiêu trước mắt của cách mạng là độc lập, dân chủ, hoà bình, trung lập ở miền Nam, tiến tới thống nhất nước nhà.

Đồng thời, Hội nghị vạch rõ 4 phương hướng công tác lớn trước mắt của toàn Đảng là:

- Nắm vững tư tưởng chỉ đạo tác chiến và xây dựng lực lượng vũ trang của Đảng.

- Động viên chính trị và xây dựng lực lượng chính trị.

- Động viên sức người, sức của cho tiền tuyến.

- Nâng cao hơn nữa trình độ lãnh đạo và chỉ đạo chiến tranh của các cấp uỷ Đảng, kiên quyết hoàn thành mọi nhiệm vụ.

Thực hiện Nghị quyết của Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III, từ tháng 8-1968, quân và dân miền Nam tiếp tục mở đợt tiến công mùa Thu 1968, tiêu diệt thêm nhiều sinh lực và phương tiện chiến tranh của Mỹ, ngụy.

Chỉ thị của Ban Bí thư số 24-CT/TW: "Tổ chức kỷ niệm năm thứ hai mươi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân

2007-06-01T11:05:00.001-07:00

Chỉ thị của Ban Bí thư số 24-CT/TW: "Tổ chức kỷ niệm năm thứ hai mươi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân (1968 - 1988)", ngày 18-12-1987
Ngày 30/6/2006. Cập nhật lúc 14h 16'

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân (1968 - 1988) trên toàn bộ chiến trường miền nam Việt Nam là một thắng lợi có ý nghĩa chiến lược. Thắng lợi đó đã làm thay đổi cục diện chiến tranh ở miền nam Việt Nam, tạo ra thế chiến lược mới, thuận lợi mới cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn. Ban Bí thư Trung ương Đảng quyết định cả nước kỷ niệm năm thứ hai mươi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân đúng với vị trí lịch sử của nó.

I- Mục đích, yêu cầu của đợt kỷ niệm

1- Giáo dục, bồi dưỡng truyền thống yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong nhân dân, trong thanh thiếu niên nước ta. Biểu dương lực lượng vũ trang và nhân dân cả nước đã đoàn kết nhất trí, thống nhất hành động, chiến đấu dũng cảm với niềm tin sâu sắc vào sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, đã giành được thắng lợi to lớn trên cả ba mặt trận quân sự, chính trị, ngoại giao. Trên cơ sở đó động viên toàn đảng, toàn dân, toàn quân không ngừng nâng cao ý chí chiến đấu cách mạng, tinh thần cách mạng tiến công, thống nhất ý chí và hành động, lòng tự hào, tự trọng và tự tin dân tộc, vượt qua mọi khó khăn, thử thách hiện nay, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội VI, các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương và Bộ Chính trị.

2- Về tuyên truyền đối ngoại, tiếp tục phát huy thắng lợi và bài học kinh nghiệm của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ, hoà bình và tiến bộ xã hội của nhân dân thế giới hiện nay; tỏ lòng biết ơn sự giúp đỡ to lớn và có hiệu quả của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa, sự ủng hộ của các trào lưu cách mạng trên thế giới và phong trào phản chiến của nhân dân Mỹ. Trên cơ sở đó tranh thủ sự đồng tình và ủng hộ sự nghiệp cách mạng hiện nay của nhân dân ta.

II- chủ đề tuyên truyền trong đợt kỷ niệm

1- ý nghĩa thắng lợi to lớn của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân : quân và dân ta đã giáng một đòn quyết định làm lung lay ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ, làm phá sản chiến lược chiến tranh cục bộ, buộc Mỹ phải xuống thang chiến tranh, chấm dứt không điều kiện chiến tranh phá hoại miền bắc, chuyển sang chiến lược "phi Mỹ hoá chiến tranh", nhận đàm phán với ta ở Pa-ri, mở ra một mặt trận tiến công mới của ta về ngoại giao, kết hợp quân sự, chính trị, ngoại giao, gây chấn động trên một phạm vi rộng cả trong nước Mỹ và trên thế giới. Đó là khởi đầu một quá trình đi xuống về chiến lược của đế quốc Mỹ mà chúng không bao giò muốn nhưng không sao cưỡng lại được.

Thắng lợi và những bài học của tết Mậu Thân tạo cho ta giành được những thắng lợi có ý nghĩa chiến lược trong các năm 1970, 1971, 1972, buộc Mỹ phải ký Hiệp định Pa-ri, rút quân Mỹ về nước, dẫn đến thắng lợi hoàn toàn của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền nam, thống nhất đất nước.

2- Truyền thống yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng và lòng tin của cán bộ, lực lượng vũ trang và nhân dân ta vào sự lãnh đạo của Đảng ta. Truyền thống đó là tinh thần toàn dân đoàn kết nhất trí, quân dân cả nước một lòng; là lòng tin và quyết tâm chấp hành quyết định của Bộ Chính trị Trung ương Đảng, giữ được bí mật và bất ngờ; là nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh của Đảng và tinh thần chiến đấu ngoan cường, xả thân vì lý tưởng cứu nước của nhân dân ta.

3- Bồi dưỡng lòng tự hào, tự trọng, tự tin dân tộc và chủ nghĩa quốc tế vô sản : làm rõ ý nghĩa quốc tế của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đặc biệt đối với phong trào giải phóng dân tộc và phong trào chống Mỹ ở các nước phụ thuộc vào đế quốc Mỹ, thức tỉnh lương tâm của nhân dân Mỹ đối với giới cầm quyền phản động Mỹ, góp phần giữ gìn hoà bình thế giới; làm rõ sự giúp đỡ to lớn và có hiệu quả của Liên Xô và các nước khác, sự đồng tình và ủng hộ của nhân dân thế giới trong đó có cả nhân dân Mỹ; vận dụng bài học kết hợp sức mạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại vào điều kiện hiện nay.

III- những biện pháp và hình thức chủ yếu

Mở một đợt tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân cả nước, trong các lực lượng vũ trang, đặc biệt là trong thanh niên trong dịp đón xuân Mậu Thìn này (1988), với các hình thức sinh động có tính quần chúng rộng rãi.

1- ở các cơ sở tổ chức các cuộc hội họp truyền thống ôn lại những chuyện chiến đấu vũ trang và đấu tranh chính trị, xây dựng và bảo vệ cơ sở, che giấu cán bộ, bộ đội, tấm lòng hậu phương đối với tiền tuyến… Chú ý sử dụng người thật, việc thật để nói lên sự cống hiến, dù nhỏ của mỗi người, khơi dậy chủ nghĩa anh hùng cách mạng của nhân dân ta trong điều kiện mới.

2- Bồi dưỡng và tổ chức cho lực lượng báo cáo viên và các đồng chí cán bộ đã trực tiếp tham gia cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân đi báo cáo rộng rãi ở các cơ quan, đơn vị cơ sở, các phường, xã, chú ý bồi dưỡng cho lực lượng giáo viên để tuyên truyền giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên.

3- Bộ Thông tin, Bộ Văn hoá tổ chức phát hiện, sưu tầm bảo vệ các di tích lịch sử và hiện vật trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy, tổ chức phòng trưng bày ở các địa phương như thành phố Hồ Chí Minh, Huế, mở cửa các nhà bảo tàng và truyền thống đã có trong dịp này, tổ chức quần chúng đến thăm.

4- Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cần có kế hoạch hoạt động phong phú, sinh động để giáo dục truyền thống cho thanh thiếu niên.

5- Các báo chí, đài phát thanh, đài truyền hình, các nhà xuất bản, các cơ quan tuyên truyền đối ngoại và ngoại giao có kế hoạch tuyên truyền cụ thể theo mục đích, yêu cầu về chủ đề tuyên truyền nói trên.

6- Các cấp uỷ đảng, Mặt trận Tổ quốc và chính quyền địa phương thăm hỏi các gia đình có công với cách mạng, các cơ sở chính trị trong vùng tạm chiếm trước đây, các thương bệnh binh, các gia đình liệt sĩ, những người có cống hiến trong tết Mậu Thân, thực hiện tốt các chính sách hậu phương.

7- Tổ chức mít-tinh ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và Huế. Ban Bí thư giao cho Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Quốc phòng và Thành uỷ, Uỷ ban nhân dân, Mặt trận Tổ quốc thành phố Hà Nội phối hợp tổ chức cuộc mít-tinh ở Hà Nội.

- Thành uỷ, Uỷ ban nhân dân và Mặt trận Tổ quốc thành phố Hồ Chí Minh, Tỉnh uỷ, Uỷ ban nhân dân và Mặt trận Tổ quốc Bình Trị Thiên tổ chức mít-tinh ở thành phố Hồ Chí Minh và Huế.

- Các tỉnh, thành khác tuỳ điều kiện cụ thể có thể tổ chức mít-tinh hoặc các hoạt động trọng thể khác.

Kỷ niệm hai mươi năm cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968 tổ chức vào dịp tết âm lịch cần có các hình thức thích hợp, gắn với việc thi đua thực hiện kế hoạch nhà nước năm 1988, thu hút được đông đảo quần chúng tham gia, nhưng phải hết sức tiết kiệm, tránh hình thức phô trương, lãng phí.

T/M BAN BÍ THƯ
Đỗ Mười